ଆରୂଢୋ ନୈଷ୍ଠିକଂ ଧର୍ମଂ ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଚ୍ଯଵତେ ପୁନଃ
ଯିଏ ଜୀବନପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ନିୟମ ନେଇ ପୁନି ବିଚ୍ୟୁତ ହୁଏ—
ଆରୂଢପତିତାପତ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଵୃଷଲେନ ଚ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସନ୍ତାନ ପତିତା କିମ୍ବା ଶୂଦ୍ର ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିଛି—
ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କୁଲଟା ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଵକଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପତିଂ ଖଗ
ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ ଯଦି ଚରିତ୍ରହୀନ ହୁଏ, ସେ ସବୁବେଳେ ନିଜ ପତିକୁ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ହେ ପକ୍ଷୀ।
ଉତ୍ପଦ୍ଯତେ ତୁ ଯସ୍ତସ୍ଯା ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ମହାମତେ
ଏହିପରି ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ଯେଉଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ନେଇଥାଏ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଯସ୍ତୁ ପ୍ରଵ୍ରଜିତୋ ଭୂତ୍ଵା ପୁନଃ ସେଵତି ମୈଥୁନମ୍ ପଂଚଗଵ୍ଯେନ ଶୁଦ୍ଧିଃ ସ୍ଯାଦିତ୍ଯାହ ମମ ଦେହକୃତ୍
ଯିଏ ସନ୍ନ୍ୟାସୀ ହୋଇ ସେଉଁଥିରେ ପୁନି ସାମାନ୍ୟ ଜୀବନରେ ଫେରି ଯୌନ ସମ୍ପର୍କ କରେ, ସେ ଗାଈର ପାଞ୍ଚ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର ହୁଏ ବୋଲି ମୋ ଦେହକର୍ତ୍ତା କହିଛନ୍ତି।
ଅଭୋଜ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯାନ୍ନଂ ଵୃଷଲେନ ନିମଂତ୍ରିତମ୍
ନିମ୍ନଜାତି ଲୋକ ଯେଉଁ ଭୋଜନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଉଛନ୍ତି, ସେଉଁଠାରେ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ନଂ ଦଦଚ୍ଛୂଦ୍ରଃ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଦଦତ୍
ଯଦି ଶୂଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେଉଛନ୍ତି,
ଉପନିକ୍ଷେପଧର୍ମେଣ ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ଚ ପଚେଦ୍ଦ୍ଵିଜଃ 1.184.
ଯଦି ଦ୍ୱିଜାତି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଭୋଜନ ପକାନ୍ତି,
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନଂ ଶୂଦ୍ରସଂପର୍କଂ ଶୂଦ୍ରେଣ ସହ ଵାସନମ୍
ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଭୋଜନ, ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସଂସ୍ପର୍ଶ, ଏବଂ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ବସିବା,
ଶୂଦ୍ରାନ୍ନୋପହତା ଵିପ୍ରା ଵିହ୍ଵଲା ରତିଲାଲସାଃ
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ଭୋଜନ ଖାଇ ଦୁଷିତ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ଅସ୍ଥିର ଏବଂ ଭୋଗରେ ଆସକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ହସ୍ତଦତ୍ତାସ୍ତୁ ଯେ ସ୍ନେହାଲ୍ଲଵଣଵ୍ଯଂଜନାଦଯଃ
ଯେମାନେ ସ୍ନେହବଶତଃ ହାତରେ ଲୁଣ, ମସଲା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଜିନିଷ ଦେଇଥାନ୍ତି,
ଆଯସେନ ତୁ ପାତ୍ରେଣ ଯଦନ୍ନମୁପଦୀଯତେ
ଲୋହାର ବାତିଲାରେ ଯେଉଁ ଭୋଜନ ପରିବେଶନ କରାଯାଏ,
ଅଂଗୁଲ୍ଯା ଦଂତକାଷ୍ଠଂ ଯତ୍ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଲଵଣଂ ଚ ଯତ୍
ଯେଉଁଠି ହାତରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ୍ତ କାଠି କିମ୍ବା ସିଧାସଳଖ ଲୁଣ ଅଛି,
ମୁଖେ ପର୍ଯୁଷିତେ ନିତ୍ଯଂ ଭଵତ୍ଯପ୍ରଯତୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ଏହି ସବୁ ଜିନିଷ ମୁହଁରେ ରହିଲେ, ଦ୍ୱିଜାତି ସବୁବେଳେ ଅପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି।
ପୁଷ୍ପାଲଂକାରଵସ୍ତ୍ରାଣି ଗଂଧ ମାଲ୍ଯାନୁଲେପନମ୍
ପୁଷ୍ପ, ଅଳଙ୍କାର, ବସ୍ତ୍ର, ସୁଗନ୍ଧ, ମାଳା ଓ ଲେପନ,
ଗୃହାଂତେ ଵସତେ ମୂର୍ଖୋ ଦୂରେ ଚାସ୍ଯ ଗୁଣାନ୍ଵିତଃ
ମୂର୍ଖ ଲୋକ ଘରର କୋଣାରେ ବସିଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଗୁଣୀ ଲୋକ ଦୂରେ ରହିଥାଏ।
ବ୍ରାହ୍ମଣାତିକ୍ରମୋ ନାସ୍ତି ଵିପ୍ରେ ଵେଦଵିଵର୍ଜିତେ
ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବେଦ ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ନାହିଁ।
ସନ୍ନିକୃଷ୍ଟମଧୀଯାନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଯୋ ଵ୍ଯତିକ୍ରମେତ୍ 1.184.
ଯିଏ ନିକଟରେ ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ,
କିଂ ତୁ ଯତ୍ତେ ପୁରା ଦେଵ ଶ୍ରୁତଂ ଵାକ୍ଯଂ ମହାତ୍ମନଃ
ହେ ଦେବ, ପୂର୍ବେ ତୁମେ ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ କଥା ଶୁଣିଥିଲେ,
ଗଦତୋ ନାରଦସ୍ଯୈଵ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଵିବୁଧାଧିପ
ହେ ବିଦ୍ୟାମାନଙ୍କ ମାଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ, ତୁମେ ନାରଦଙ୍କ କଥା ନିଜେ ଶୁଣ।
ସତ୍ଯନିଷ୍ଠଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଯସ୍ତୁ ଶୁକ୍ଲଜାତିଂ ପ୍ରିଯଂଵଦମ୍
ଯେଉଁ ଜଣେ ଦ୍ବିଜ ଏକାଗ୍ର ଭାବରେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ, ଶୁଭ୍ର କୁଳର ହୋଇଥିବା, ମିଠା କଥା କହିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରେ,
ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ନରୋ ଘୋରଂ ନରକଂ ପାତଯେତ୍ଖଗ
ଏମିତି ଲୋକ, ଖଗ, ନିଜକୁ ଭୟଙ୍କର ନରକରେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ମାନ୍ନାତିକ୍ରମେଦ୍ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପ୍ରାତିଵେଶିକମ୍
ସେଥିପାଇଁ ରାଜା କେବେ ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଭାଗିନେଯଂ ଵିଶେଷେଣ ତଥା ବଂଧୁଂ ଗ୍ରହାଧିପ ଅତିକ୍ରମ୍ଯ ମହଦ୍ରୌଦ୍ରଂ ରୌରଵଂ ନରକଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ବିଶେଷ କରି ଭାଗିନେୟ, ବନ୍ଧୁ କିମ୍ବା ଗୃହପତିଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିଲେ, ଏହା ଦ୍ରୁତ ରୌରବ ନରକକୁ ନେଇଯାଏ।
ମମାପ୍ଯଵଗତଂ ଵୀର ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ନ ପରୀକ୍ଷଯେତ୍
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ବୁଝିଛି, ବୀର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିପ୍ରଂ ସର୍ଵଲୋକମଯଂ ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ଅଂଶ ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଂଶ ଅଟୁଟ।
କେଵଲଂ ଚିଂତଯେଜ୍ଜାତିଂ ନ ଗୁଣାନ୍ଵିନତାତ୍ମଜ
ବିନତ ଆତ୍ମାର ପୁଅ, ଲୋକେ କେବଳ କୁଳକୁ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ଉଚିତ୍, ଗୁଣକୁ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ତ୍ଵାସନ୍ନମତିକ୍ରମ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ପତିତାଦୃତେ 1.184.
ଯେଉଁ ଜଣେ ନିକଟର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ, ପତିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଛଡି, ଅପମାନ କରେ,
ଦେଵକର୍ମଵିନାଶେନ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଵହରଣେନ ଚ ଵିଯୋନ୍ଯାଂ କ୍ଷିପତେ ଯସ୍ତୁ ଵିଯୋନିମଧିଗଚ୍ଛତି
ଦେବତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିବା କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ଚୋରି କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଜଣେ ନିଜକୁ ନିମ୍ନ କୁଳରେ ପକାଇ ଦେଇଥାଏ, ନିମ୍ନ ଜନ୍ମ ପାଏ।
ମା ଦଦସ୍ଵେତି ଯୋ ବ୍ରୂଯାଦ୍ଗଵାଗ୍ନିବ୍ରାହ୍ମଣେଷୁ ଵୈ
ଯେଉଁ ଜଣେ ଗାଁ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ 'ଦିଅନାହିଁ' ଭାବରେ କହେ,