ତଥୌପନିଷଦଂ ଚାବ୍ଦଂ ଗୋଦାନଂ ଚ ସୁଵର୍ଣକମ୍
ଏଭଳି, ଉପନିଷଦ ଅଧ୍ୟୟନ ଏକ ବର୍ଷ ପାଇଁ, ଗାଈ ଦାନ ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଵେଦୈକଦେଶପାଠସ୍ଯ ଉକ୍ତଂ ଗୃହ୍ଯେ ପ୍ରପଞ୍ଚକମ୍
ବେଦର ଏକ ଅଂଶ ପାଠ ଗୃହ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି।
ଉଭଯୋର୍ଵା ତଥା ଚାନ୍ଯା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ଉଭୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଲୋକ ପାଇଁ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଏବଂ ଯେପରି ଶୁଣିଛି, ସେପରି।
ତୋଷଃ ପରସ୍ପରସ୍ଯେତି ଏତାଵାନ୍ଧର୍ମସଂଗ୍ରହଃ
ପରସ୍ପର ସନ୍ତୋଷକୁ ଧର୍ମର ସାର ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଵେଦଂ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗ୍ରଂଥାର୍ଥାନ୍ଯାନ୍ଯଥାଵିଧି ଵିଦ୍ଯାନ୍ତେଽଭୀଷ୍ଟଦାନଂ ଚ ଅନୁଜ୍ଞାତୋ ଗୃହୀ ଭଵେତ୍
ବେଦ ଶିଖିବା ପରେ, ତାର ଅର୍ଥ ବୁଝି, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କର୍ତବ୍ୟ ପୂରଣ କରି, ଚାହିଁଥିବା ଦାନ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଅନୁମତି ମିଳିଲେ, ଶିଷ୍ୟ ଗୃହସ୍ଥ ହେବା ଉଚିତ।
ନିଷ୍କାସନଂ ଗୁରୁଗୃହାଦ୍ଗୃହସ୍ଥସ୍ଯ ଯଥାଭଵେତ୍
ଗୃହସ୍ଥ ପାଇଁ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ଘରରୁ ବିଦାୟ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ହେବା ଦରକାର।
ଉଦ୍ଵହେଦ୍ଵୈ ତତୋ ଭାର୍ଯାଂ ସଵର୍ଣାଂ ଲକ୍ଷଣାନ୍ଵିତାମ୍
ତାପରେ, ସେ ନିଜ ଜାତିର, ଉଚିତ ଗୁଣ ଥିବା ଜନୀକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରମନ୍ଯେ ଚେଚ୍ଛନ୍ତି ହ୍ଯଧିକାରଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମାଃ 1.182.
ଯଦି କିଛି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ ନିଜ ସ୍ୱାଧୀନତା ଚାହିଁନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧିକାର ଚେଷ୍ଟା କରିପାରନ୍ତି।
ଉଦ୍ଵହେତ ଦ୍ଵିଜୋ ଭାର୍ଯାମସମାନାର୍ଷଗୋତ୍ରଜାମ୍
ଦ୍ୱିଜ ଜନେ ଏମିତି ଜନୀକୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ଏକେ ଋଷି ଗୋତ୍ରର ନୁହେଁ।
ଅଷ୍ଟୌ ଵିଵାହା ଵର୍ଣାନାଂ ସଂସ୍କାରାଖ୍ଯା ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ
ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଜାତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆଠ ପ୍ରକାର ବିବାହ ଅଛି, ଯାହା ସଂସ୍କାର ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଯସ୍ତୁ ଦୋଷଵତୀଂ କନ୍ଯାମନାଖ୍ଯାଯ ପ୍ରଯ ଚ୍ଛତି
ଯେଉଁଠି କେହି ଦୋଷ ଥିବା କନ୍ୟାକୁ ଦୋଷ ଜଣାଇ ନାହିଁ ଦେଇଥାଏ—
ପିତୁର୍ଗୃହେ ତୁ ଯା କନ୍ଯା ରଜଃ ପଶ୍ଯତ୍ଯସଂସ୍କୃତା
ଏବଂ ଯେ କନ୍ୟା ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଘରେ, ସଂସ୍କାର ହେବା ପୂର୍ବରୁ ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଦେଖେ—
ଯସ୍ତୁ ତାଂ ଵରଯେତ୍କନ୍ଯାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ଜ୍ଞାନଦୁର୍ବଲଃ
ଏବଂ ଯଦି ଜ୍ଞାନ ଅଭାବ ଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏମିତି କନ୍ୟାକୁ ବାଛିନ୍ତି—
ସର୍ଵଦୋଷାନ୍ହି ଵିଖ୍ଯାପ୍ଯ ସ୍ତ୍ରିଯା ଵା ପୁରୁଷସ୍ଯ ଵା
ସ୍ତ୍ରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ, ଯେଉଁଠି ଯେତେ ଦୋଷ ଅଛି, ସେଗୁଡିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ଜଣାଇବା ଦରକାର।
ଗୌରୀ କନ୍ଯା ପ୍ରଧାନା ଵୈ ମଧ୍ଯମା କନ୍ଯକା ସ୍ମୃତା
ଗୌରୀ କନ୍ୟାକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ; ମଧ୍ୟମ କନ୍ୟାକୁ 'କନ୍ୟକା' ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ରଜସ୍ଵଲା ନଗ୍ନିକା ଚ ଦେଵକନ୍ଯା ଚ କା ଭଵେତ୍
କେଉଁ କନ୍ୟା ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଅଛି, କେଉଁ କନ୍ୟା ନଗ୍ନ, ଏବଂ କେଉଁ ଦେବକନ୍ୟା?
ଅଵ୍ଯଞ୍ଜନଯୁତା କନ୍ଯା କୁଚହୀନା ଚ ନଗ୍ନିକା
ଯେ କନ୍ୟା ଦ୍ୱିତୀୟ ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଷ୍ଟନ ନାହିଁ, ସେ 'ନଗ୍ନିକା' ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ।
ସପ୍ତଵର୍ଷା ଭଵେଦ୍ଗୌରୀ ଦଶଵର୍ଷା ତୁ ନଗ୍ନିକା 1.182.
ଗୌରୀ କନ୍ୟା ସାତ ବର୍ଷର, ନଗ୍ନିକା ଦଶ ବର୍ଷର ହୁଏ।
ଵ୍ଯଞ୍ଜନେନ ସମୋପେତାଂ ସୋମୋ ଭୁଙ୍କ୍ତେ ହି କନ୍ଯକାମ୍ ।। ତୁ. - [https://sa.wikisource.org/s/9b ଋଗ୍ଵେଦ ୧୦.୮୫.୪୦] ପଯୋଧରେଷୁ ଗଂଧର୍ଵା ରଜସ୍ଯଗ୍ନିଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣ ଥିବା କନ୍ୟା, ସୋମ ତାକୁ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଷ୍ଟନ ଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଏବଂ ରଜସ୍ତ୍ରାବ ଥିବା କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ଅଧିପତି ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ହିନସ୍ତି ଵ୍ଯଞ୍ଜନୈଃ ପୁତ୍ରାନ୍କୁଲଂ ହନ୍ଯାତ୍ପଯୋଧରୈଃ
ସେ ନିଜ ଲକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୁଅମାନେକୁ ନଷ୍ଟ କରେ, ଷ୍ଟନ ଦ୍ୱାରା କୁଳକୁ ନଷ୍ଟ କରେ।
ତସ୍ମାଦଵ୍ଯଞ୍ଜନୋପେତାମରଜସ୍କପଯୋଧରାମ୍
ତେଣୁ, ଯେ କନ୍ୟା ଦ୍ୱିତୀୟ ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ, ରଜସ୍ତ୍ରାବ ନାହିଁ, ଷ୍ଟନ ନାହିଁ—
ଅନ୍ନଂ ତସ୍ଯ ନ ଭୋକ୍ତଵ୍ଯଂ ଵୃଥା ପାକୋ ହି ସ ସ୍ମୃତଃ
ତାଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଏହା ଅପରିଗଣିତ ରାନ୍ଧା ଭୋଜନ ଭାବରେ ଗଣାଯାଏ।
ପ୍ରାଣାଯାମଂ ତ୍ରିରଭ୍ଯସ୍ଯ ଘୃତଂ ପ୍ରାଶ୍ଯ ଵିଶୁଦ୍ଧ୍ଯତି କୃତ୍ଵା ତସ୍ଯାଂ ସମୁତ୍ସର୍ଗମତିକୃଚ୍ଛ୍ରୋ ଵିଶୋଧନମ୍
ତିନିଥର ପ୍ରାଣାୟାମ କରି ଘିଅ ଖାଇଲେ ଶରୀର ପବିତ୍ର ହୁଏ; ଏହା ପରେ ଯେତେବେଳେ ମଳ ତ୍ୟାଗ କରାଯାଏ, ସେହିଟି ଅତି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ପରିଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ।
ଉଦ୍ଵାହଯେତ୍ସଗୋତ୍ରାଂ ଚ ତନଯାଂ ମାତୁଲସ୍ଯ ଚ
ସମାନ ଗୋତ୍ରର ଝିଅକୁ ଓ ମାମାଙ୍କ ଝିଅକୁ ବିବାହ କରିପାରିବେ।
ଅସପିଣ୍ଡା ତୁ ଯା ମାତୁରସଗୋତ୍ରା ଚ ଯା ପିତୁଃ
ମାଆଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଯିଏ ସମାନ ପିଣ୍ଡର ନୁହଁନ୍ତି, ବା ବାପାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ସମାନ ଗୋତ୍ରର ନୁହଁନ୍ତି—
ଅରୁଣ ଉଵାଚ ଦାରକର୍ମ କିମୁକ୍ତଂ ଵୈ ଯଦୁକ୍ତଂ ଭଵତା ଇଦମ୍
ଅରୁଣ କହିଲେ: ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କଣ କୁହାଯାଇଛି, ଏଠାରେ ଆପଣ କଣ କହିଛନ୍ତି?
ତଦୁକ୍ତଂ ଦାରକର୍ମେତି ଦ୍ଵାଭ୍ଯାଂ ଯୋଗାତ୍ତୁ ମୈଥୁନେ
ଯାହା କୁହାଯାଇଛି, ସେହିଟି ବିବାହ କାର୍ଯ୍ୟ; ଦୁଇ ଜଣଙ୍କ ମିଳନ ଦ୍ୱାରା, ମୈଥୁନ ହେଉଛି।
ନୋଦ୍ଵହେତ୍କପିଲାଂ କନ୍ଯାଂ ନାଧିକାଂଗୀଂ ନ ରୋଗିଣୀମ୍ 1.182.
କେହି କପିଳା (ପିତଳା କେଶ) ଥିବା କନ୍ୟା, ଅତିରିକ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଥିବା କିମ୍ବା ରୋଗୀ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଋକ୍ଷଵୃକ୍ଷନଦୀନାମ୍ନୀଂ ନାନ୍ଯପର୍ଵତନାମିକାମ୍
ଯେଉଁଠାରେ ନାମ ରାଶି, ଗଛ, ନଦୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ରଖାଯାଇଛି, ସେମାନଙ୍କୁ ବିବାହ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯସ୍ଯାସ୍ତୁ ନ ଭଵେଦ୍ଭ୍ରାତା ନ ଵିଜ୍ଞାଯେତ ଵୈ ପିତା
ଯାହାଙ୍କର ଭାଇ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ବାପା ଚିହ୍ନାଯାଏ ନାହିଁ—