ଵିଦେହଦେଶେ ଭୂପାଲ ନଗରୀ ମିଥିଲାଵତୀ
ଭିଦେହ ଦେଶରେ, ରାଜା, ମିଥିଳାବତୀ ନାମକ ଏକ ସହର ଥିଲା।
ଗୁଣାଧିପସ୍ତତ୍ର ରାଜା ଧନଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ସେଠାରେ ଗୁଣାଧିପ ନାମକ ରାଜା ବହୁତ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟର ମାଲିକ ଥିଲେ।
ଵୃତ୍ତ୍ଯର୍ଥଂ ମିଥିଲାଦେଶେ ତତ୍ର ଵାସଂ ଚକାର ସଃ
ଜୀବିକା ପାଇଁ ସେ ମିଥିଳା ଦେଶରେ ରହିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ମୃଗଯାର୍ଥେ ଵନଂ ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତତ୍ର ଶାର୍ଦୂଲମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଶିକାର ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ବାଘକୁ ଦେଖିଲେ।
ଵ୍ଯାଘ୍ର ମାର୍ଗେଣ ଭୂପାଲୋ ଵନାନ୍ତରମୁପାଯଯୌ
ବାଘର ପଥ ଅନୁସରି ରାଜା ଜଙ୍ଗଲର ଭିତରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
କ୍ଷୁତ୍କ୍ଷାମକଣ୍ଠୋ ନୃପତିଃ ଶ୍ରମସନ୍ତାପପୀଡିତଃ
ଭୋକରେ ଗଳା ଶୁଖିଯାଇଥିବା ରାଜା କ୍ଲାନ୍ତି ଓ କଷ୍ଟରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ରାଜନ୍ଯୋ ହତ୍ଵା ହରିଣମୁତ୍ତମମ୍
ଏହା ଶୁଣି ରାଜା ଏକ ଉତ୍ତମ ହରିଣକୁ ମାରିଦେଲେ।
ଵାଂଛିତଂ ତେ ଦଦାମ୍ଯାଶୁ ସ ହୋଵାଚ ମହୀପତିମ୍
"ତୁମେ ଯାହା ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ଦେଇଦେବି," ବୋଲି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ସହସ୍ରମୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଖାଦିତା ମମ ଭୂପତେ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମୋର ହଜାର ମୁଦ୍ରା ଖାଇଦେଇଛ।
ଶତମୁଦ୍ରାସ୍ତୁ ମାସାନ୍ତେ ମହ୍ଯଂ ଦେହି କୁଟୁଂବିନେ 3.2.8.
ମାସ ଶେଷରେ ମୋତେ ଶତ ମୁଦ୍ରା ଦିଅ, ଗୃହସ୍ଥ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜନ୍ସ ଚ ରାଜା ଗୁଣାଧିପଃ
ଏକ ଦିନ, ରାଜା, ସେ ଗୁଣାଧିପ ନାମକ ରାଜା—
ସ ଗତ୍ଵା ସାଗରତଟେ ଦେଵୀମୂର୍ତିଂ ଦଦର୍ଶ ହ
ସେ ସାଗର କୂଳକୁ ଯାଇ ଦେବୀଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ।
ଗନ୍ଧର୍ଵତନଯାଂ ସୁଭ୍ରୂଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ।। ପ୍ରାଂଜଲିଃ ପୁରତସ୍ତସ୍ଥୌ ତଦା ଦେଵୀ ସମାଗତା
ସେ ସୁନ୍ଦର ଭୌହିଁଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବ କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ମନେ ଖୁସି ହେଲେ; ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ଆଗରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ, ତେବେ ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଵରଂ ଵରଯ ତଂ ପ୍ରାହ ଚିରଂଦେଵସ୍ତୁ ଚାବ୍ରଵୀତ୍
"ଏକ ଵର ଚାହିଁବା," ଦେବୀ କହିଲେ; ଏବଂ ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ସା ଦେଵୀ ଵିହସ୍ଯୋଵାଚ କାମିନମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଦେବୀ ହସିଲେ ଏବଂ ଆଶାକୁରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗତସ୍ତୋଯେ ପ୍ଲାଵିତୋ ମିଥିଲାଂ ଯଯୌ
‘ଠିକ୍ ଅଛି’ ବୋଲି କହି, ସେ ପାଣିକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ପାଣିରେ ଭସି ମିଥିଳାକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଗୁଣାଧିପସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ଵଭୃତ୍ଯେନ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ କଥା ଶୁଣି, ଗୁଣର ମାଲିକ ତାଙ୍କର ଦାସଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଗାଂଧର୍ଵେଣ ଵିଵାହେନ ମାଂ ଗୃହାଣ ଗୁଣାଧିପ
ହେ ଗୁଣାଧିପ, ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ ମାଧ୍ୟମରେ ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର।
ପୁଣ୍ଯଦେ ତ୍ଵଂ ଗୃହାଣାଦ୍ଯ ତର୍ହି ତ୍ଵାଂ ସଂଭଜାମ୍ଯହମ୍
ହେ ପୁଣ୍ୟଦେ, ଆଜି ମୋତେ ଗ୍ରହଣ କର; ତାପରେ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଏକତ୍ର ହେବି।
ସ ହୋଵାଚ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଭୋ ମମ ଭୃତ୍ଯଂ ଚିରଂ ସୁରମ୍ 3.2.8.
ସେ କହିଲେ, 'ଶୁଣ, ତୁମେ ଏବଂ ମୋର ଦାସ, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ହେଉ, ହେ ସୁରମ।'
ଵ୍ରୀଡିତା ତୁ କଥାଂ କୃତ୍ଵା ଭୂପତିଂ ପ୍ରାହ କାମିନୀ
ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ଆଶାକୁରୁଥିବା ସେ ମହିଳା ନିଜ କଥା କହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଚିରଂଦେଵଂ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ କାମାଂଧା ତ୍ଵାଂ ସମାଗତା ଶାପିତା ଦେଵଦେଵେନ ନରଭୋଗକରୀ ହ୍ଯହମ୍
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ପାଇ, ଆମୋହିତ ହୋଇ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିଛି; ଦେବତାଙ୍କ ଶାପରେ ମୁଁ ପୁରୁଷ ଭୋଗ କରୁଥିବା ହେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଭୂପାଲୋ ଧର୍ମାତ୍ମା ଶୀଲଵିଗ୍ରହଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ରର ରାଜା ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଚିରଂଦେଵସ୍ତୁ ରାଜନ୍ଯୋ ମତ୍ପୁତ୍ର ଇଵ ଵର୍ତତେ
ଚିରଂଦେବ ନାମକ ରାଜା, ମୋ ପୁଅ ପରି ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି।
ଲଜ୍ଜିତା ସା ତଦା ଦେଵୀ ସ୍ନୁଷେଵଃ ଚ ଵଵର୍ତ ଵୈ
ତାପରେ ଦେବୀ ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ, ବହୁଁ ପରି ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଭୂପତିଂ ପ୍ରାହ ଵୈତାଲୋ ରୁଦ୍ରକିଂକରଃ
ଏହିପରି କହି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦାସ ବେତାଳ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ସତ୍ଯଂ ଧର୍ମଶ୍ଚ ଵେତାଲ ଶୃଣୁ ତତ୍କାରଣଂ ଶୁଭମ୍
ହେ ବେତାଳ, ସତ୍ୟ ଏବଂ ଧର୍ମ—ସେହି ଶୁଭ କାରଣ ଶୁଣ।
ନୃପାଣାଂ ପରମୋ ଧର୍ମଃ ସର୍ଵୋପକରଣଂ ସ୍ମୃତଃ
ରାଜାମାନଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଧର୍ମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉପକାର କରିବା ବୋଲି ମନ୍ୟାଯାଏ।
ଭୃତ୍ଯେନ ଚ କୃତଂ କର୍ମ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵଦାମ୍ଯହମ୍ ସେଵା ଵୃତ୍ତିଃ କୃତା ସର୍ଵା ଯଥାନ୍ଯୈର୍ନ ନରୈଃ କୃତା
ଦାସ ଯେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ, ସେଥିରେ ଶୁଣ; ମୁଁ କହୁଛି—ସମସ୍ତ ସେବା ଏବଂ ଜୀବିକା ଅନ୍ୟମାନେ କରିଥିଲେ, ପୁରୁଷମାନେ ନୁହଁ।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୂପତିନା ଜ୍ଞାତଃ ସଂକଟେ ବୃହଦାଗତେ 3.2.8.
ପରେ, ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା ଆସିଲାପରେ ରାଜା ଏହା ଜାଣିପାରିଲେ।