ଏଵମୁକ୍ତୋ ମହାତେଜା ଭାସ୍କରୋ ଵାରିତସ୍କରଃ
ଏପରି ପଚାରାଯାଉଥିବାବେଳେ, ତେଜସ୍ୱୀ ଭାସ୍କର୍ୟ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରୁଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ କହିଲେ—
ସମଯାନାମୁପାଯାନାଂ ଯୋଗୋ ଵ୍ଯାସସମାସତଃ
ନିୟମ ଓ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକର ସଂଯୋଗ, ବିସ୍ତୃତ ଓ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଅଧ୍ଯକ୍ଷାଣାଂ ଚ ନିକ୍ଷେପଃ କରଣାନାଂ ନିରୂପଣମ୍
ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଉପକରଣମାନଙ୍କର ନିର୍ଣ୍ଣୟ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ହେବା ଉଚିତ।
ସଂଧ୍ଯୋପାସ୍ତିସ୍ତଥା କାର୍ଯା ଶୁନୋ ମାଂସଂ ନ ଭକ୍ଷଯେତ୍
ସଂଧ୍ୟାବେଳେ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କୁକୁର ମାଂସ ଖାଇବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ପାଲାଶଂ ଧାରଯେଦ୍ଦଂଡମୁଭଯାର୍ଥା ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ 1.181.
ପାଳାଶ ଗଛର ଦଣ୍ଡ ଧରିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଏହା ଦୁଇଟି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପୂରଣ କରେ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
ଶ୍ରୁତୌ ଦୃଷ୍ଟଂ ଯଥା କାର୍ଯଂ ସ୍ମୃତୋ ତତ୍ତାଦୃଶଂ ଯଦି
ଶ୍ରୁତିରେ ଯେପରି କାର୍ଯ୍ୟ କହାଯାଇଛି, ସେପରି ସ୍ମୃତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ।
ଉକ୍ତୋ ଧର୍ମଶ୍ଚ ସଂକ୍ଷେପାତ୍ପରିଭାଷା ଚ ତଦ୍ଗତା
ଏହିପରି ଧର୍ମକୁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ଏହାର ସଂଜ୍ଞାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ।
ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତଃ ପରୋ ଦେଶ ଋଷିଶସ୍ତସ୍ତ୍ଵନଂତରଃ
ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୂମି; ଯାହାକୁ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି, ସେଠା ପରେ ଅଛି।
କୃଷ୍ଣସାରସ୍ତୁ ଵିଚରେନ୍ମୃଗୋ ଯତ୍ର ସ୍ଵଭାଵତଃ
ଯେଉଁଠି କୃଷ୍ଣସାର ମୃଗ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ଘୁରୁଥାଏ, ସେଠି ହେଉଛି ସେଇ ଭୂମି।
ବ୍ରହ୍ମାଦୀନାଂ ଚ ଦେଵାନାଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦେସ୍ତଥୈଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ,
ସାଧନତ୍ଵଂ ମନୁଃ ପ୍ରାହ ଵେଦମୂଲଂ ସନାତନମ୍
ମନୁ କହିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ସାଧନାର ମୂଳ ହେଉଛି ଶାଶ୍ୱତ ବେଦ।
ଉପଲଭ୍ଯ ଯଥାତତ୍ତ୍ଵଂ ସ ଚ ଦର୍ଶିତଵାନୃଷିଃ
ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ ବୁଝି, ସେ ଋଷି ଏହାକୁ ଯଥା ଅଛି ସେପରି ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
ନିଷ୍କାମେନ ସଦା ଵୀର କାମ୍ଯଂ ରୂପାନ୍ଵିତେନ ଚ କର୍ମଣାଂ ଫଲମାପ୍ନୋତି ନ୍ଯାଯାର୍ଜିତଧନଶ୍ଚ ଯଃ
ହେ ବୀର, ଯିଏ ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ କାମ କରେ, ଓ ଯିଏ ଇଚ୍ଛା ସହିତ କାମ କରେ, ଦୁଇଝଣେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ପାଆନ୍ତି; ଯିଏ ନ୍ୟାୟ ଭାବେ ଧନ ଅର୍ଜନ କରେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ।
ଵିଭାଗଂ ବ୍ରୂହି ଦେଵେଂଦ୍ର ସଂମାନଯ ଗ୍ରହାଧିପ
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ବିଭାଗ କହନ୍ତୁ, ଏବଂ ଗ୍ରହମାନଙ୍କର ଅଧିପତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତୁ।
ତଂ ଦେଵନିର୍ମିତଂ ଦେଶଂ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ ।। 1.181.
ଯେଉଁ ଭୂମିକୁ ଦେବତାମାନେ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ସେଠିକୁ ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ହିମଵଦ୍ଵିଂଧ୍ଯଧରଯୋର୍ଯଦଂତରମୁଦାହୃତମ୍ ଆସମୁଦ୍ରାତ୍ତୁ ଵୈ ପୂର୍ଵାଦାସମୁଦ୍ରାତ୍ତୁ ପଶ୍ଚିମାତ୍
ହିମାଳୟ ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଅଞ୍ଚଳ ଅଛି, ସେଠିକୁ କୁହାଯାଏ; ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ପୂର୍ବ ସାଗରରୁ ପଶ୍ଚିମ ସାଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଛି।
ତଯୋରେଵାଂତରଂ ଗିର୍ଯୋରାର୍ଯାଵର୍ତଂ ଵିଦୁର୍ବୁଧାଃ
ଯେ ଦୁଇଟି ପାହାଡ଼ ମଧ୍ୟରେ ଅଛି, ସେଠିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ଲୋକେ ଆର୍ୟାବର୍ତ୍ତ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି।
ଶୂଦ୍ରସ୍ତୁ ଯସ୍ମିଂସ୍ତସ୍ମିନ୍ଵା ନିଵସେଦ୍ଵୃତ୍ତିକର୍ଶିତଃ
କିନ୍ତୁ ଯଦି କୌଣସି ଶୂଦ୍ର ଦୁଃଖରେ ପୀଡିତ ହୋଇ, ସେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଠାରେ ରହିଥାଏ,
ଵିଵାହଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଆଦିତ୍ଯ ଉଵାଚ ଉକ୍ତଂ ଧର୍ମସ୍ଯ ରୂପଂ ତୁ ସାଧିକାରଂ ସନାତନମ୍
ବିବାହ ପ୍ରଣାଳୀର ବିବରଣା। ଅଦିତ୍ୟ କହିଲେ: ଧର୍ମର ସ୍ୱରୂପ ଏବଂ ତାହାର ସ୍ଥାୟୀ ନିୟମ ପୂର୍ବରୁ କହାଯାଇଛି।
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଗୃହସ୍ଥଶ୍ଚ ଵନସ୍ଥୋ ଭିକ୍ଷୁରେଵ ଚ
ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ, ଗୃହସ୍ଥ, ବନବାସୀ ଏବଂ ଭିକ୍ଷୁ—
ଗାଯତ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ତୁ ପ୍ରାଜାପତ୍ଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯକଃ
ଗାୟତ୍ରୀ ମନ୍ତ୍ର ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପାଇଁ, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ୍ଧତି।
ଚତ୍ଵାର ଆଶ୍ରମାଃ ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ସଵେଦାଃ ସମଧର୍ମକାଃ
ଚାରିଟି ଆଶ୍ରମ ସହିତ ବେଦ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସମସ୍ତେ ଏକ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରନ୍ତି।
ଗର୍ଭାଧାନମୃତୌ କାର୍ଯଂ ହୃଷ୍ଟଯୋସ୍ତୁ ସମନ୍ତ୍ରକମ୍
ଗର୍ଭାଧାନ କ୍ରିୟା ଉଚିତ ସମୟରେ, ଦୁଇଜଣ ଖୁସି ଥିବାବେଳେ ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ସହ କରିବା ଉଚିତ।
ସୀମନ୍ତଃ ସପ୍ତମେ ଗର୍ଭେ ଷଷ୍ଠେ ଵା ସପ୍ତମେଽପି ଵା
ସୀମନ୍ତ ଉନ୍ନୟନ ଷଷ୍ଠ ନା ଷପ୍ତମ ମାସରେ, କିମ୍ବା ସପ୍ତମ ମାସରେ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ କରିବା ଉଚିତ।
ଜାତକର୍ମାଦଯଃ ସର୍ଵେ ସଂସ୍କାରାଃ ପୁରୁଷସ୍ଯ ତୁ
ଜନ୍ମ କ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ସଂସ୍କାର ଏକ ଜଣ ପୁରୁଷ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ଜାତକର୍ମେତି ତତ୍ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଗୁହ୍ଯଂ ନାମ ତଦୈଵ ତୁ
ଏହାକୁ ଜନ୍ମ କ୍ରିୟା ଭାବେ କୁହାଯାଏ; ସେହି ସମୟରେ ଗୁପ୍ତ ନାମ ଦିଆଯାଏ।
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଦିସଂଯୁକ୍ତଂ ଷଷ୍ଠେଽନ୍ନପ୍ରାଶନଂ ଖଗ
ଖଗ, ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁଯାୟୀ ଅନ୍ନପ୍ରାଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଷ୍ଟମେ ଦଶମେ ଵାପି ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯୋପନାଯନମ୍ 1.182.
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଅଷ୍ଟମ କିମ୍ବା ଦଶମ ବର୍ଷରେ ଉପନୟନ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ଏକାଦଶେ ଦ୍ଵାଦଶେ ଵା କାର୍ଯ କ୍ଷତ୍ରିଯଵୈଶ୍ଯଯୋଃ
କ୍ଷତ୍ରିୟ ଏବଂ ବୈଶ୍ୟ ପାଇଁ ଏକାଦଶ କିମ୍ବା ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷରେ କରିବା ଉଚିତ।
ପୁରୁଷସ୍ଯ ତଥା ଚାନ୍ଯ ଉଭଯୋଶ୍ଚ ବ୍ରଵୀମ୍ଯହମ୍
ଏଭଳି ମୁଁ ପୁରୁଷ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଜଣ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ କହୁଛି।