ସୁଚିରଂ ସଂଭ୍ରମତ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦୁଃଖଦେ ଚ ଭଵାର୍ଣଵେ
ସେ ଏହି ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ବହୁଦିନ ଧରି ଭୂଲିଅଛି।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯେଽର୍ଚଯଂତି ଦିଵାକରମ୍
ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ପରେ, ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ସୂର୍ଯଭକ୍ତିପରା ଯେ ଚ ଯେ ଚ ତଦ୍ଗତମାନସାଃ
ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନଙ୍କର ମନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଲାଗିଥାଏ,
ଵିଵିଧାନି ମନୋଜ୍ଞାନି ଵିଵିଧାଭରଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନେ ପାଆନ୍ତି,
ଯେ ଵାଂଛନ୍ତି ମହାଭୋଗାନ୍ରାଜ୍ଯଂ ଵା ତ୍ରିଦଶା ଲଯେ
ଯେମାନେ ବଡ଼ ଭୋଗବିଳାସ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି,
ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ଜଗତଃ ଖ୍ଯାତିଃ କୀର୍ତିର୍ଧର୍ମାଦଯଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଧର୍ମ ଆଦି ଲାଭ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜଯେତ୍ସୂର୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵଗଣାର୍ଚିତମ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଧୋମଶ୍ଚ ସୁଦୁର୍ଲଭଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ହୋମ କରିବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ।
ସୁଦୁର୍ଲଭତରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ତଦାରାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା କରିବା, ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।
ଯେଷାମିହେଶ୍ଵରେ ଭାନୌ ନିତ୍ଯଂ ସୂର୍ଯେ ଗତଂ ମନଃ 1.173.
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଏଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଭାବି, ତାଙ୍କର ମନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଲଗି ରହେ,
ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ଯ ସକଲଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍ ।। ଯ ଏଵଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭାନୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯାନ୍ଵିତଃ। ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ ନରୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଜିହ୍ୱାରେ ଭାନୁଙ୍କର ନାମ ରହେ, ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭାନୁଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଡାକିନ୍ଯୋ ଵିଵିଧାକାରା ରାକ୍ଷସାଃ ସପିଶାଚକାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ḍାକିନୀ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ପିଶାଚମାନେ—
ଶତ୍ରଵୋ ନାଶମାଯାଂତି ସଂଗ୍ରାମେ ଜଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳେ।
ଧନମାଯୁର୍ଯଶୋ ଵିଦ୍ଯା ପ୍ରଭାଵୋ ହ୍ଯତୁଲଂ ତଥା
ଧନ, ଆୟୁଷ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
ସୂର୍ଯସ୍ତୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଅରୁଣ ଉଵାଚ ପୂଜଯିତ୍ଵା ରଵିଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମା ବହ୍ମତ୍ଵମାଗତଃ
ଅରୁଣ କହିଲେ: ଭକ୍ତିଭାବରେ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜି, ବ୍ରହ୍ମା ମହାନତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ।
ଶଂକରୋଽପି ଜଗନ୍ନାଥଃ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍
ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ, ମଧ୍ୟ ଦିବାକରଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷୋପି ଦେଵେଶ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଭାନୁଂ ତମୋପହମ୍
ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ମାତରୋ ଦେଵଗଂଧର୍ଵାଃ ପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ମାଆମାନେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ।
ସର୍ଵମେତଜ୍ଜଗନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭାନୌ ଦେଵେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସଦା ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହିଛି।
ଯୋ ନ ପୂଜଯତେ ସୂର୍ଯଂ ଭାସ୍କରଂ ତମସୂଦନମ୍
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ,
ତସ୍ମାତ୍କାର୍ଯଂ ହି ତଦ୍ଧ୍ଯାନଂ ଯାଵଜ୍ଜୀଵଂ ପ୍ରତିଜ୍ଞଯା
ସେଥିପାଇଁ, ଜୀବନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଷ୍ଠାରେ ତାଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯସ୍ତୁ ସଂତିଷ୍ଠତେ ନିତ୍ଯଂ ଵିନା ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପୂଜନାତ୍
ଯିଏ ସଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ବିନା ଅଟୁଟ ରହେ,
ସୂର୍ଯଂ ସଂପୂଜ୍ଯ ଭୁଞ୍ଜୀତ ତ୍ରିଦଶେଶଂ ଦିଵାକରମ୍ ମନୁଷ୍ଯଚର୍ମଣା ନଦ୍ଧଃ ସ ରଵିର୍ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜି, ତିନି ଦେବତାଙ୍କର ନାଥ ଦିବାକରଙ୍କୁ ଉପଭୋଗ କରିବା ଉଚିତ; ମାନବ ଦେହରେ ବନ୍ଧା ଥିବା ରବି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ନ ହି ଅର୍କାର୍ଚନାଦନ୍ଯତ୍ପୁଣ୍ଯମପ୍ଯଧିକଂ ଭଵେତ୍ 1.174.
ଅର୍କଙ୍କର ପୂଜାଠାରୁ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ।
ସୂର୍ଯଭକ୍ତାଗମାଶ୍ଚୈଵ ସୂର୍ଯାର୍ଚନପରାଯଣାଃ
ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପଦେଶ ଅନୁସରନ୍ତି ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍,
ସର୍ଵଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସହା ଵୀରା ନୀତିଵିଧ୍ଯୁକ୍ତଚେତସଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବିପରୀତତା ସହିପାରୁଥିବା ବୀର, ନୀତି ଓ ନିୟମରେ ଶିକ୍ଷିତ ମନବୃତ୍ତି ଥାଏ।
ଅମାନିନୋ ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତୋଽଵ୍ଯକ୍ତସ୍ପର୍ଧା ଗତସ୍ପୃହାଃ
ଗର୍ବ ନାହିଁ, ବୁଦ୍ଧିମାନ, ପ୍ରକଟ ସ୍ପର୍ଧା ନାହିଁ, ଆଶା ରହିତ।
ସ୍ଵଲ୍ପଵାଚଃ ସୁମନସଃ ଶୂରାଃ ଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦାଃ
କମ୍ କଥା କହନ୍ତି, ଭଲ ମନ, ସାହସୀ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ।
ଦଂଭମତ୍ସରନିର୍ମୁକ୍ତାସ୍ତୃଷ୍ଣାଲୋଭଵିଵର୍ଜିତାଃ
ଢୋଙ୍ଗ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ, ତ୍ରୁଷ୍ଣା ଓ ଲୋଭ ନାହିଁ।
ଵିଷଯେଷ୍ଵପି ନିର୍ଲେପାଃ ପଦ୍ମପତ୍ରମିଵାଂଭସା
ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସମ୍ପର୍କରେ ରହିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାଣି ଉପରେ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭଳି ଅଲିପ୍ତ ରହନ୍ତି।