ସୌରଧର୍ମଵର୍ଣନମ୍ ସମାସାତ୍କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵିସ୍ତରେଣ ପ୍ରକୀର୍ତଯ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମର ବର୍ଣ୍ଣନା ।
ତ୍ଵତ୍ସମୋ ନାସ୍ତି ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ସୌରଃ ପାର୍ଥିଵସତ୍ତମ
ହେ ରାଜା, ଏହି ସଂସାରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମରେ ତୁମ ସମାନ କେହି ନାହିଁ ।
କୀର୍ତଯାମ୍ଯଥ ତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସଂଵାଦଂ ପାପନାଶନମ୍
ଏବେ ମୁଁ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ଓ ପାପ ନାଶକ ସଂବାଦ କୁହିବି ।
ସୁଖାସୀନଂ ପୁରା ରାଜନ୍ନରୁଣଂ ସୂର୍ଯସାରଥିମ୍
ପୂର୍ବେ ଏକଥର ରାଜା, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥୀ ଅରୁଣ ସୁବିଧା ସହିତ ବସିଥିଲେ ।
ଧର୍ମାଣାମୁତ୍ତମଂ ଧର୍ମଂ ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶନମ୍
ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ମଧ୍ୟରୁ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ ହେଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
ଶ୍ରୋତୁକାମୋଽସି ଯତ୍ପୁତ୍ର ସୌରଧର୍ମମନୁତ୍ତମମ୍
ପୁତ୍ର, ତୁମେ ସୂର୍ୟ ଧର୍ମର ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଆର୍ଥ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।
ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ କୀର୍ତଯାମ୍ଯେଷ ସୁଖୋପାଯଂ ମହତ୍ଫଲମ୍
ଶୁଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସହଜ ଉପାୟ ବିଷୟରେ କହିବି, ଯାହା ଉତ୍ତମ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଅଜ୍ଞାନାର୍ଣଵମଗ୍ନାନାଂ ସର୍ଵେଷାଂ ପ୍ରାଣିନାମଯମ୍
ଏହି ଉପାୟ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନର ସାଗରରେ ବିଲିନ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ଯେ ସ୍ମରଂତି ରଵିଂ ଭକ୍ତ୍ଯା କୀର୍ତଯଂତି ଚ ଯେ ଖଗ
ଯେମାନେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ଏବଂ ଯେମାନେ ପକ୍ଷୀରାଜଙ୍କର କୀର୍ତି କରନ୍ତି,
ଆତ୍ମଦ୍ରୋହଃ କୃତସ୍ତେନ ଜାତେନେହ ଖଗାଧିପ 1.173.
ଏଠାରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଖ୍ୟ, ସେ ନିଜେ ନିଜକୁ ହାନି କରିଛି।
ସୁଚିରଂ ସଂଭ୍ରମତ୍ଯସ୍ମିନ୍ଦୁଃଖଦେ ଚ ଭଵାର୍ଣଵେ
ସେ ଏହି ଦୁଃଖର ସାଗରରେ ବହୁଦିନ ଧରି ଭୂଲିଅଛି।
ମାନୁଷ୍ଯଂ ଦୁର୍ଲଭଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଯେଽର୍ଚଯଂତି ଦିଵାକରମ୍
ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ମାନବ ଜନ୍ମ ପାଇ ପରେ, ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି,
ସୂର୍ଯଭକ୍ତିପରା ଯେ ଚ ଯେ ଚ ତଦ୍ଗତମାନସାଃ
ଯେମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେମାନଙ୍କର ମନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ଲାଗିଥାଏ,
ଵିଵିଧାନି ମନୋଜ୍ଞାନି ଵିଵିଧାଭରଣାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବା, ମନକୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା ଅନେକ ସୁନ୍ଦର ନାରୀମାନେ ପାଆନ୍ତି,
ଯେ ଵାଂଛନ୍ତି ମହାଭୋଗାନ୍ରାଜ୍ଯଂ ଵା ତ୍ରିଦଶା ଲଯେ
ଯେମାନେ ବଡ଼ ଭୋଗବିଳାସ କିମ୍ବା ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରନ୍ତି,
ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ଜଗତଃ ଖ୍ଯାତିଃ କୀର୍ତିର୍ଧର୍ମାଦଯଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେମାନେ ଏହି ସଂସାରରେ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ପ୍ରଶଂସା ଏବଂ ଧର୍ମ ଆଦି ଲାଭ କରନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତସ୍ମାତ୍ସଂପୂଜଯେତ୍ସୂର୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵଗଣାର୍ଚିତମ୍
ସେହିପରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେହି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆମେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଦାନଂ ଚ ଦୁର୍ଲଭଂ ତସ୍ମୈ ତଦ୍ଧୋମଶ୍ଚ ସୁଦୁର୍ଲଭଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ, ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ହୋମ କରିବା ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ।
ସୁଦୁର୍ଲଭତରଂ ଜ୍ଞେଯଂ ତଦାରାଧନମୁତ୍ତମମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୂଜା କରିବା, ଏହା ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍।
ଯେଷାମିହେଶ୍ଵରେ ଭାନୌ ନିତ୍ଯଂ ସୂର୍ଯେ ଗତଂ ମନଃ 1.173.
ଏଠାରେ ଯେଉଁମାନେ ସର୍ବଦା ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ଏଇଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟରୂପେ ଭାବି, ତାଙ୍କର ମନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଲଗି ରହେ,
ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ଵର୍ତତେ ଯସ୍ଯ ସକଲଂ ତସ୍ଯ ଜୀଵିତମ୍ ।। ଯ ଏଵଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭାନୁଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯାନ୍ଵିତଃ। ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯଃ ସ ନରୋ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଯେଉଁ ଲୋକଙ୍କର ଜିହ୍ୱାରେ ଭାନୁଙ୍କର ନାମ ରହେ, ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ ହୁଏ। ଯେଉଁ ଲୋକ ଭାନୁଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଡାକିନ୍ଯୋ ଵିଵିଧାକାରା ରାକ୍ଷସାଃ ସପିଶାଚକାଃ
ବିଭିନ୍ନ ଆକାରର ḍାକିନୀ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ପିଶାଚମାନେ—
ଶତ୍ରଵୋ ନାଶମାଯାଂତି ସଂଗ୍ରାମେ ଜଯମାପ୍ନୁଯାତ୍
ଶତ୍ରୁମାନେ ନଶ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି, ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟ ମିଳେ।
ଧନମାଯୁର୍ଯଶୋ ଵିଦ୍ଯା ପ୍ରଭାଵୋ ହ୍ଯତୁଲଂ ତଥା
ଧନ, ଆୟୁଷ୍ୟ, ଖ୍ୟାତି, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
ସୂର୍ଯସ୍ତୁତିଵର୍ଣନମ୍ ଅରୁଣ ଉଵାଚ ପୂଜଯିତ୍ଵା ରଵିଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବ୍ରହ୍ମା ବହ୍ମତ୍ଵମାଗତଃ
ଅରୁଣ କହିଲେ: ଭକ୍ତିଭାବରେ ରବିଙ୍କୁ ପୂଜି, ବ୍ରହ୍ମା ମହାନତ୍ୱ ପାଇଥିଲେ।
ଶଂକରୋଽପି ଜଗନ୍ନାଥଃ ପୂଜଯିତ୍ଵା ଦିଵାକରମ୍
ଶଙ୍କର, ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ର ନାଥ, ମଧ୍ୟ ଦିବାକରଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷୋପି ଦେଵେଶ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଭାନୁଂ ତମୋପହମ୍
ହଜାର ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତାମାନଙ୍କର ମୁଖ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରୁଥିବା ଭାନୁଙ୍କୁ ପୂଜିଥିଲେ।
ମାତରୋ ଦେଵଗଂଧର୍ଵାଃ ପିଶାଚୋରଗରାକ୍ଷସାଃ
ମାଆମାନେ, ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ପିଶାଚ, ନାଗ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ।
ସର୍ଵମେତଜ୍ଜଗନ୍ନିତ୍ଯଂ ଭାନୌ ଦେଵେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍
ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ସଦା ଦେବତା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହିଛି।
ଯୋ ନ ପୂଜଯତେ ସୂର୍ଯଂ ଭାସ୍କରଂ ତମସୂଦନମ୍
ଯିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଭାସ୍କର, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକଙ୍କୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ,