ଜ୍ଞାନାର୍ଥକୋଟିକୋଟିଭ୍ଯୋ ଵରିଷ୍ଠା ଯୋଗିନୋ ମତାଃ
ଅନେକ କୋଟି ଜ୍ଞାନ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ଯୋଗୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାନ୍ତି।
ଯୋଗଜ୍ଞା ଯୋଗନିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ପିତରୋ ଯୋଗସଂଭଵାଃ
ପିତୃମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ସର୍ଵଜ୍ଞାନତପୋଦାନୈଃ କୃତୈର୍ଦତ୍ତୈଶ୍ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ଯଶ୍ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯକଲାପାତ୍ମା ଦକ୍ଷିଣା ହଵିର୍ଋତ୍ଵିଜଃ 1.172.
ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଦକ୍ଷିଣା, ହବିଷ୍ୟ ଓ ଋତ୍ବିଜ୍ ମାନଙ୍କ ମୂଳ ତାହାରେ ଅଛି,
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ତପୋ ମୌନଂ କ୍ଷାଂତିରାହାରଲାଘଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ମୌନ, କ୍ଷମା ଓ ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ—
ଯଚ୍ଚ ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଚ ନ୍ଯାଯପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ
ଏବଂ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ବିଶିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—
ଵିଵର୍ଧନୀଂ ସହସ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵସସ୍ଯପ୍ରରୋହିଣୀମ୍
ଯାହା ହଜାର ହଜାର ଗୁଣେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଫସଲ ଉଗାଏ,
ଏକଚ୍ଛତ୍ରାଂ ମହୀଂ କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍
ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଛତା ତଳେ ଏକତ୍ର କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କନ୍ଯାମଲଂକୃତାଂ ଦଦ୍ଯାଦଧନାଯ ନରାଧିପା। ଦ୍ଵିଜାଯ ଵେଦଵିଦୁଷେ କନ୍ଯାଦାନଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ
ରାଜା ଏକ ସୁସଜ୍ଜିତ କନ୍ୟାକୁ ଦରିଦ୍ର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଇପାରିବେ; ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହିପରି କନ୍ୟା ଦାନ କରାଯିବାକୁ 'କନ୍ୟାଦାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଂ କୁଲଯୋଗ୍ଯାମଲଂକୃତାମ୍
ସେଇ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ପରିବାର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଭଲଭାବେ ସଜାଯିଥିବା ହେବା ଉଚିତ।
ଏତତ୍ସମାସତୋ ଜ୍ଞେଯଂ ଵସ୍ତ୍ରଦାନସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ ଅହୋରାତ୍ରଂ ନ ଭୁଞ୍ଜୀତ ହ୍ଯୁପଵାସସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍
ଏହିପରି ଭାବରେ, ବସ୍ତ୍ର ଦାନର ଲକ୍ଷଣ ସଂକ୍ଷେପରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ଖାଇବାକୁ ନାହିଁ, ଏହା ଉପବାସର ଚିହ୍ନ।
ଚତ୍ଵାରିଂଶତ୍ସମାଯୁକ୍ତଂ ପିଂଡାନାଂ ହି ଶତଦ୍ଵଯମ୍
ଚାଳିଶି ଏବଂ ଦୁଇଶେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଯିବାକୁ କୁହାଯାଏ।
ଋଷିଭିଃ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞୈସ୍ତପୋନିଷ୍ଠୈର୍ଜିତେଂଦ୍ରିଯୈଃ
ଯେଉଁ ଋଷିମାନେ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଜାଣନ୍ତି, ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜୟ କରିଛନ୍ତି।
ସୂର୍ଯାଵାଂତରସ୍ଥାନାନି ପୁଣ୍ଯକ୍ଷେତ୍ରାଣି ନିର୍ଦିଶେତ୍ 1.172.
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଥିବା ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡିକୁ ଦେଖାଇଦେବା ଉଚିତ।
ଦାନାନ୍ଯାଵସଥଂ କୁର୍ଯାଦୁଦ୍ଯାନଂ ଦେଵ ତାଗୃହମ୍
ଦାନ, ଆଶ୍ରୟ, ବଗିଚା ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
କ୍ଷାନ୍ତିଃ ସ୍ପୃହା ତଥା ସତ୍ଯଂ ଦାନଂ ଶୀଲଂ ତପଃ ଶ୍ରୁତମ୍
କ୍ଷମା, ଆଶା, ସତ୍ୟବାଦିତା, ଦାନ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର, ତପସ୍ୟା ଓ ଶିକ୍ଷା।
ଯଜ୍ଞୋପଵାସଦାନାନି ତପସ୍ତୀର୍ଥର୍ଫଲାନି ଚ
ଯଜ୍ଞ, ଉପବାସ, ଦାନ, ତପସ୍ୟା ଓ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରାର ଫଳ।
ସୂରେ ଭକ୍ତିଃ କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଦଶେଂଦ୍ରିଯଵିନିଗ୍ରହଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭକ୍ତି, ଧୈର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟବାଦିତା ଓ ଦଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ।
ସୂର୍ଯଭକ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେଷୁ ଚ ଭୋଜଯେତ୍
ଯିଏ ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରାଏ।
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ ସୂର୍ଯଭକ୍ତଂ ତୁ ଭୋଜଯେତ୍
ଏଠାରେ ବହୁତ କିଛି କହିବା ଦରକାର ନାହିଁ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଭକ୍ତଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ନ ଵେଦଵିଦୁଷାଂ କୋଟ୍ଯା ଲଭ୍ଯତେ ଚେହ ତତ୍ଫଲମ୍
କୋଟି କୋଟି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏଠାରେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେନାହିଁ।
ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ଵିଶେଷେଣ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଦିଵସେଷୁ ଚ
ତେଣୁ ବିଶେଷକରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦିନରେ।
ଅସଂଯତଃ ସଂଯତୋ ଵା ସର୍ଵାଵସ୍ଥାଂ ଗତୋପି ଵା
ଯେଉଁଠି ନିୟନ୍ତ୍ରିତ କିମ୍ବା ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ, କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
ସଂସର୍ଗାଦ୍ଵାପି ଵା ଲୋଭାଦ୍ଭୋଜକଂ ଯସ୍ତୁ ଭୋଜଯେତ୍ 1.172.
ସଂସ୍ପର୍ଶ କିମ୍ବା ଲୋଭ ଦ୍ୱାରା ଯିଏ ଭୋଜନ କରାଏ।
ତସ୍ମାନ୍ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ରକ୍ଷଣୀଯଶ୍ଚ ସର୍ଵଦା
ତେଣୁ ସେ ସଦା ସମ୍ମାନିତ, ପୂଜ୍ୟ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ଉଚିତ।
ନାମମାତ୍ରପ୍ରଯତ୍ନୋଽପି ଯଦି ସ୍ଯାଦ୍ଭୋଜକୋ ରଵେଃ
ନାମ ମାତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଏ।
ଗୃହେ ଶ୍ରାଦ୍ଧସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯମରଣ୍ଯେ ତଚ୍ଛତାଧିକମ୍
ଘରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଲେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଶତଗୁଣା ଅଧିକ ମିଳେ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଭୋଜକେ ସୌମ୍ଯଂ ହ୍ଯାସନଂ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍
ଖାଇବାକୁ ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଆଦର ସହିତ ଆସନ ଓ ତାହାର ସମସ୍ତ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଇବା ଉଚିତ ।
ଵିମଲେ ଵାସସୀ ଦତ୍ତ୍ଵା ଭୋଜକାଯ ମହୀପତେ
ପରିଶୁଦ୍ଧ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଖାଇବାକୁ ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ରାଜନ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ ଲୋମଶାଂ ରାଜନ୍ଭୋଜକାଯ ଶୁଭାଂ ବୃହତ୍
ବଡ଼ ଓ ଉତ୍ତମ ଉନ୍ନ ବସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଖାଇବାକୁ ଦେଉଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଦେବା ଉଚିତ, ରାଜନ ।