ଜ୍ଞାନଯୋଗତପୋ ଯସ୍ଯ ଯଜ୍ଞଦାନାନି ସତ୍କ୍ରିଯା
ଯାହାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ, ଯୋଗ, ତପ, ଯଜ୍ଞ, ଦାନ ଓ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ—
ମର୍ମାସ୍ଥିପ୍ରାଣହୃଦଯଂ ନିର୍ଦହେଦପ୍ରିଯଂଵଚଃ
କଠୋର କଥା ମନୁଷ୍ୟର ମର୍ମ, ହାଡ଼, ପ୍ରାଣ ଓ ହୃଦୟକୁ ଜଳାଇଦିଏ।
କ୍ଷମା ଦାନଂ ତ୍ଵିଷଃ ସତ୍ଯଂ କ୍ଷମାହିଂସାର୍କସଂଭଵାଃ 1.171.
କ୍ଷମା, ଦାନ, ତେଜ ଓ ସତ୍ୟ—ଏସବୁ କ୍ଷମା ଓ ଅହିଂସାରୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ଭୋଜକଭୋଜନାନୁ ଷ୍ଠାନଵର୍ଣନଂ ନାମୈକସପ୍ତତ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବର ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପର ସୌରଧର୍ମ ଅଂଶରେ 'ଭୋଜକଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ପ୍ରଥା' ବିଷୟରେ ଏହା ଏକଶତ ସପ୍ତତି ଏକତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ସୌରଧର୍ମଵର୍ଣନମ୍ ସୌରପ୍ରିଯଂ ସଦା ସୌରଂ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍
ସୌରଧର୍ମର ବର୍ଣ୍ଣନା: ଯାହା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସଦା ପ୍ରିୟ, ସୌର ଯାହା, ତାହା ପବିତ୍ର ଓ ପାପ ନାଶ କରେ।
କ୍ଵଚିଦ୍ଗଚ୍ଛନ୍ଯଦା ପଶ୍ଯେତ୍ସୂର୍ଯାର୍ଚାସଂପ୍ରପୂଜନମ୍
ଯେତେବେଳେ କେହି କୌଣସି ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା ହେଉଥିବା ଦେଖିଥାଏ—
ସ୍ନାନନୈଵେଦ୍ଯଵସ୍ତ୍ରୈଶ୍ଚ ନାନାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ
ସ୍ନାନ, ନୈବେଦ୍ୟ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ବିଭିନ୍ନ ଆଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଯତନମାକ୍ରମ୍ଯ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ରଵିଂ ଵ୍ରଜେତ୍
ମନ୍ଦିର ଦେଖି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନମସ୍କାର କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଖକୁ ଯିବା ଉଚିତ।
ଉପଶ୍ରୁତ୍ଯାଵନିଂ ଗତ୍ଵା ଭୋଜକଂ ପୂଜଯେଦ୍ବୁଧଃ ମଗାନାଂ ଭୋଜନଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ଦାନଂ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ଶୁଣି, ଭୂମିକୁ ଯାଇ, ଭୋଜକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ଭକ୍ତି ଓ ଶକ୍ତି ଅନୁସାରେ ମଗମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ଦେବା ଓ ଯେତେଇ ସମ୍ଭବ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଦଶପୂର୍ଵାନ୍ଦଶ ପରାନାତ୍ମନା ସହ ଭାରତ
ନିଜ ସହିତ, ପୂର୍ବର ଦଶ ଓ ପରର ଦଶ ପିତୃଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ହେ ଭାରତବଂଶୀ।
ଦୈଵପର୍ଵୋତ୍ସଵେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ପୁଣ୍ଯେଷୁ ଦିଵସେଷୁ ଚ
ଦେବତାଙ୍କର ପବିତ୍ର ପର୍ବ, ପିତୃକର୍ମ ଓ ଶୁଭ ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ,
ପିତରଃ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ସୂର୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପିତୃମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
ଯଦା ଚ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଯୁକ୍ତଂ ପ୍ରସକ୍ତଂ ରଵିପୂଜନମ୍
ଯେତେବେଳେ ଆସ୍ଥା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ,
ଭୋଜକସ୍ଯ ମହାରାଜ ଦିଵସେନାପି ଯତ୍ଫଲମ୍ 1.172.
ହେ ମହାରାଜ, ଯିଏ ଭୋଜନ ଦାନ କରେ, ସେ ଦେବଲୋକରେ ମିଳୁଥିବା ଫଳ ସମାନ ଫଳ ପାଏ।
ଯଃ ପଶ୍ଯତି ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଯୋ ନ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି ନ କାଂକ୍ଷତି
ଯିଏ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ମନେ ଦେଖେ, ଯିଏ ନ ଘୃଣା କରେ, ନ ଆଶା କରେ,
ଜ୍ଞାନଵିଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନଃ ସୂର୍ଯଭକ୍ତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ
ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ଏକତା ରଖେ,
ସୂର୍ଯଧର୍ମାଦ୍ଭଵେଜ୍ଜ୍ଞାନଂ ଜ୍ଞାନାଦ୍ଵୈରାଗ୍ଯସଂଭଵଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଧର୍ମରୁ ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ଏବଂ ଜ୍ଞାନରୁ ବିରାକ୍ତି ଆସେ।
ସୂର୍ଯଯୋଗାଚ୍ଚ ସର୍ଵଜ୍ଞଃ ପରିପୂର୍ଣଃ ସୁନିର୍ଵୃତଃ
ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଏକତା ଦ୍ୱାରା ମଣିଷ ସବୁକିଛି ଜାଣିଥିବା, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ।
ସର୍ଵେଷାମେଵ ଭୂତାନାମୁତ୍ତମଃ ପୁରୁଷଃ ସ୍ମୃତଃ
ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ସବୁଠାରୁ ଉଚ୍ଚ ମନାଯାଏ।
ଗ୍ରନ୍ଥିଭ୍ଯୋ ଵେଦଵିଦ୍ଵାଂସସ୍ତେଭ୍ଯସ୍ତ ତ୍ତ୍ଵାର୍ଥଚିଂତକାଃ
ବେଦ ଶିକ୍ଷା ପାଇଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ଯିଏ ତତ୍ତ୍ୱର ଅର୍ଥ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଜ୍ଞାନାର୍ଥକୋଟିକୋଟିଭ୍ଯୋ ଵରିଷ୍ଠା ଯୋଗିନୋ ମତାଃ
ଅନେକ କୋଟି ଜ୍ଞାନ ଚାହୁଁଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରୁ, ଯୋଗୀମାନେ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନାଯାନ୍ତି।
ଯୋଗଜ୍ଞା ଯୋଗନିଷ୍ଠାଶ୍ଚ ପିତରୋ ଯୋଗସଂଭଵାଃ
ପିତୃମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ, ସେମାନେ ଯୋଗ ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଯୋଗରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ସର୍ଵଜ୍ଞାନତପୋଦାନୈଃ କୃତୈର୍ଦତ୍ତୈଶ୍ଚ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ତପସ୍ୟା, ଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ,
ଯଶ୍ଚ ଦ୍ରଵ୍ଯକଲାପାତ୍ମା ଦକ୍ଷିଣା ହଵିର୍ଋତ୍ଵିଜଃ 1.172.
ଏବଂ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଦକ୍ଷିଣା, ହବିଷ୍ୟ ଓ ଋତ୍ବିଜ୍ ମାନଙ୍କ ମୂଳ ତାହାରେ ଅଛି,
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯଂ ତପୋ ମୌନଂ କ୍ଷାଂତିରାହାରଲାଘଵମ୍
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ତପସ୍ୟା, ମୌନ, କ୍ଷମା ଓ ଅଳ୍ପ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ—
ଯଚ୍ଚ ଦିଷ୍ଟଂ ଵିଶିଷ୍ଟଂ ଚ ନ୍ଯାଯପ୍ରାପ୍ତଂ ଚ ଯଦ୍ଭଵେତ
ଏବଂ ଯାହା ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ବିଶିଷ୍ଟ କିମ୍ବା ନ୍ୟାୟରେ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ—
ଵିଵର୍ଧନୀଂ ସହସ୍ରାଣାଂ ସର୍ଵସସ୍ଯପ୍ରରୋହିଣୀମ୍
ଯାହା ହଜାର ହଜାର ଗୁଣେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଓ ସମସ୍ତ ଫସଲ ଉଗାଏ,
ଏକଚ୍ଛତ୍ରାଂ ମହୀଂ କୃତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜେଭ୍ଯଃ ପ୍ରତିପାଦଯେତ୍
ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ଛତା ତଳେ ଏକତ୍ର କରି, ଦ୍ୱିଜମାନେ ପାଇଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
କନ୍ଯାମଲଂକୃତାଂ ଦଦ୍ଯାଦଧନାଯ ନରାଧିପା। ଦ୍ଵିଜାଯ ଵେଦଵିଦୁଷେ କନ୍ଯାଦାନଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ
ରାଜା ଏକ ସୁସଜ୍ଜିତ କନ୍ୟାକୁ ଦରିଦ୍ର ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଇପାରିବେ; ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହିପରି କନ୍ୟା ଦାନ କରାଯିବାକୁ 'କନ୍ୟାଦାନ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ସର୍ଵଦୋଷଵିନିର୍ମୁକ୍ତାଂ କୁଲଯୋଗ୍ଯାମଲଂକୃତାମ୍
ସେଇ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ପରିବାର ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ ଏବଂ ଭଲଭାବେ ସଜାଯିଥିବା ହେବା ଉଚିତ।