ନିକ୍ଷୁଭାର୍କଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ ଵର୍ଷମେକଂ ନ ଭୁଂକ୍ତେ ଯା ମହାଭାଗଜିଗୀଷଯା
ନିକ୍ଷୁଭାର୍କ ବ୍ରତର ବିବରଣା: ଯିଏ ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଏବଂ ଜିତିବା ଇଚ୍ଛାରେ ଏକ ବର୍ଷ ଖାଇନାହିଁ—
ଵର୍ଷାଂତି ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ନିକ୍ଷୁଭାଂକେତି ଵିଶ୍ରୁତାମ୍ ।! ସ୍ନାନାଦ୍ଯଂ ଚ ଵିଧିଂ କୃତ୍ଵା ପୂର୍ଵୋକ୍ତଂ ଲଭତେ ଗୁଣମ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ନିକ୍ଷୁଭା ନାମକ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମ ପାଳନ କରି, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ଗୁଣ ପ୍ରାପ୍ତି କରେ।
ଜାଂବୂନଦମଯୈର୍ଯାନୈଶ୍ଚତୁର୍ଦ୍ଵାରୈରଲଂକୃତେ
ସୁନାରେ ତିଆରି ଯାନ, ଚାରିଟି ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ—
ସୌରାଦିସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ସୌର ଲୋକ ଆଦି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି—
ଯା ନାର୍ଯୁପଵସେଦେଵଂ କୃଷ୍ଣାମେକାଂ ତୁ ସପ୍ତମୀମ୍
ଯେଉଁ ନାରୀ ଏହିପରି ଭାବରେ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷରେ ଏକ ସପ୍ତମୀ ଉପବାସ କରେ—
ଵର୍ଷାଂତେ ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ଶାଲିପିଷ୍ଟମଯୀଂ ଶୁଭାମ୍ ପୂର୍ଵୋକ୍ତମଖିଲଂ କୃତ୍ଵା ଭାସ୍କରାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ଚାଉଳ ଗୁଡିକରେ ତିଆରି ଶୁଭ ପ୍ରତିମା କରି, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଭାସ୍କରକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସପ୍ତଭୀମୈର୍ମହାଯାନୈର୍ଦଂତିଚାମୀକରପ୍ରଭୈଃ
ସାତଟି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହାଯାନ, ସୁନା ହାତୀ ପରି ଚମକୁଥିବା—
ସୌରଲୋକାଦିଲୋକେଷୁ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଭୋଗାନ୍ନରାଧିପ ସର୍ଵଲକ୍ଷଣସଂପନ୍ନଂ ଧନଧାନ୍ଯସମନ୍ଵିତମ୍
ସୌର ଲୋକ ଆଦି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ରାଜା ସମସ୍ତ ଲକ୍ଷଣରେ ନିର୍ମଳ, ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରଚୁର।
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷେ ତୁ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଯା ନାରୀ ତୁ ଦୃଢଵ୍ରତା
କୃଷ୍ଣପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ, ଯେଉଁ ନାରୀ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତରେ ଅଟୁଟ—
ଵର୍ଷାଂତେ ସର୍ଵଗଂଧାଢ୍ଯଂ ନିକ୍ଷୁଭାର୍କଂ ନିଵେଦଯେତ୍ 1.167.
ବର୍ଷ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଭରିଥିବା ନିକ୍ଷୁଭାର୍କକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ସୁଵିଚିତ୍ରୈର୍ମହାଯାନୈର୍ଦିଵ୍ଯଗଂଧର୍ଵଶୋଭିତୈଃ
ସୁନ୍ଦର ମହାଯାନ, ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶୋଭିତ—
ଯଥେଷ୍ଟଂ ଭାନଵେ ଲୋକେ ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତୁ କୃତ୍ସ୍ନଶଃ
ଭାନୁର ଲୋକରେ ଚାହିଁଥିବା ସମସ୍ତ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି—
ଏଵଂ ଯା କୁରୁତେ ରାଜନ୍ଵ୍ରତଂ ପାପଭଯାପହମ୍
ଏହିପରି ଯେଉଁ ନାରୀ ରାଜା, ପାପ ଭୟ ଦୂର କରିବା ବ୍ରତ କରେ—
ଵର୍ଷମେକଂ ମହାବାହୋ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ପରଯାନ୍ଵିତଃ
ଏକ ବର୍ଷ ଧରି, ମହାବାହୁ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ—
ଭୋଜଯିତ୍ଵା ତୁ ଦାଂପତ୍ଯଂ ଭୋଗକାନାଂ ମହାବଲୈଃ
ଏହି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକମାନେ ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଭୋଜନ ଦେଇ ଖୁସି କରିଲେ ।
କୃତ୍ଵା ତାମ୍ରମଯେ ପାତ୍ରେ ଵଜ୍ରପୂର୍ଣୈରଲଂକୃତମ୍
ତାପରେ ତାମ୍ବାର ପାତ୍ରକୁ ମଣିମାଣି ଭରି ଭଲଭାବରେ ସଜାଇ ତିଆରି କରାଗଲା ।
ନିକ୍ଷୁଭା ଭୋଜିକା ଜ୍ଞେଯା ଭୋଜକୋଽର୍କଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଏହି ପାତ୍ରକୁ 'ନିକ୍ଷୁଭା' ଭାବେ ଜଣାଯିବା ଉଚିତ, ଭୋଜନ ଦେବାକୁ 'ଅର୍କ' ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ।
କାମପ୍ରଦସ୍ତ୍ରୀଵ୍ରତଵର୍ଣନମ୍ କ୍ଷମାହିଂସାଦିନିଯମୈଃ ସଂଯତା ବ୍ରହ୍ମଚାରିଣୀ
ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରୁଥିବା ଜନନୀ ମହିଳା କ୍ଷମା, ଅହିଂସା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିୟମରେ ଅନୁଶାସିତ ହୋଇ, ନିର୍ମଳ ଜୀବନ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି ।
ଗୁଡାଜ୍ଯମିଶ୍ରଂ ଶାଲ୍ଯନ୍ନଂ ଭାସ୍କରାଯ ନିଵେଦଯେତ୍
ସେ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଗୁଡ଼ ଓ ଘିଏ ମିଶିତ ଚାଉଳ ଭୋଗ ଦେବା ଉଚିତ ।
ପୁଷ୍ପାଣାଂ କରଵୀରାଣାଂ ଗୁଗ୍ଗୁଲଂ ସାଜ୍ଯମାଦିଶେତ୍
ସେ କରବୀର ଫୁଲ ଓ ଘିଏ ସହିତ ଗୁଗୁଳ ଧୂପ ଭାସ୍କରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ଇଂଦ୍ରନୀଲପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିମାନୈଃ ସାର୍ଵକାମିକୈଃ
ନୀଳ ନୀଳମଣି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଦିବ୍ୟ ଯାନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୁଏ ।
ତଥା ଚ ସର୍ଵଲୋକେଷୁ ଭୋଗମାସାଦ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଏଭଳି ଉଦ୍ୟମ କରି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ସମ୍ଭବ ହୁଏ ।
ଇତ୍ଯେଵଂ ସର୍ଵଯଜ୍ଞେଷୁ ଵିଧିସ୍ତୁଲ୍ଯଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ
ଏହିପରି ରୀତି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞରେ ସମାନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି ।
କ୍ଷମା ସତ୍ଯଂ ଦଯା ଦାନଂ ଶୌଚମିଂଦ୍ରିଯନିଗ୍ରହଃ
କ୍ଷମା, ସତ୍ୟ, ଦୟା, ଦାନ, ପବିତ୍ରତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ —
ସର୍ଵଵ୍ରତେଷ୍ଵଯଂ ଧର୍ମଃ ସାମାନ୍ଯୋ ଦଶଧା ସ୍ମୃତଃ
ଏହି ଦଶ ପ୍ରକାରର ସାଧାରଣ ଧର୍ମ ସମସ୍ତ ବ୍ରତରେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛି ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ଶୁଭେ ମାସି ଵ୍ଯୋମପୃଷ୍ଠେ ଵିନିର୍ମିତମ୍
ଶୁଭ ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ ଆକାଶ ଚାପରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୋଇଥାଏ ।
ତାମ୍ରପାତ୍ରାଦିକୈଶ୍ଚୈଵାପ୍ଯପ୍ସରୋଗଣସେଵିତୈଃ 1.168.
ତାମ୍ବାର ପାତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଅପ୍ସରାମାନେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ସେବା କରନ୍ତି ।
ସର୍ଵଦେଵକଦଂବେଷୁ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ଵିମଲାଂ ଶ୍ରିଯମ୍ ପୁଷ୍ପୈରମୁମଲଂକୃତ୍ଯ ଭାନଵେ ଵିନିଵେଦଯେତ୍
ସମସ୍ତ ଦେବ ଉଦ୍ୟାନରେ ଶୁଦ୍ଧ ଶ୍ରୀ ଲାଭ କରି, ଫୁଲ ଦେଇ ସଜାଇ ଭାନୁଦେବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ ।
ଗଂଧମାଲ୍ଯୈରଲଂକୃତ୍ଯ ଶୁଭାନନମନୌପ ମମ୍
ସୁଭାଗ୍ୟବାନ୍ ମୁହଁ ଥିବା ଜନକୁ ଗନ୍ଧ ଓ ମାଳାରେ ସଜାଇବା ଉଚିତ ।
ମହାପୁଷ୍ପକଯାନେନ ଦିଵ୍ଯଗଂଧପ୍ରଵାହିନା
ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧ ବହିଥିବା ବଡ଼ ଫୁଲର ରଥରେ ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ କରାଯାଏ ।