ଵର୍ଷମେକଂ ଚ ଦେଵେ ଵୈ ନୈରଂତର୍ଯେଣ ଯୋ ନଯେତ୍
ଏହି ବ୍ରତକୁ ଦେବତା ପାଇଁ ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଅବିରତ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି,
ସର୍ଵପାପଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵକାମସମନ୍ଵିତଃ 1.164.
ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ପାଇଥାଏ।
ପୁଣ୍ଯେଷ୍ଵହଃସୁ ସର୍ଵେଷୁ ଵିଷୁଵଦ୍ଗ୍ରହଣାଦିଷୁ
ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଦିନ, ବିଷୁବ ଦିନ, ଗ୍ରହଣ ଦିନ ଏବଂ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଶୁଭ ଅବସରରେ,
କୃଷ୍ଣଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଂ ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵପାପଭଯାପହମ୍
କୃଷ୍ଣଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ଓ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ।
କୃତ୍ଵେଦଂ ପୁରୁଷୋ ଭକ୍ତ୍ଯା ଭାସ୍କରସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଭାସ୍କର ଦେବଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି,
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୂର୍ଯଷଷ୍ଠୀଵ୍ରତଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତୁଃଷଷ୍ଟ୍ଯୁତ୍ତରଶତତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବର ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଷଷ୍ଠୀ ବ୍ରତର ବିବରଣା ନାମକ ଏକଶ ଚଉଷଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଅଛି।
ଉଭଯସପ୍ତମୀଵର୍ଣନମ୍ ଧର୍ମକାମାର୍ଥମୋକ୍ଷାଣାଂ ପ୍ରତିପାଦନମୁତ୍ତମମ୍
ଉଭୟ ସପ୍ତମୀର ବିବରଣା: ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପଦେଶ।
ପୌଷମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍
ପୌଷ ମାସ ଆସିଲେ ଯିଏ ରାତିରେ ଖାଇବା ନିୟମ ରଖେ,
ପକ୍ଷଯୋଃ ସପ୍ତମୀଂ ଯତ୍ନାଦୁପଵାସେନ ଯାପଯେତ୍
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଧଃଶାଯୀ ଭଵେନ୍ନିତ୍ଯଂ ସର୍ଵଭୋଗଵିଵ ର୍ଜିତଃ
ସଦା ଭୂମିରେ ଶୁଇବା ଓ ସମସ୍ତ ଭୋଗବିଲାସ ଛାଡିବା ଉଚିତ।
କୃତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ ମହାପୂଜାଂ ସୂର୍ଯଦେଵସ୍ଯ ଭାସ୍ତ
ସ୍ନାନ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବଙ୍କର ମହାପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଜାନଷ୍ଟୌ ଭଗାର୍ଚା ଶୁଭଲକ୍ଷଣାମ୍
ଏବଂ ଭଗଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବା ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଆଠିଜଣ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।
ଯ ଏଵଂ କୁରୁତେ ପୁଣ୍ଯଂ ସୂର୍ଯସ୍ଯ ଵ୍ରତମୁତ୍ତମମ୍
ଯେ କେହି ଏହି ପବିତ୍ର ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପବାସ କରେ,
ସୂର୍ଯକୋଟିପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିମାନୈଃ ସାର୍ଵକାମିକୈଃ
ସେ ଦିନେଶଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଦଶ ଲକ୍ଷ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବା ଶକ୍ତି ସହିତ,
ସଂଗୀତନୃତ୍ଯଵାଦ୍ଯାଦ୍ଯୈର୍ଗଂଧର୍ଵଗଣଶୋଭିତୈଃ
ସେ ରଥ ଗାନ, ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ଶୋଭିତ କରିଥିବେ,
ସହସ୍ରକିରଣାଭାସଃ ସୌରୈଃ ସୂର୍ଯସମନ୍ଵିତୈଃ 1.165.
ସେ ଏକ ହଜାର କିରଣର ଚମକ ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟମାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଏକାଠି ରହିବେ,
ରୋମସଂଖ୍ଯା ତୁ ଯା ତସ୍ଯାସ୍ତତ୍ପ୍ରସୂତିଃ କୁଲେଷୁ ଚ
ତାଙ୍କ ଶରୀରରେ ଯେତେ ରୋମ ଅଛି, ସେତିକି ପରିବାରରେ ତାଙ୍କ ଉତ୍ତରଧିକାରୀ ହେବେ,
ତ୍ରିଃସପ୍ତକୁଲଜୈଃ ସାର୍ଧଂ ଭୋଗାନ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଯଥେପ୍ସିତାନ୍
ତିନି ସପ୍ତ କୁଳର ସମସ୍ତ ଉତ୍ତରଧିକାରୀ ସହିତ, ସେ ଚାହିଁଥିବା ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରିବେ,
ଯୋଗାଦ୍ଦୁଃଖାଂତମାପ୍ନୋତି ଜ୍ଞାନଯୋଗଂ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା, ସେ ଦୁଃଖର ଶେଷ ପାଇଁଥିବେ ଏବଂ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗର ପଥରେ ପ୍ରବେଶ କରିବେ,
ଇତ୍ଯେଵଂ ତେ ସମାଖ୍ଯାତଂ ଭଵାର୍ଣଵଵ୍ଯପୋହନମ୍
ଏଭଳି, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ଭବସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଉପାୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି,
ମାଘମାସେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍
ମାଘ ମାସ ଆସିଲେ, ଯେ କେହି ରାତିରେ ଖାଇବା ଉପବାସ ରଖେ,
ସୋପଵାସଶ୍ଚ ସପ୍ତମ୍ଯାଂ ଭଵେଦୁଭଯପକ୍ଷଯୋଃ ଗାଂ ଚ ଦଯାଦ୍ଦିନେଶାଯ ତରୁଣୀଂ ନୀଲସଂନିଭାମ୍
ଏବଂ ଦୁଇପକ୍ଷର ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଉପବାସ କରେ, ଦିନେଶଙ୍କୁ ଦୟାରେ ଏକ ଯୁବତୀ ଗାଈ, ମେଘ ପରି ନୀଳ ରଙ୍ଗର, ଦାନ କରେ,
ଇନ୍ଦ୍ରନୀଲପ୍ରତୀକାଶୈର୍ଵିମାନୈଃ ଶିଖିସଂଯୁତୈଃ
ସେ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ମୟୂର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଯାଇଥିବେ,
ରାଜେଂଦ୍ର ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍
ହେ ରାଜା, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ଯେ କେହି ରାତିରେ ଖାଇବା ଉପବାସ କରେ,
ଷଷ୍ଠ୍ଯାଂ ଵାପ୍ଯଥ ସପ୍ତମ୍ଯାମୁପଵାସପରୋ ନରଃ
ଷଷ୍ଠୀ କିମ୍ବା ସପ୍ତମୀ ଦିନରେ ଯେ ପୁରୁଷ ଉପବାସରେ ଲିନ ରହେ,
ଵଲ୍ମୀକଜାଦିମୃଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଗୋମୂତ୍ରଶକୃଦାଦିଭିଃ 1.165.
ବାଲମୀକି ଓ ଏହା ପରି ମାଟି, ଗାଈର ମୁତ୍ର ଓ ଗୋବର ଦ୍ୱାରା,
ସୌରଭେଯୀଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ରକ୍ତାଭାଂ ରକ୍ତମାଲିନେ ଗତ୍ଵାଦିତ୍ଯପୁରଂ ରମ୍ଯଂ ମୋଦତେ ଶାଶ୍ଵତୀଃ ସମାଃ
ସେ ପରେ ସୌରଭୀ ଗୋବନ୍ଶର ଏକ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଗାଈ, ଲାଲ ମାଳା ପିନ୍ଧାଇ ଦିନେଶଙ୍କୁ ଦାନ କରିବେ; ଆଦିତ୍ୟପୁର ରମ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେ ଶାଶ୍ୱତ ସୁଖ ଉପଭୋଗ କରିବେ,
ମାସି ଚୈତ୍ରେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍ ଭାନଵେ ପାଟଲାଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ତରୁଣୀଂ ନୃପ
ଚୈତ୍ର ମାସ ଆସିଲେ, ଯେ କେହି ରାତିରେ ଖାଇବା ଉପବାସ କରେ, ରାଜା, ସେ ଭାନୁଦେବଙ୍କୁ ପାଟାଳ ରଙ୍ଗର ଏକ ଯୁବତୀ ଗାଈ, ବୈଷ୍ଣବୀ ଦାନ କରିବେ,
ପୁଷ୍ପରାଗ ପ୍ରଭୈର୍ଯାନୈର୍ନାନାହଂସାଦିଯାଯିଭିଃ
ପୁଷ୍ପରାଗ ପରି ଚମକୁଥିବା ଦିବ୍ୟ ରଥରେ, ବିଭିନ୍ନ ହଂସ ଓ ପକ୍ଷୀ ଦ୍ୱାରା ଏହି ରଥ ଚାଳିତ,
ଵୈଶାଖେ ଵୀରମାସେ ତୁ ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନକ୍ତଭୋଜନମ୍
ବୈଶାଖ ମାସ, ଯୋଧା ମାସରେ, ଯେ କେହି ରାତିରେ ଖାଇବା ଉପବାସ କରେ,