ସର୍ଵେଷାମେଵ ପାତ୍ରାଣାଂ ପରଂ ପାତ୍ରଂ ଵିଭାଵସୁଃ
ସମସ୍ତ ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାତ୍ର।
ତସ୍ଯ ପାତ୍ରସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଧ୍ରୁଵମକ୍ଷଯମାଦିଶେତ୍
ସେହି ପାତ୍ରର ମହିମା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅବିନାଶୀ; ଏହାକୁ ଘୋଷଣା କରିବା ଉଚିତ।
ରଵୌ ଦତ୍ତଂ ହୁତଂ ଜପ୍ତଂ ବଲିଂ ପୂଜାଂ ନିଵେଦଯେତ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା, ଅର୍ପିତ, ଜପିତ, ବଳି ଦିଆଯାଇଥିବା କିମ୍ବା ପୂଜା କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ କାମ—
ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିତ୍ତାନୁସାରେଣ ଯଃ କୁର୍ଯାଦାଲଯଂ ରଵେଃ
ଯେଉଁଠି କିଏ ନିଜ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ, ଭକ୍ତି ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ—
ମହାଵିଭଵସାରୋପି ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଵର୍ଜିତମ୍
ଯଦି କିଏ ବହୁ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭକ୍ତି ବିନା କାମ କରେ—
ଵିତ୍ତଶାଠ୍ଯେନ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିତ୍ତଵାନପି ମାନଵଃ
ଯଦି କିଏ ଧନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନ ଉପରେ କଞ୍ଜୁସି କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ତ୍ରିଭାଗଂ ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଜୀଵନାଯ ପ୍ରକଲ୍ପଯେତ୍
ଏହିପରି ଏକ ତୃତୀୟାଂଶ ଧନ ଜୀବନ ନିମିତ୍ତେ ଅଲଗା କରିବା ଉଚିତ।
ଭକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଚୋଦିତଂ କୁର୍ଯାଦଲ୍ପଵିତ୍ତୋଽପି ଯୋ ନରଃ
ଯଦି କିଏ ଅଳ୍ପ ଧନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ କାମ କରିବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵସ୍ଵମପି ଯୋ ଦଦ୍ଯାଦର୍କେ ଭକ୍ତିଵିଵର୍ଜିତଃ
ଯଦି କିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେଇଦିଏ, କିନ୍ତୁ ଭକ୍ତି ବିନା—
ନ ତପୋଭିର୍ଵିଭୋରୁଗ୍ରୈର୍ନ ଚ ସର୍ଵୈର୍ମହାମଖୈଃ 1.162.
ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ବଡ଼ ବଳି କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ—
ରୁଚିରଂ ଶୁଭଶୈଲୋତ୍ଥଂ କୁର୍ଯାଯସ୍ତୁ ରଵେର୍ଗୃହମ୍
ଯେଉଁଠି କିଏ ଶୁଭ ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ରୂପାଳି ଘର ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ତିଆରି କରେ—
ଯନ୍ମଯା କୋଟିଗୁଣିତଂ କୃତଂ ସ୍ଯାଦିଷ୍ଟକାମ୍ଯଯା
ମୁଁ ଇଟ୍ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ କାମ କରିଛି, ଏହାକୁ କୋଟି ଗୁଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—
ମୃଚ୍ଛୈଲେନ ସମଂ ଜ୍ଞେଯଂ ପୁଣ୍ଯମାଢ୍ଯଦରିଦ୍ରଯୋଃ
ମାଟି କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଧନୀ ଓ ଗରିବ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୁଣ୍ୟ ସମାନ ଭାବରେ ଗଣନା କରିବା ଉଚିତ।
ଶୈଲୋତ୍ଥମିଷ୍ଟକାଭିର୍ଵା ଦୃଢଂ ଦାରୁମଯଂ ଶୁଭମ୍ ଗୈରିକଂ ଯାନମାରୁହ୍ଯ ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ଧୃତଭୂଷଣଃ
ପାହାଡ଼, ଇଟ୍ କିମ୍ବା ଦୃଢ଼ କାଠରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଶୁଭ ଘର, ଲାଲ ଗାଡ଼ିରେ ବସି, ଭୂଷଣ ପିନ୍ଧି ଯେଉଁଠି କିଏ କରେ—
କ୍ରୀଡମାନୋଽପି ଯଃ କୁର୍ଯାଦ୍ବାଲଭାଵେଽର୍କମଂଦିରମ୍
ଖେଳିବା ବେଳେ, ଶିଶୁ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେଉଁଠି କିଏ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମନ୍ଦିର ତିଆରି କରେ—
ପୁଷ୍ପମାଲାକୁଲଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଧୂପଗଂଧାଦିଵାସିତମ୍
ଫୁଲ ମାଳାରେ ଭରିଥିବା, ଦିବ୍ୟ ଓ ଧୂପ ଗନ୍ଧରେ ମହକୁଥିବା ଘର—
ତତ୍ର ରୂଢୋ ମହାରାଜ ଵତ୍ସରଂ ଵୃନ୍ଦମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠି, ବଡ ରାଜା, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବର୍ଷମାନଙ୍କର ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦଳ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଛି।
କ୍ରମାଦାଗତ୍ଯ ଲୋକେଽସ୍ମିନ୍ରାଜା ଭଵତି ଧାର୍ମିକଃ
ଏହି ଜଗତରେ ଦେଖିଲେ, ଦେଖିଦେଖି ଏକ ରାଜା ଧୀରେ ଧୀରେ ଧର୍ମିକ ହେବାକୁ ଆସେ।
ପଶ୍ଯନ୍ପରିହରଞ୍ଜଂତୂନ୍ମାର୍ଜନ୍ଯା ମୃଦୁସୂକ୍ଷ୍ମଯା
ସେ ଜୀବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୃଦୁ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଶୁଯ୍ୟାରେ ସଫା କରି, ଦୂର କରିଥାଏ।
ପୁତ୍ରାର୍ଥଂ ଦେହଜୀର୍ଣାଯା ଵନ୍ଧ୍ଯାଯାଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ 1.162.
ପୁଅ ପାଇଁ, ବିଶେଷ କରି ଯେଉଁ ଦେହ ବୃଦ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି କିମ୍ବା ଅନ୍ତସ୍ତା ହୋଇଛି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ।
ଗୃହୀତ୍ଵା ଗୋମଯଂ ସ୍ଵଚ୍ଛଂ ସ୍ଥାନେ ଚ ପତିତଂ ଶୁଭେ
ଏକ ଶୁଭ୍ର ସ୍ଥାନରେ ପଡିଥିବା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଗୋମୟ ନେଇ।
ଵସ୍ତ୍ରପୂତଗୋମଯେନ ଯଃ କୁର୍ଯାଦୁପଲେପନମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଗୋମୟ ଦେହରେ ଲଗାଏ।
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ସର୍ଵକାର୍ଯାଣି ଵସ୍ତ୍ରପୂତେନ ଵାରିଣା
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ଜଳ ଦେଇ ସମସ୍ତ କାମ କରେ।
କ୍ଷରଂତି ସର୍ଵଦାନାନି ଯଜ୍ଞହୋମବଲିକ୍ରିଯାଃ
ସମସ୍ତ ଦାନ, ଯଜ୍ଞ, ହୋମ, ବଳି ଓ କ୍ରିୟାମାନ ଫଳଦାୟକ ହେଉଛି।
ନୈରଂତର୍ଯେଣ ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍ପକ୍ଷଂ ସଂମାର୍ଜନାର୍ଚନମ୍
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଦିନ ଦିନ ଦ୍ୱିପକ୍ଷରେ ସଫା କରିବା ଓ ପୂଜା କରିବାକୁ ଅବିରତ କରେ।
ତସ୍ଯାଂତେ ଚ ଚତୁର୍ଵେଦ ସୁରୂପଃ ପ୍ରିଯଦର୍ଶନଃ
ଏହାର ଶେଷରେ ସେ ଚାରିଟି ବେଦର ଜ୍ଞାନ, ସୁନ୍ଦର ଦେହ ଓ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଥାଏ।
ସଂପର୍କେଣାପି ଯଃ କୁର୍ଯାନ୍ନରଃ କର୍ମ ଭଗାଲଯେ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭାଗ୍ୟର ଗୃହରେ କେବଳ ସଂସ୍ପର୍ଶ କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ତାଵଦ୍ଭ୍ରମଂତି ସଂସାରେ ଦୁଃଖଶୋକପରିପ୍ଲୁତାଃ
ସେମାନେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ଚକ୍ରରେ ଘୁଞ୍ଚି ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକରେ ଡୁବି ରହନ୍ତି।
ସମାସକ୍ତଂ ତଥା ଚିତ୍ତଂ ଜନ୍ତୋର୍ଵିଷଯଗୋଚରେ
ତେଣୁ, ଜୀବର ଚିତ୍ତ ଭୋଗବସ୍ତୁର ଅଞ୍ଚଳରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ।
ଯଃ କୁର୍ଯାତ୍କୁଟ୍ଟିମାଂ ଭୂମିଂ ଦର୍ପଣୋଦରସନ୍ନିଭାମ୍ 1.162.
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଭୂମିକୁ ଦର୍ପଣ ଭଳି ଚକଚକିଆ କରେ।