ପ୍ରଣାମତ୍ରଯପୂର୍ଵେଣ ଯୋଗେନ ରମତେ ଚ ଯଃ
ଯିଏ ତିନି ପ୍ରକାର ପ୍ରଣାମ ପୂର୍ବକ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି।
ଯୋ ଗତିର୍ଵୃଷଯୁକ୍ତାନାଂ ଗତିର୍ଯୋଽପାପକର୍ମଣାମ୍
ଯିଏ ଧର୍ମରେ ଯୋଗ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କର ଗତି ଏବଂ ଅପକର୍ମ କରୁଥିବାଙ୍କର ଗତି।
ଧାତୁଵୈଦ୍ଯସ୍ଯ ଯୋ ଵେତ୍ତା ଚତୁରାଶ୍ରମସଂଶ୍ରଯଃ
ଯିଏ ଧାତୁର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣନ୍ତି ଏବଂ ଚାରି ଆଶ୍ରମରେ ବସିଥାନ୍ତି।
ଅଗ୍ନୀଷୋମାତ୍ମକଂ ଜ୍ଯୋତିର୍ଯୋଗୀଶଃ କ୍ଷଣଦାଂତକଃ 1.157.
ଯିଏ ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ନାଥ, ଯାହାର ଜ୍ଵାଳା ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମର ସ୍ୱରୂପ, ଯିଏ ରାତିର ଶେଷକାରୀ।
ଯଂ ପରଂ ପରମଂ ପ୍ରାହୁଃ ପରମାତ୍ମାନମଚ୍ଯୁତମ୍
ଯାହାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପରମ ଏବଂ ଅବିନାଶୀ ପରମାତ୍ମା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯୁଗାଂତେଷ୍ଵତଂକୋ ଯସ୍ତୁ ଯଶ୍ଚ ଲୋକାଂତକୋତ୍ତମଃ
ଯିଏ ଯୁଗର ଶେଷରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ ଲୋକର ଶେଷରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଵେତ୍ତା ଯୋ ଵେଦଵିଦୁଷାଂ ପ୍ରଭୁର୍ଯଃ ପ୍ରଭଵିଷ୍ଣୁନାମ୍
ଯିଏ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜ୍ଞାନୀ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଭୁ।
ମାନୁଷାଣାଂ ମନୋଭୂତସ୍ତପୋଭୂତସ୍ତପସ୍ଵିନାମ୍
ମାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯିଏ ମନ, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା।
ଵିଗ୍ରହୋ ଵିଗ୍ରହାଣାଂ ଚ ଗତିର୍ଗତିମତାମପି ଦେଵାହୁତିପ୍ରଦାନୋଦ୍ଯତ୍ପ୍ରାଣାଗ୍ନିସ୍ତମନାଶନଃ
ଯିଏ ରୂପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରୂପ, ଗତିଶୀଳମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗତି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ପାଇଁ ପ୍ରୟାସୀ ପ୍ରାଣାଗ୍ନି, ଏବଂ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଭକ୍ଷଣ କରୁଥିବା।
ରସାଦ୍ଧି ଶୋଣିତଂ ଭଵତି ଶୋଣିତାନ୍ମାଂସମୁଚ୍ଯତେ
ରସରୁ ରକ୍ତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ରକ୍ତରୁ ମାଂସ ହୁଏ।
ଅସ୍ଥିମଜ୍ଜ୍ଞଃ ସମଭଵତ୍ତତୋ ଵୈ ଶୁକ୍ରମାଦିଶେତ୍ ତତ୍ରାପଃ ପ୍ରଥମୋ ଭାଗଃ ସ ସୌମ୍ଯୋ ରାଶିରୁଚ୍ଯତେ
ଅସ୍ଥି ଓ ମଜ୍ଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ, ତାପରେ ଶୁକ୍ର ହୁଏ। ସେଠାରେ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ହେଉଛି ଜଳ, ଯାହାକୁ ସୌମ୍ୟ ଭାଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ତତଃ କ୍ଷ୍ମାସଂଭଵୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଦ୍ଵିତୀଯୋ ରାଶିରୁଚ୍ଯତେ
ତାପରେ ମାଟିରୁ ଉତ୍ପତ୍ତି ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଭଵୋ ରସାତ୍ମକସ୍ତେଷାଂ ଵୀର୍ଯଂ ଚ ଶଶିପାଵକମ୍
ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଉଛି ରସରୁ, ଶକ୍ତି ଅଗ୍ନି ଓ ଚନ୍ଦ୍ର।
କଫସ୍ଯ ପୃଥିଵୀ ସ୍ଥାନଂ ପିତ୍ତଂ ନାଭୌ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ନାଭିକୋଷ୍ଠାଂତରସ୍ଥଂ ତୁ ତତ୍ର ଦେଵୋ ଦିଵାକରଃ ।।1.157.
କଫର ଅବସ୍ଥାନ ହେଉଛି ପୃଥିବୀରେ, ପିତ୍ତ ନାଭିରେ ଥାଏ। ନାଭି ଗୁହାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଦେବ ବସିଥାନ୍ତି।
ମନଃ ପ୍ରଜାପତିର୍ଜ୍ଞେଯଃ କଫଃ ସୋମୋ ଵିଭାଵ୍ଯତେ
ମନକୁ ପ୍ରଜାପତି ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, କଫ ସୋମ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ।
ଏଵଂ ପ୍ରଵର୍ତିତେ ଗର୍ଭେ ଵର୍ଧିତେଂଽବୁଦସନ୍ନିଭେ
ଏଭଳି ଗର୍ଭ ସ୍ଥିର ହେଲାପରେ, ଜଳବୁଦ୍ବୁଦ ସଦୃଶ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
ତତୋଂଽଗାନି ଵିସୃଜତେ ବିଭର୍ତି ପରିଵର୍ତଯନ୍
ତାପରେ ସେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଧାରଣ କରି ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ।
ପ୍ରାଣୋସ୍ଯ ପ୍ରଥମଂ ସ୍ଥାନଂ ଵର୍ଧଯନ୍ପରିଵର୍ତତେ ଵ୍ଯାନୋଽଥ ଵ୍ଯାପକୋ ଦେହେ ସମାନଃ ସନ୍ନିଵର୍ତତେ
ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ପ୍ରଥମ ଅବସ୍ଥାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ହୁଏ; ପରେ ଦେହରେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ବ୍ୟାନ ଓ ସମାନ ପୁନି ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଫେରିଯାଏ।
ଭୂତାଵାପ୍ତିସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ଜାଯତୀଂଦ୍ରିଯଗୋଚରା
ତାହାରୁ ପଞ୍ଚ ଭୂତର ଉପଲବ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କର କ୍ଷେତ୍ର ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ତସ୍ଯେଂଦ୍ରିଯାଣି ପିଷ୍ଟାନି ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରଚକ୍ରମୁଃ
ତାଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଗଠିତ ହୋଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଗଲେ।
ନିଦ୍ରା ହ୍ଯାକାଶଯୋନିଶ୍ଚ ଜଲାଶ୍ରଯେ ପ୍ରଵର୍ତତେ
ନିଦ୍ରା ନିଶ୍ଚୟ ଆକାଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ଏବଂ ଜଳକୁ ଆଧାର କରି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
ଗ୍ରାମାଶ୍ଚ ଵିଷଯାଶ୍ଚୈଵ ଯସ୍ଯ ଵୀର୍ଯଂ ପ୍ରଵର୍ତିତମ୍
ଗ୍ରାମ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭୋଗବସ୍ତୁମାନେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଚଳିତ ହୁଅନ୍ତି।
ସ କଥଂ ଦେଵଦେଵେଶୋ ଗର୍ଭମେଷ୍ଯତି ଚାଂଶୁମାନ୍
ସେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାୟକ କିପରି ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବେ?
ଏଵଂ ମେ ସଂଶଯୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନେଷ ମେ ଵିସ୍ମଯୋ ମହାନ୍ 1.157.
ଏହିପରି ମୋର ସନ୍ଦେହ, ଏହି ମୋର ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ପରମଂ ପୃଚ୍ଛେ ତ୍ଵାମହଂ ଭାସ୍କରସ୍ଯ ଵୈ
ଭାସ୍କର ସମ୍ବନ୍ଧରେ ଏହି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପଚାରୁଛି।
ଏତଦାଶ୍ଚର୍ଯମାଖ୍ଯାନଂ କଥଯସ୍ଵ ମହାମୁନେ
ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଗଳ୍ପଟି ମୋତେ କହ, ହେ ମହାମୁନି।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ବ୍ରାହ୍ମେ ପର୍ଵଣି ସପ୍ତମୀକଲ୍ପେ ସୌରଧର୍ମେ ସୂର୍ଯାଵତାରକଥାପ୍ରସ୍ତାଵଵର୍ଣନଂ ନାମ ସପ୍ତପଂଚାଶଦୁତ୍ତରଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ବ୍ରାହ୍ମ ପର୍ବରେ ସପ୍ତମୀ କଳ୍ପର ସୌରଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାବତାର କଥାର ଆରମ୍ଭ ବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚପଚାଶିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ସୌରଧର୍ମେଷୁ ସୂର୍ଯୋତ୍ପତ୍ତିଵର୍ଣନମ୍ ସୁମଂତୁରୁଵାଚ ପ୍ରଶ୍ନଭାରୋ ମହାଂସ୍ତାତ ତ୍ଵଯୋକ୍ତୋ ରଶ୍ମିମାଲିନି
ସୌରଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତିର ବର୍ଣ୍ଣନା। ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ରଶ୍ମିମାଳିନୀ, ତୁମେ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ।
ଭାନୋଃ ପ୍ରଭାଵଶ୍ରଵଣେ ଯସ୍ଯ ତେ ମତିରୁତ୍ଥିତା
ଭାନୁଙ୍କର ଶକ୍ତି ବିଷୟରେ ଶୁଣି ତୁମର ମନ ଉତ୍ସୁକ ହୋଇଛି।
ସହସ୍ରାସ୍ଯଂ ସହସ୍ରାକ୍ଷଂ ସହସ୍ରକିରଣଂ ଚ ଯମ୍
ଯିଏ ହଜାର ମୁହଁ, ହଜାର ଆଖି, ହଜାର କିରଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି,