ଗ୍ରହଭୂତଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ନଭୋଦେଵ୍ଯାଂ ତଦୁଦ୍ଭଵଃ 3.4.17.
ମୁଁ ଗ୍ରହ ହୋଇ ଆକାଶଦେବୀଠାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ସେଠି ରହିଲି।
thumb|400px|ଦିଗ୍ଗଜ1 ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଵୈ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତଶ୍ଚୈରାଵତୋ ଗଜଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରେ, ତାଙ୍କଠାରୁ ଏଇରାବତ ହାତୀ ଜନ୍ମ ନେଲା।
ଵାମନଃ କୁମୁଦଶ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍ପଦଂତଃ କ୍ରମାଦ୍ଗଜାଃ ।। ସାର୍ଵଭୌମଃ ସୁପ୍ରତୀକୋ ନଭୋଦିକ୍ଷୁ ତୁ ତତ୍ସୁତାଃ
ବାମନ, କୁମୁଦ ଏବଂ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ—ଏହି ହାତୀମାନେ କ୍ରମେ; ସାର୍ବଭୌମ ଓ ସୁପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଆକାଶର ଦିଗରେ।
ଅଭ୍ରମୁଃ କପିଲା ଚୈଵ ପିଂଗଲାଖ୍ଯା ଇମାଃ କ୍ରମାତ୍
ଅଭ୍ରମୁ, କପିଳା ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳା ନାମରେ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ କ୍ରମେ।
ଭୂମିଦିକ୍ଷୁ କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ଜାତାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତୁ ତତ୍ପ୍ରିଯାଃ
ପୃଥିବୀର ଦିଗରେ, ସେମାନଠାରୁ ପ୍ରିୟା ହାତୀଣୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ପଶୁଯୋନ୍ଯୁଦ୍ଭଵାନାଂ ଚ ନୃଣାଂ ତା ଯୋଷିତସ୍ସଦା
ପଶୁ ଜନ୍ମରୁ ଯେଉଁମାନେ ହେଉଛନ୍ତି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ଜଣେ ଜଣେ ଜଣେ ନାରୀ ସେମାନଠାରୁ ହେଉଛନ୍ତି।
ମନୁଵଂଶୋଦ୍ଭଵାନାଂ ଚ ନୃଣାଂ ଚାନ୍ଯୋଦ୍ଭଵାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ମନୁବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ ମଧ୍ୟ ନାରୀମାନେ ଜନ୍ମନେ।
ଦ୍ଵିଧା ଧୁଵସ୍ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଭୂମେରୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵମଧସ୍ତଥା
ଧ୍ରୁବକୁ ଦୁଇଭାଗରେ ବୁଝିବାକୁ ହୁଏ—ଏକଟି ପୃଥିବୀର ଉପରେ, ଅନ୍ୟଟି ତଳେ।
ଅଧୋଧ୍ରୁଵେ ସଦା ରାତ୍ରିର୍ନାରକାସ୍ତତ୍ର ଵୈ ସ୍ଥିତାଃ
ତଳ ଧ୍ରୁବରେ ସଦା ରାତି ରହେ; ସେଠାରେ ଥିବାମାନେ ନରକୀୟ ହୁଅନ୍ତି।
ମହୋ ଜନସ୍ତପସ୍ସତ୍ଯଂ ତେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ଦିନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ତେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ମୃତା ରାତ୍ରିଃ କଲ୍ପମାନଂ ଚ କୋଵିଦୈଃ
ମହର୍ଲୋକ, ଜନଲୋକ, ତପୋଲୋକ ଓ ସତ୍ୟଲୋକରେ ସଦା ଦିନ ମନେ ରହିଥାଏ; ସେଠି ଜ୍ଞାନୀମାନେ ରାତିକୁ ଏକ କଳ୍ପ ଭାବେ ଗଣନା କରନ୍ତି।
ସ ତୁ ପୂର୍ଵଭଵେ ଚାସୀଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ମାଧଵପ୍ରିଯଃ 3.4.17.
ସେ ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ମାଧବଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିବା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ତୀର୍ଥ ପୁଣ୍ଯାତ୍ସ ଵୈ ଵିପ୍ରୋ ମାଧଵୋ ମାଧଵପ୍ରିଯଃ ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶଚ୍ଚ ସହସ୍ରାବ୍ଦଂ ରାଜ୍ଯଂ କୃତ୍ଵା ଧ୍ରୁଵୋଽଭଵତ୍
ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯିଏ ମାଧବଙ୍କୁ ଭଲପାଉଥିଲେ, ଛଅତିରିସ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କରି, ଶେଷରେ ଧ୍ରୁବ ହେଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗୁରୋର୍ଵାକ୍ଯଂ ସ ଧ୍ରୁଵଃ ପଂଚମୋ ଵସୁଃ ନରଶ୍ରୀର୍ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ଗୁଣଵୈଶ୍ଯସ୍ଯ ଵୈ ସୁତଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଗୁରୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ଧ୍ରୁବ, ପଞ୍ଚମ ବସୁ, ଗୁଣବୈଶ୍ୟଙ୍କର ପୁଅ ଭାବରେ ନରଶ୍ରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଇ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
କୁସୀଦଗୁଣଗୁପ୍ତଶ୍ଚ ନରଶ୍ରୀଃ ପୁତ୍ରଵତ୍ସଲଃ
ନରଶ୍ରୀ, ଋଣଦେଇବାର ଗୁଣରେ ଲୁଚିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ନିଜ ପୁଅମାନେ ପ୍ରତି ବହୁତ ସ୍ନେହ କରୁଥିଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସ ହରେଃ କ୍ରୀଡାଂ ଵୃନ୍ଦାଵନମହୋତ୍ତମେ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ବୃନ୍ଦାବନର ମହାନ ରସରେ ହରିଙ୍କ ଖେଳା ଉପଭୋଗ କରୁଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଵିଵାହେ ଚ ଭଗଵାନ୍ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ତାଙ୍କ ପୁଅର ବିବାହରେ ଭକ୍ତପ୍ରିୟ ପ୍ରଭୁ ନିଜେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପୁରୀଂ କାଶୀଂ ସମାଗମ୍ଯ ନରଶ୍ରୀଭର୍କ୍ତରାଟ୍ ସ୍ଵଯମ୍
ନରଶ୍ରୀ, ଭକ୍ତିକୁ ଭଲପାଉଥିବା ରାଜା, ନିଜେ କାଶୀ ପୁରୀକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତପୋ ମହତ୍କୁର୍ଵନ୍ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ସେ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରି, ବ୍ରହ୍ମର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଇଗଲେ।
ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ହରିଶ୍ଶଂଭୁଃ ସ୍ଵସ୍ଵଵାହନମାସ୍ଥିତାଃ
ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ହରି ଓ ଶମ୍ଭୁ, ନିଜ-ନିଜ ଯାନରେ ବସିଲେ ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚ ସ୍ତେଷାଂ ସ୍ଵଯଂଭୂତନଯୋ ମୁନିଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ପୁଅ ମୁନି ନିଜେ ।
ତସ୍ଯ ଭାଵଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ ସନାତନାଃ 3.4.17.
ତାଙ୍କର ଭାବ ଦେଖି, ତିନି ଜଣେ ଚିରଯୁଗୀ ଦେବତା ।
ଲିଂଗହସ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦ୍ରସଵର୍ଦ୍ଧନଃ ରତିଂ ଦେହି ମଦାଘୂର୍ଣେ ନୋ ଚେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ଲିଙ୍ଗ ହାତରେ ଧରି ରୁଦ୍ର ଓ ରସ ବଢାଇ ରହିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ: 'ମଦରେ ମତା ଏ, ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ନହେଲେ ମୁଁ ଆପଣ ଜୀବନ ଛାଡିଦେବି ।'
ପତିଵ୍ରତାଽନସୂଯା ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଷାଂ ଵଚୋଽଶୁଭମ୍
ପତିବ୍ରତା ଅନସୂୟା ତାଙ୍କର ଅଶୁଭ କଥା ଶୁଣିଲେ।
ମୋହିତାସ୍ତତ୍ର ତେ ଦେଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ତାଂ ବଲାତ୍ତଦା
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଭ୍ରମିତ ହେଇ, ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତିବଳେ ଧରିଲେ।
ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧା ସତୀ ସା ଵୈ ତାଞ୍ଛଶାପ ମୁନିପ୍ରିଯା
ତେବେ, ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ସତୀ ଦୁର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କ୍ରୋଧରେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ଵୈ ଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽସ୍ଯ ମହାଶିରଃ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଉପହାସୋଽଯମୁତ୍ତମଃ
ମହାଦେବଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ—ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହିଦୁଇଁ ଆଗାମୀରେ ଉପହାସର କାରଣ ହେବ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଘୋରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁନିପ୍ରିଯାମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଅନସୂଯା ତଦା ପ୍ରାହ ଭଵନ୍ତୋ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ
ତେବେ ଅନସୂୟା କହିଲେ, 'ତୁମେମାନେ ମୋର ପୁଅ ହେବ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ବ୍ରହ୍ମା ଚଂଦ୍ରମାଶ୍ଚ ତଦା ହ୍ଯଭୂତ୍ ତତ୍ପାପପରିହାରାର୍ଥଂ ଯୋଗଵନ୍ତୋ ବଭୂଵିରେ
ଏଭଳି କଥା ହେବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏପରି ହେଲେ; ସେଇ ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵୀ ପ୍ରକୃତିସ୍ସର୍ଵ ଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମର ମୂର୍ତ୍ତି ହେଉଥିବା ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।