ତସ୍ଯାନୁଜା ମଧୁମତୀ ଶୀଲରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତା
ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭଉଣୀ ମଧୁମତୀ ଶିଳ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ।
ଭ୍ରାତା? ବଭ୍ରାମ ତୌ ସର୍ଵଂ ଚିନୁତଶ୍ଚ ସୁତାଵରମ୍
ତାଙ୍କର ଭାଇ ସମସ୍ତଠାରେ ଘୁଞ୍ଚି ଭଉଣୀ ପାଇଁ ଭଲ ବର ପାଇଁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ପଠନାର୍ଥେ ତୁ କାଶ୍ଯାଂ ଵୈ ସତ୍ତ୍ଵଶୀଲଃ ସ୍ଵଯଂ ଗତଃ
ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱଶୀଳ ନିଜେ କାଶୀକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵାମନୋ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ରୂପଶୀଲଵଯୋଵୃତଃ
ଏଠାରେ ଭାଲ ରୂପ, ଶିଳ ଓ ଉମ୍ରେ ଖ୍ୟାତି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବାମନ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।
ଭୋଜନଂ ଛାଦନଂ ପାନଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିହ୍ଵଲା
ସେ ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ ଖାଦ୍ୟ, ପୋଷାକ, ପାନୀୟ ଓ ଶୋଇବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଶୀଲା ତଂ ବାଲା ଵାମନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତଥା 3.2.2.
ଏହି ସମୟରେ ଯୁବତୀ ସୁଶୀଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାମନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ହରିଶର୍ମା ପ୍ରଯୋଗେ ଚ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିଵିକ୍ରମମ୍
ହରିଶର୍ମା କ୍ରିୟା କରିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ସତ୍ଯଶୀଲସ୍ତୁ କାଶ୍ଯାଂ ଵୈ ଗୁରୁପୁତ୍ରଂ ଚ କେଶଵମ୍
ସତ୍ୟଶୀଳ କାଶୀରେ ଥିଲେ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ କେଶବ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମାଘକୃଷ୍ଣତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଭୃଗୌ ଲଗ୍ନଂ ଶୁଭଂ ସ୍ମୃତମ୍
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଶୁଭ ଭୃଗୁ ଲଗ୍ନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ସା କନ୍ଯା ଭୁଜଗେନୈଵ ଦଂଶିତା
ସେଇ ସମୟରେ ସେ କନ୍ୟା ଏକ ସାପରେ କାଟାଯାଇଥିଲେ।
ତଦା ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯତ୍ନଂ କାରଯାମାସୁରୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ହରିଶର୍ମା ତୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ଵେଦଵିଧାନତଃ
ହରିଶର୍ମା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରିଵିକ୍ରମସ୍ତୁ ବହୁଧା ଦୁଃଖଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ମରାନୁଗଃ
ତ୍ରିବିକ୍ରମ କାମଦେବଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ।
କେଶଵସ୍ତୁ ମହାଦୁଃଖୀ ପ୍ରିଯାସ୍ଥୀନି ଗୃହୀତଵାନ୍
କେଶବ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କର ଅସ୍ଥି ନେଇଥିଲେ।
ଭସ୍ମଗ୍ରାହୀ ଵାମନସ୍ତୁ ଵିରହାଗ୍ନିପ୍ରପୀଡିତଃ
ବାମନ ଅସ୍ଥି ଉଠାଇ ବିୟୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ।
ଏକଦା ସରଯୂତୀରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଖ୍ଯପୁରେ ଶୁଭେ 3.2.2.
ଏକଥର ସରୟୂ ତୀରରେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାମକ ପୁରରେ।
ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ରାମଶର୍ମା ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେହି ଦିନ ରାମଶର୍ମା ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ରଚିତ୍ଵା ବହୁଭୋଜନମ୍
ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣା ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ବହୁ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପକାଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ଚ ତଦ୍ବାଲୋ ମୃତଃ ପାପଵଶଂଗତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଛୁଆ ପାପର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ନ ରୋଦନଂ ତ୍ଯକ୍ତଵତୀ ପୁତ୍ରଶୋକାଗ୍ନିତାପିତା
ପୁଅ ହରାଇ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ରୋଇଲେ ନାହିଁ।
ଜପିତ୍ଵା ମାର୍ଜନଂ କୃତ୍ଵା ଜୀଵଯାମାସ ବାଲକମ୍
ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ପରେ ସେ ଛୁଆକୁ ପୁଣି ବଞ୍ଚାଇଲେ।
ଭୋଜନଂ କାରଯିତ୍ଵା ତୁ ମଂତ୍ରଂ ସଂଜୀଵନଂ ଦଦୌ
ଖାଦ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରି ଶେଷରେ ସେ ସଂଜୀବନୀ ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ଯତ୍ର ସା ନାରୀ ଦାହିତା ହରିଶର୍ମଣା
ସେ ଜଣେ ନାରୀ ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ହରିଶର୍ମା ତାଙ୍କୁ ପୋଡ଼ିଦେଲେ।
ଦାହିତସ୍ତନଯଃ ପିତ୍ରା ଶୋକକର୍ତ୍ରା ତଦାମୁନା
ସେଇ ସମୟରେ ଦୁଃଖରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ପିତା ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ପୋଡ଼ିଦେଲେ।
ଗୁଣାଧିପସ୍ଯ ତନଯୋ ରାଜ୍ଞୋ ଧର୍ମସ୍ଥଲୀପତେଃ
ସେ ଧର୍ମସ୍ଥଳୀର ରାଜା, ଗୁଣର ଅଧିପତିଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ।
ଜୀଵନଂ ଦତ୍ତଵାନ୍ମହ୍ଯଂ ଵରଯାଦ୍ଯ ଵରଂ ମମ 3.2.2.
ସେ ମୋତେ ଜୀବନ ଦେଇଥିଲେ; ଏବେ ତୁମେ ମୋତେ ଏକ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହିଁପାର।
ଗୃହୀତ୍ଵାସ୍ଥି ଗତସ୍ତୀର୍ଥେ ତମନ୍ଵେଷଯ ମା ଚିରମ୍
ଅସ୍ଥି ନେଇ ସେ ତୀର୍ଥକୁ ଗଲେ; ତୁମେ ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାରେ ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ପ୍ରାପ୍ତସ୍ତଂ କଥଯାମାସ ଯଥା ପ୍ରାପ୍ତଂ ହି ଜୀଵନମ୍ ।। ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ କେଶଵୋଽସ୍ଥିସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଯେମିତି ଜୀବନ ମିଳିଥିଲା, ସେଥିରେ ସବୁ କଥା କହିଲେ; ଏହି କଥା ଶୁଣି କେଶବ ଅସ୍ଥି ନେଇଥିଲେ।
ପ୍ରଗତ୍ଯାସ୍ଥୀନି ସର୍ଵାଣି ଦଦୌ ତସ୍ମୈ ଦ୍ଵିଜାତଯେ
ସେ ସମସ୍ତ ଅସ୍ଥି ତୁରନ୍ତ ସେଇ ଦ୍ୱିଜକୁ ଦେଇଦେଲେ।
ଯୋଗ୍ଯା ଧର୍ମେଣ ଯସ୍ଯାହଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରାଯାମି ଧର୍ମିଣେ
ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ଧର୍ମରେ ଯୋଗ୍ୟ, ସେଇ ଧର୍ମିକଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଉଛି।