ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧା ସତୀ ସା ଵୈ ତାଞ୍ଛଶାପ ମୁନିପ୍ରିଯା
ତେବେ, ସେ ସତୀ ଜଣେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ଵୈ ଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽସ୍ଯ ମହାଶିରଃ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଉପହାସୋଽଯମୁତ୍ତମଃ
ମହାଦେବଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ— ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଏହି ଦୁଇଟି ଉପହାସର କାରଣ ହେବ; ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପହାସ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଘୋରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁନିପ୍ରିଯାମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଅନସୂଯା ତଦା ପ୍ରାହ ଭଵନ୍ତୋ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ
ତାପରେ ଅନସୂୟା କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋ ପୁଅମାନେ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ବ୍ରହ୍ମା ଚଂଦ୍ରମାଶ୍ଚ ତଦା ହ୍ଯଭୂତ୍ ତତ୍ପାପପରିହାରାର୍ଥଂ ଯୋଗଵନ୍ତୋ ବଭୂଵିରେ
ଏହି କଥା କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏପରି ହେଲେ; ସେହି ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵୀ ପ୍ରକୃତିସ୍ସର୍ଵ ଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମମୟୀ ଦେବୀ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ମନ୍ଵଂତରମତୋ ଜାତଂ ତେଷାଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତାମ୍ 3.4.17.
ତାପରେ, ସେମାନେ ଯୋଗ କରିବାରୁ ଏକ ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରମ୍ଯଂ ତେଷାଂ ମଂଗଲହେତଵେ
ସେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ରୁଦ୍ରାଂଶଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଵାସାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷଃ ସପ୍ତମୋ ଵସୁଃ ତେଷାଂ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଵସଵସ୍ତେ ତ୍ରଯୋଽଭଵନ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ ଦୁର୍ବାସା, ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଓ ସପ୍ତମ ବସୁ; ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ତିନିଜଣ ବସୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ୍ଵାଂଶେନ ଭୂତଲଂ ଜଗ୍ମୁଃ କଲିଶୁଦ୍ଧାଯ ଦାରୁଣେ
ସେମାନେ ନିଜ ଅଂଶରେ ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ, କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କରତା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ।
ପୀପା ନାମ ସୁତଃ ସୋମଃ ସୁଦେଵସ୍ଯ ତଦା ହ୍ଯଭୂତ୍
ସେ ସମୟରେ, ସୋମ ନାମକ ପୀପା ସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ରାମାନନ୍ଦସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵାରକାଂ ସ ସମାଗତଃ ଵୈଷ୍ଣଵେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ତତ୍ର ପ୍ରେତତତ୍ତ୍ଵଵିନାଶିନୀମ୍
ସେ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଓ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଜ୍ଞାନକୁ ନଶ୍ଵ କରୁଥିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୂଷଶ୍ଚୈଵ ପାଂଚାଲେ ଵୈଶ୍ଯଜାତ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶର ବୈଶ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରାମାନନ୍ଦଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ସ ନାନକଃ
ସେ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ମିଳି, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଓ ନାନକ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ପ୍ରଭାସୋ ଵୈ ଶାଂତିପୁରେ ବ୍ରହ୍ମଜାତ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ଇତି ତେ ଵସୁମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମଯା ଶୌନକ ଵର୍ଣିତମ୍
ପ୍ରଭାସ ଶାନ୍ତିପୁରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ, ହେ ଶୌନକ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବସୁମାନେଙ୍କର ମହିମା କହିଲି।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ସମାଲୋକ୍ଯ ତଯୋର୍ଗାଥାମଵର୍ଣଯତ୍
ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିଚିତ୍ରକୃତ୍ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାଭୂତୋ ମହାମାଯାଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ବହୁପୂଜନୈଃ
ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଏହି ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ, ନିପୁଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଇର୍ଷ୍ୟା କରି, ମହାମାୟାଙ୍କୁ ବହୁ ପୂଜା ଓ ଉପହାର ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନା ସା ତଦା ଦେଵୀ ଚିତ୍ରାଯାଂ ତସ୍ଯ ଯୋଷିତି
ସେତେବେଳେ, ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭାବେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଷୋଡଶାବ୍ଦେ ଵଯଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଜ୍ଞାଯାସ୍ତତ୍ପିତା ସୁଖୀ
ସେ ଝିଅ ଶୋଳ ବର୍ଷ ବୟସ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ବାପା ସଂଜ୍ଞା ଖୁସି ହେଲେ।
ଯକ୍ଷାଧୀଶାଶ୍ଚ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍କୁବେରାଦ୍ଯାସ୍ସମାଗତାଃ
ଏହି ସମୟରେ କୁବେର ଓ ଅନ୍ୟ ଛବିଶି ଯକ୍ଷପତିମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ପାଵକା ଊନପଂଚାଶଦ୍ଵାଯଵଶ୍ଚ ତଥା ସ୍ମୃତାଃ
ଉନପଞ୍ଚାଶି ପାଉଁଡ଼ା ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଆସିଥିଲେ।
ତ୍ରଯୋଦଶ ଚ ପ୍ରତ୍ଯୂଷାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଵିଶ୍ଵପ୍ରରକ୍ଷକାଃ
ତେର ଜଣ ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଦେବତା, ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଭଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦାଃ ରୁଦ୍ରାଃ ଶଶିମଣ୍ଡଲରକ୍ଷକାଃ
ଭବ ଆଦି ରୁଦ୍ରମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଚନ୍ଦ୍ରମାଣ୍ଡଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଦାନଵା ଵିପ୍ରଚିତ୍ତ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁରାଶୀତିରାଯଯୁଃ
ଏଠାରେ ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ, ମୋଟ ଚଉରାଶି ଜଣ, ମଧ୍ୟ ଆସିଥିଲେ।
ଶେଷାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦା ନାଗାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯାଦ୍ଯା ଗରୁଡାଃ ସ୍ମୃତାଃ 3.4.18.
ଶେଷ ଆଦି ନାଗମାନେ ଓ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଆଦି ଗରୁଡ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ ବୋଲି ସ୍ମରଣ ହୁଏ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵୀ ଦେଵକନ୍ଯାସମନ୍ଵିତା
ଏହି ସମୟରେ, ଦେବୀ ଦେବକନ୍ୟାମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ବଲଵାନ୍ବଲିଃ କାମଵିମୋହିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ପ୍ରବଳ ବଳି ଆସକ୍ତି ଓ ମୋହରେ ଆବୃତ ହେଲେ।
ତଦା କ୍ରୋଧାତୁରା ଦେଵା ରୁରୁଧୁର୍ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମମ୍
ତାପରେ, ଦେବତାମାନେ କ୍ରୋଧରେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଦାନଵାଶ୍ଚ ତଦା ଦୈତ୍ଯା ନାନାଵାହନସଂସ୍ଥିତାଃ
ସେତେବେଳେ, ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ଚଢ଼ି ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ଦାନଵୈଶ୍ଚ ହତା ଦେଵାଃ ସୁରୈର୍ଦୈତ୍ଯା ଵିନାଶିତାଃ
ଦାନବମାନେ ଦେବତାମାନେକୁ ମାରିଦେଲେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କଲେ।