ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସ ହରେଃ କ୍ରୀଡାଂ ଵୃନ୍ଦାଵନମହୋତ୍ତମେ
ସେ ପ୍ରତିଦିନ ମହାଉତ୍ତମ ବୃନ୍ଦାବନରେ ହରିଙ୍କ ଲୀଳାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଉଥିଲେ।
ଯସ୍ଯ ପୁତ୍ରଵିଵାହେ ଚ ଭଗଵାନ୍ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ
ତାଙ୍କ ପୁଅର ବିବାହ ସମୟରେ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ ଭଗବାନ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ପୁରୀଂ କାଶୀଂ ସମାଗମ୍ଯ ନରଶ୍ରୀଭର୍କ୍ତରାଟ୍ ସ୍ଵଯମ୍
କାଶୀ ପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ନରଶ୍ରୀ ନିଜେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ରାଜା ହେଲେ।
ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତପୋ ମହତ୍କୁର୍ଵନ୍ବ୍ରହ୍ମଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ସେ ମହାତପସ୍ୟା କରି, ବ୍ରହ୍ମ ଧ୍ୟାନରେ ଲିନ ହେଲେ।
ତଦା ବ୍ରହ୍ମା ହରିଶ୍ଶଂଭୁଃ ସ୍ଵସ୍ଵଵାହନମାସ୍ଥିତାଃ
ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା, ହରି ଓ ଶମ୍ଭୁ, ନିଜ-ନିଜ ବାହନରେ ବସି ଦେଖାଦେଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚ ସ୍ତେଷାଂ ସ୍ଵଯଂଭୂତନଯୋ ମୁନିଃ
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ପୁଅ ମୁନି ନିଜେ—
ତସ୍ଯ ଭାଵଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ତ୍ରଯୋ ଦେଵାଃ ସନାତନାଃ 3.4.17.
ତାଙ୍କର ଭାବ ଦେଖି, ସେ ତିନିଜଣ ସନାତନ ଦେବତା—
ଲିଂଗହସ୍ତଃ ସ୍ଵଯଂ ରୁଦ୍ରୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦ୍ରସଵର୍ଦ୍ଧନଃ ରତିଂ ଦେହି ମଦାଘୂର୍ଣେ ନୋ ଚେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ତ୍ଯଜାମ୍ଯହମ୍
ସ୍ୱୟଂ ରୁଦ୍ର ଲିଙ୍ଗ ଧରି, ବିଷ୍ଣୁ ରସ ବଢାଇବା ହେଇ କହିଲେ: 'ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ, ମତ୍ତ ହେଉଥିବା ଏଇ, ନହେଲେ ମୁଁ ପ୍ରାଣ ଛାଡିଦେବି।'
ପତିଵ୍ରତାଽନସୂଯା ଚ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତେଷାଂ ଵଚୋଽଶୁଭମ୍
ପତିଭକ୍ତିଶୀଳ ଓ ଦୋଷରହିତ ସ୍ତ୍ରୀ, ସେମାନଙ୍କର କୁଠାର୍କ କଥା ଶୁଣିଲା।
ମୋହିତାସ୍ତତ୍ର ତେ ଦେଵା ଗୃହୀତ୍ଵା ତାଂ ବଲାତ୍ତଦା
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ, ସେଉଠି ତାଙ୍କୁ ଜୋରକରି ଧରିଲେ।
ତଦା କ୍ରୁଦ୍ଧା ସତୀ ସା ଵୈ ତାଞ୍ଛଶାପ ମୁନିପ୍ରିଯା
ତେବେ, ସେ ସତୀ ଜଣେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟା ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ।
ମହାଦେଵସ୍ଯ ଵୈ ଲିଂଗଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋଽସ୍ଯ ମହାଶିରଃ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠା ଉପହାସୋଽଯମୁତ୍ତମଃ
ମହାଦେବଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ବଡ଼ ମୁଣ୍ଡ— ହେ ଦେବମାନ୍ୟ, ଏହି ଦୁଇଟି ଉପହାସର କାରଣ ହେବ; ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଉପହାସ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଘୋରଂ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ମୁନିପ୍ରିଯାମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ମୁନିଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଅନସୂଯା ତଦା ପ୍ରାହ ଭଵନ୍ତୋ ମମ ପୁତ୍ରକାଃ
ତାପରେ ଅନସୂୟା କହିଲେ, "ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମୋ ପୁଅମାନେ।"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ବ୍ରହ୍ମା ଚଂଦ୍ରମାଶ୍ଚ ତଦା ହ୍ଯଭୂତ୍ ତତ୍ପାପପରିହାରାର୍ଥଂ ଯୋଗଵନ୍ତୋ ବଭୂଵିରେ
ଏହି କଥା କହିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଚନ୍ଦ୍ରମା ଏପରି ହେଲେ; ସେହି ପାପ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସେମାନେ ଯୋଗ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵୀ ପ୍ରକୃତିସ୍ସର୍ଵ ଧର୍ମିଣୀ
ଏହି ସମୟରେ, ଧର୍ମମୟୀ ଦେବୀ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ।
ମନ୍ଵଂତରମତୋ ଜାତଂ ତେଷାଂ ଯୋଗଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତାମ୍ 3.4.17.
ତାପରେ, ସେମାନେ ଯୋଗ କରିବାରୁ ଏକ ନୂତନ ମନ୍ବନ୍ତର ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରମ୍ଯଂ ତେଷାଂ ମଂଗଲହେତଵେ
ସେ ତାଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ରୁଦ୍ରାଂଶଶ୍ଚୈଵ ଦୁର୍ଵାସାଃ ପ୍ରତ୍ଯୂଷଃ ସପ୍ତମୋ ଵସୁଃ ତେଷାଂ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ଵସଵସ୍ତେ ତ୍ରଯୋଽଭଵନ୍
ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅଂଶ ଦୁର୍ବାସା, ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ଓ ସପ୍ତମ ବସୁ; ଦେବୀଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ସେମାନେ ତିନିଜଣ ବସୁ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ସ୍ଵାଂଶେନ ଭୂତଲଂ ଜଗ୍ମୁଃ କଲିଶୁଦ୍ଧାଯ ଦାରୁଣେ
ସେମାନେ ନିଜ ଅଂଶରେ ଭୂମିରେ ଅବତରିଲେ, କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କରତା ଶୁଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ।
ପୀପା ନାମ ସୁତଃ ସୋମଃ ସୁଦେଵସ୍ଯ ତଦା ହ୍ଯଭୂତ୍
ସେ ସମୟରେ, ସୋମ ନାମକ ପୀପା ସୁଦେବଙ୍କ ପୁଅ ହେଲେ।
ରାମାନନ୍ଦସ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵାରକାଂ ସ ସମାଗତଃ ଵୈଷ୍ଣଵେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ତତ୍ର ପ୍ରେତତତ୍ତ୍ଵଵିନାଶିନୀମ୍
ସେ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଓ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଗଲେ; ସେଠାରେ, ଭକ୍ତମାନେ ପାଇଁ ମୃତ୍ୟୁ ଜ୍ଞାନକୁ ନଶ୍ଵ କରୁଥିବା ଉପଦେଶ ଦେଲେ।
ପ୍ରତ୍ଯୂଷଶ୍ଚୈଵ ପାଂଚାଲେ ଵୈଶ୍ଯଜାତ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ
ପ୍ରତ୍ୟୁଷ ପଞ୍ଚାଳ ଦେଶର ବୈଶ୍ୟ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ରାମାନନ୍ଦଂ ସମାଗମ୍ଯ ଶିଷ୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵା ସ ନାନକଃ
ସେ ରାମାନନ୍ଦଙ୍କୁ ମିଳି, ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଓ ନାନକ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ପ୍ରଭାସୋ ଵୈ ଶାଂତିପୁରେ ବ୍ରହ୍ମଜାତ୍ଯାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ ଇତି ତେ ଵସୁମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ମଯା ଶୌନକ ଵର୍ଣିତମ୍
ପ୍ରଭାସ ଶାନ୍ତିପୁରରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ଏହିପରି ଭାବେ, ହେ ଶୌନକ, ମୁଁ ତୁମକୁ ବସୁମାନେଙ୍କର ମହିମା କହିଲି।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ସମାଲୋକ୍ଯ ତଯୋର୍ଗାଥାମଵର୍ଣଯତ୍
ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଦେଖି, ସେ ତାଙ୍କ ବିଷୟରେ ଏକ ଗୀତ ଗାଇଲେ।
ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିଚିତ୍ରକୃତ୍ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାଭୂତୋ ମହାମାଯାଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ବହୁପୂଜନୈଃ
ବୈବସ୍ବତ ମନୁର ଏହି ପୂର୍ବ ଯୁଗରେ, ନିପୁଣ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ଇର୍ଷ୍ୟା କରି, ମହାମାୟାଙ୍କୁ ବହୁ ପୂଜା ଓ ଉପହାର ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନା ସା ତଦା ଦେଵୀ ଚିତ୍ରାଯାଂ ତସ୍ଯ ଯୋଷିତି
ସେତେବେଳେ, ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ତାଙ୍କର ଭାର୍ୟା ଭାବେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଷୋଡଶାବ୍ଦେ ଵଯଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଜ୍ଞାଯାସ୍ତତ୍ପିତା ସୁଖୀ
ସେ ଝିଅ ଶୋଳ ବର୍ଷ ବୟସ୍କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ବାପା ସଂଜ୍ଞା ଖୁସି ହେଲେ।
ଯକ୍ଷାଧୀଶାଶ୍ଚ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍କୁବେରାଦ୍ଯାସ୍ସମାଗତାଃ
ଏହି ସମୟରେ କୁବେର ଓ ଅନ୍ୟ ଛବିଶି ଯକ୍ଷପତିମାନେ ଏଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।