ଭୂପ ପୁତ୍ରେଣାର୍ଥସିଦ୍ଧଂ କୃତଂ ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଭୂପତେଃ
ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସାଧିଲେ, ଏହିପରି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମ ହେଲା।
ରଜୋଵତୀଂ ସୁତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନ ଵିଵାହେତ ଯୋ ନରଃ
ଯିଏ ରାଜୋବତୀ ନାମକ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ ବିବାହ କରିନାହାନ୍ତି—
ଗାଂଧର୍ଵଂ ଚ ଵିଵାହଂ ଵୈ କାମିନ୍ଯା ଚ କୃତଂ ଯଯା
ସେ ଇଚ୍ଛାରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ ବିବାହ କରିଥିଲେ।
ଅଦୃଷ୍ଟଦୋଷାଂ ଯଃ କନ୍ଯାଂ ଵିଵେକେନ ଵିନା ତ୍ଯଜେତ୍
ଯିଏ କୌଣସି ଦୋଷ ନଥିବା କନ୍ୟାକୁ ବିଚାର ବିନା ତ୍ୟାଗ କରେ—
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା? ସ ଵୈତାଲୋ ଧର୍ମଗାଥାଂ ନୃପେରିତାମ୍
ଏପରି ଶୁଣି, ବେତାଳ ରାଜାଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଧର୍ମ ଉପରେ ଏକ ଶ୍ଲୋକ ପଢ଼ିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ପ୍ରତିସର୍ଗପର୍ଵଣି ଚତୁର୍ଯୁଗଖଣ୍ଡାପରପର୍ଯାଯେ ନାମ ପ୍ରଥମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣରେ, ପ୍ରତିସର୍ଗ ପର୍ବରେ, ଚତୁର୍ଯୁଗଖଣ୍ଡ ଅପରପର୍ଯ୍ୟାୟ ନାମକ ଅଠାରେ, ପ୍ରଥମ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଦ୍ଵିଜଵର୍ଯଃ ସ ଵୈତାଲୋ ଵଚଃ ପ୍ରାହ ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେତାଳ, ନିର୍ମଳ ମନେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଏକଦା ଯମୁନାତୀରେ ଧର୍ମସ୍ଥଲପୁରୀ ଶୁଭା
ଏକଥର, ଯମୁନା ତଟରେ ଧର୍ମସ୍ଥଳ ନାମକ ଶୁଭ ନଗର ଥିଲା।
ଗୁଣାଧିପୋ ମହୀପାଲସ୍ତତ୍ର ରାଜ୍ଯଂ ଚକାର ଵୈ
ସେଠାରେ ଗୁଣର ଅଧିପତି ରାଜା ଦେଶରେ ଶାସନ କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ସୁଶୀଲା ଚ ପତିଵ୍ରତପରାଯଣା
ତାଙ୍କର ଜଣେ ଭଲ ଗୁଣବତୀ ଓ ସ୍ୱାମୀନିଷ୍ଠା ଜନାନୀ ସୁଶୀଳା ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାନୁଜା ମଧୁମତୀ ଶୀଲରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତା
ତାଙ୍କର ଛୋଟ ଭଉଣୀ ମଧୁମତୀ ଶିଳ, ରୂପ ଓ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ ଥିଲେ।
ଭ୍ରାତା? ବଭ୍ରାମ ତୌ ସର୍ଵଂ ଚିନୁତଶ୍ଚ ସୁତାଵରମ୍
ତାଙ୍କର ଭାଇ ସମସ୍ତଠାରେ ଘୁଞ୍ଚି ଭଉଣୀ ପାଇଁ ଭଲ ବର ପାଇଁ ଖୋଜୁଥିଲେ।
ପଠନାର୍ଥେ ତୁ କାଶ୍ଯାଂ ଵୈ ସତ୍ତ୍ଵଶୀଲଃ ସ୍ଵଯଂ ଗତଃ
ପଢ଼ିବା ପାଇଁ ସତ୍ତ୍ୱଶୀଳ ନିଜେ କାଶୀକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଵାମନୋ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତୋ ରୂପଶୀଲଵଯୋଵୃତଃ
ଏଠାରେ ଭାଲ ରୂପ, ଶିଳ ଓ ଉମ୍ରେ ଖ୍ୟାତି ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ବାମନ ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲେ।
ଭୋଜନଂ ଛାଦନଂ ପାନଂ ସ୍ଵପ୍ନଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଚ ଵିହ୍ଵଲା
ସେ ଦୁଃଖରେ ଅତିକ୍ରମିତ ହୋଇ ଖାଦ୍ୟ, ପୋଷାକ, ପାନୀୟ ଓ ଶୋଇବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୁଶୀଲା ତଂ ବାଲା ଵାମନଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ତଥା 3.2.2.
ଏହି ସମୟରେ ଯୁବତୀ ସୁଶୀଳା ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାମନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ହରିଶର୍ମା ପ୍ରଯୋଗେ ଚ ଦ୍ଵିଜଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତ୍ରିଵିକ୍ରମମ୍
ହରିଶର୍ମା କ୍ରିୟା କରିବାବେଳେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତ୍ରିବିକ୍ରମଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ।
ସତ୍ଯଶୀଲସ୍ତୁ କାଶ୍ଯାଂ ଵୈ ଗୁରୁପୁତ୍ରଂ ଚ କେଶଵମ୍
ସତ୍ୟଶୀଳ କାଶୀରେ ଥିଲେ ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ପୁଅ କେଶବ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ମାଘକୃଷ୍ଣତ୍ରଯୋଦଶ୍ଯାଂ ଭୃଗୌ ଲଗ୍ନଂ ଶୁଭଂ ସ୍ମୃତମ୍
ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ତ୍ରୟୋଦଶୀ ତିଥିରେ ଶୁଭ ଭୃଗୁ ଲଗ୍ନ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ସା କନ୍ଯା ଭୁଜଗେନୈଵ ଦଂଶିତା
ସେଇ ସମୟରେ ସେ କନ୍ୟା ଏକ ସାପରେ କାଟାଯାଇଥିଲେ।
ତଦା ତେ ବ୍ରାହ୍ମଣା ଯତ୍ନଂ କାରଯାମାସୁରୁତ୍ତମମ୍
ତାପରେ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଚେଷ୍ଟା କଲେ।
ହରିଶର୍ମା ତୁ ତତ୍ସର୍ଵଂ କୃତ୍ଵା ଵେଦଵିଧାନତଃ
ହରିଶର୍ମା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବେଦ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ କରିଥିଲେ।
ତ୍ରିଵିକ୍ରମସ୍ତୁ ବହୁଧା ଦୁଃଖଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ମରାନୁଗଃ
ତ୍ରିବିକ୍ରମ କାମଦେବଙ୍କ ପଛରେ ଚାଲି ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଥିଲେ।
କେଶଵସ୍ତୁ ମହାଦୁଃଖୀ ପ୍ରିଯାସ୍ଥୀନି ଗୃହୀତଵାନ୍
କେଶବ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କର ଅସ୍ଥି ନେଇଥିଲେ।
ଭସ୍ମଗ୍ରାହୀ ଵାମନସ୍ତୁ ଵିରହାଗ୍ନିପ୍ରପୀଡିତଃ
ବାମନ ଅସ୍ଥି ଉଠାଇ ବିୟୋଗ ଅଗ୍ନିରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ।
ଏକଦା ସରଯୂତୀରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣାଖ୍ଯପୁରେ ଶୁଭେ 3.2.2.
ଏକଥର ସରୟୂ ତୀରରେ ଶୁଭ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାମକ ପୁରରେ।
ତସ୍ମିନ୍ଦିନେ ରାମଶର୍ମା ଶିଵଧ୍ଯାନପରାଯଣଃ
ସେହି ଦିନ ରାମଶର୍ମା ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଵିଶାଲାକ୍ଷୀ ରଚିତ୍ଵା ବହୁଭୋଜନମ୍
ତାଙ୍କର ଜଣେ ଜଣା ଭାର୍ଯ୍ୟା ବିଶାଳାକ୍ଷୀ ବହୁ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ପକାଇଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ଚ ତଦ୍ବାଲୋ ମୃତଃ ପାପଵଶଂଗତଃ
ସେଇ ସମୟରେ ତାଙ୍କର ଛୁଆ ପାପର ପ୍ରଭାବରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।
ନ ରୋଦନଂ ତ୍ଯକ୍ତଵତୀ ପୁତ୍ରଶୋକାଗ୍ନିତାପିତା
ପୁଅ ହରାଇ ଦୁଃଖରେ ଜଳୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ କେବେ ରୋଇଲେ ନାହିଁ।