ନମ୍ରୀଭୂତଶ୍ଚ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେମାନେ ନମ୍ର ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖି, ମହେନ୍ଦ୍ର ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନା ସା ଦିତିର୍ଦେଵାନ୍ମହେନ୍ଦ୍ରାଯ ଚ ତାନ୍ଦଦୌ
ଦିତି ଦେବୀ ଖୁସି ହୋଇ, ସେଇ ଦେବମାନେକୁ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ଇଲୋ ନାମ ସ ଵେଦଜ୍ଞୋ ଯଥେଲୋ ନୃପତିସ୍ତଦା
ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ଇଳ, ବେଦ ଜ୍ଞାନରେ ପାରଙ୍ଗତ, ଯିଏ ଯଥେଳ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ଏକଦା ବଲଵାନ୍ରାଜା ମନୁପୁତ୍ର ଇଲଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏକଥର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜା ଇଳ, ମନୁଙ୍କ ପୁଅ, ନିଜେ ଇଚ୍ଛାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।
ମେରୋରଧଃ ସ୍ଥିତଃ ଖଣ୍ଡଃ ସ୍ଵର୍ଣଗର୍ଭୋ ହରିପ୍ରିଯଃ
ମେରୁ ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଥିବା ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭ ନାମକ ଖଣ୍ଡ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଞ୍ଚଳ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଇଲେନାଵୃତମେଵାପି କୃତଂ ତତ୍ର ସ୍ଥଲେ ସୁରାଃ
ସେଠାରେ ଇଳା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଭୂମି ଚାରିପାଖରେ ଘେରାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଏଠିକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।
ଭାରତେ ଯେ ସ୍ଥିତା ଲୋକା ଇଲାଵୃତମୁପାଗତାଃ 3.4.17.
ଭାରତରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକମାନେ ଇଳାବୃତ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି।
ଆରୋହଣଂ ନରୈସ୍ତସ୍ମିତ୍କୃତଂ ସ୍ଵର୍ଣମଯଂ ଶୁଭମ୍
ସେଠି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକ ସୁନାର ଶୁଭ୍ର ଚଢ଼ାଇ ତିଆରି କରିଥିଲେ।
ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମନୁଜାନ୍ପ୍ରାପ୍ତାନ୍ସଦେହାନ୍ସ୍ଵର୍ଗମଣ୍ଡଲେ
ସେ ସ୍ୱର୍ଗ ମଣ୍ଡଳରେ ଦେହ ସହିତ ପହଞ୍ଚିଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେକୁ ଦେଖି,
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ ଭଗଵାନ୍ରୁଦ୍ରୋ ଭଵାନ୍ଯା ସହ ଶଂକରଃ
ଏହା ଜାଣି, ଭଗବାନ ରୁଦ୍ର ଶଙ୍କର ଭବାନୀ ସହିତ ଏଠାରେ ଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵୈଵସ୍ଵତସୁତୋ ମହାନ୍
ଏହି ସମୟରେ ବିବସ୍ୱତଙ୍କ ମହାନ ପୁଅ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ନଗ୍ନଭୂତଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ନେତ୍ରେ ସଂମୀଲ୍ଯ ସଂସ୍ଥିତଃ
ସେ ନଗ୍ନ ହୋଇଯିବାକୁ ଦେଖି, ଆଖି ବନ୍ଦ କରି ଶାନ୍ତ ରହିଲେ।
ଅସ୍ମିନ୍ଖଣ୍ଡେ ସଦା ନାର୍ଯୋ ଭଵିଷ୍ଯଂତି ଚ ମାଂ ଵିନା
ଏହି ଖଣ୍ଡରେ ସଦା ନାରୀମାନେ ରହିବେ, କିନ୍ତୁ ମୋ ସହିତ ନୁହେଁ।
ଇଲା ବଭୂଵ ନୃପତେ କନ୍ଯା ଜନମନୋହରା
ହେ ରାଜା, ଇଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପର କନ୍ୟା ହୋଇଥିଲେ।
ଇଲାସମାଧିଭୂତାଯାଃ ସପ୍ତଵିଂଶଚ୍ଚତୁର୍ଯୁଗମ୍ ବୁଧଂ ଦେଵଂ ପତିଂ କୃତ୍ଵା ଚଂଦ୍ରଵଂଶମଜୀଜନତ୍
ଇଳା ଭାବରେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ, ସତାଇ ଓ ଚାରି ଯୁଗ ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ବୁଧ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରି, ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶର ଉତ୍ପତ୍ତି କରିଥିଲେ।
ଅଯୋଧ୍ଯାଧିପତିଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ଯଦେଲାଵୃତମାଗତଃ
ଅୟୋଧ୍ୟାର ଶ୍ରୀମାନ୍ତ ରାଜା ମଧ୍ୟ ଇଳାବୃତକୁ ଆସିଥିଲେ।
ତଦା ପ୍ରାପ୍ତ ଇଲୋ ଵିପ୍ରସ୍ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ମୋହିତଃ 3.4.17.
ତାପରେ, ପଣ୍ଡିତ ଇଳା ତାଙ୍କର ରୂପରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଆସିଥିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତତ୍ର ଵାଗୁଵା ଚାଶରୀରିଣୀ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ସେଠାରେ ଏକ ଦେହବିହୀନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା।
ଅନିଲୋ ନାମ ତତ୍ରୈଵ ଵିଖ୍ଯାତୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଵୈ
ସେଠାରେ ଅନିଳ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଛିତ୍ତ୍ଵାଛିତ୍ତ୍ଵା ଶିରୋ ରମ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ଜାତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ରମ୍ୟ ମୁଣ୍ଡକୁ ପୁନିପୁନି କାଟିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେଥିପାଇଁ ସେ ମୁଣ୍ଡ ପୁଣିପୁଣି ହେଉଥିଲା।
ପ୍ରାହ ତ୍ଵମୂନପଂଚା ଶଦ୍ଵିଭେଦାଞ୍ଜନଯିଷ୍ଯସି
ସେ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାରର ବିଭାଗ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବ।'
ଯଥା କୁବେରୋ ଭଗଵାନ୍ଷଡ୍ଵିଂଶଦ୍ଵରୁଣପ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ଭଗବାନ କୁବେର ବିଶେଷ ଛବିଶ ପ୍ରକାରରେ ବରୁଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ତସ୍ମିନ୍ଦିତିକୁକ୍ଷୌ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଏହିପରି କଥା କହିବା ସହିତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଇ ସମୟରେ—
ଧାନ୍ଯପାଲସ୍ଯ ଵୈ ଗେହେ ମୃଲଗଂଡାନ୍ତଜଃ ସୁତଃ
ଧାନର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଘରେ, ମାଟିର ଗଠିରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଏକ ପୁଅ ହେଲା।
ଅଲିକୋ ନାମ ଵୈ ମ୍ଲେଚ୍ଛସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥାନେ ସମାଗତଃ
ସେଠାରେ, ଏକ ବିଦେଶୀ ନାମ ଥିଲା ଅଲିକ, ସେ ଆସିଲେ।
ଅନପତ୍ଯୋ ଵସ୍ତ୍ରକାରୀ ସୁତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗୃହଂ ଯଯୌ
ଏକ ନିରସନ୍ତାନ ବସ୍ତ୍ରକାର, ପୁଅ ପାଇଁ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ସ ସପ୍ତାବ୍ଦଵପୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଗୋଦୁଗ୍ଧପାନତତ୍ପରଃ 3.4.17.
ସେ ପୁଅ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଗାଈର ଦୁଧ ପିବାରେ ବହୁତ ଆଗ୍ରହୀ ହେଲେ।
ସ୍ଵହସ୍ତେନୈଵ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଭୋଜନଂ ହରଯେଽପର୍ଯତ୍
ସେ ନିଜ ହାତରେ ଖାଦ୍ୟ ପକାଇ, ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିଥିଲେ।
ପିତୃମାତୃପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସ ବାଲଃ ପଂଚହାଯନଃ
ପିତା ଓ ମାଆ ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା ସେ ପଞ୍ଚ ବର୍ଷର ପିଲା ଥିଲେ।
ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନଗିରୌ ପ୍ରାପ୍ଯ ନାରଦସ୍ଯୋପଦେଶତଃ
ସେ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚି, ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶରେ—