ଵିସର୍ଜତି ନରାନ୍ଭଵାନ୍କରୁଣଯା ପ୍ରପାଲ୍ଯ କ୍ଷିତୌ ନିଵେଦଯିତୁମୁଦ୍ଭଵଃ ପରାତ୍ପରଂ ସ୍ଵକୀଯଂ ପଦମ୍
ଦୟାବଶତଃ ଆପଣ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ନିଜେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।
ମାଧୁର୍ଯ୍ଯୈର୍ମଧୁଭିସ୍ସୁଗଂଧଵଦନଃ ସ୍ଵର୍ଣାଂବୁଜାନାଂ ଵନଂ କାରୁଣ୍ଯା ମୃତନିର୍ଝରୈରୁପଚିତଃ ସତ୍ପ୍ରେମହେମାଚଲଃ
ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସୁନା ପଦ୍ମ ଉଦ୍ୟାନ ପରି, କରୁଣାର ଝରଣାରେ ସେ ସତ୍ୟ ପ୍ରେମ ଓ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ପରି ଶୋଭିତ।
ଦେଵାରାତିଜନୈରଧର୍ମଜନିତୈସ୍ସପୀଡିତେଯଂ ମହୀ ସଂକୁଚ୍ଯାଶୁ କଲୌ କଲେଵରମିଦଂ ବୀଜାଯ ହା ଵର୍ତତେ
ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି, କଳିଯୁଗରେ ଏହି ଦେହ ଶୀଘ୍ର ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କେବଳ ବୀଜ ଭଳି ରହିଯାଏ।
ବୃହସ୍ପତିମୁପାଗମ୍ଯ ଦେଵା ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ଦେବମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵଯଂ ରୁଦ୍ରା ମହାଭାଗ ଇମେ ଚ ଵସଵୋଽଶ୍ଵିନୌ ତତ୍ସର୍ଵଂ କୃପଯା ଦେଵ ଵକ୍ତୁ ମର୍ହତି ନୋ ଭଵାନ୍
ଆମେ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଏହେଁ ବସୁମାନେ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ; ଦୟାକରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ସବୁ କଥା କହିଦିଅ।
ପୁରା ପୂର୍ଵଭଵେ ଚାସୀନ୍ମୃଗଵ୍ଯାଧୋ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଏକ ମୃଗଶିକାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ହତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ମହାମୂଢସ୍ତେଷାଂ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତକମ୍
ସେ ମହାମୂଢ଼ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ମାରି, ତାଙ୍କର ଉପବୀତ ନେଇଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସୁଧୋପମମନୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଯେଉଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉତ୍ତମ ଧନ ଥିଲା—
ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵସ୍ତୁ ରୁଧିରମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜା ଧମଃ 3.4.10.
ଶୂଦ୍ରଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ରକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିମ୍ନ—
ଦ୍ଵିଜନାଶାତ୍ସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ଭଯଭୀତାସ୍ସମଂତତଃ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ନାଶ ହେତୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ଦୁଃଖିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ସପ୍ତର୍ଷୀନ୍ପ୍ରାହ ଲୋକଗାନ୍
ଏହା ଶୁଣି ବ୍ରହ୍ମା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ସପ୍ତ ଋଷି ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମରୀଚିସ୍ତୁ ଵଶିଷ୍ଠାଦିଭିରନ୍ଵିତଃ ୪୩ ମୃଗଵ୍ଯାଧସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଧନୁର୍ବାଣଧରୋ ବଲୀ
ଏପରି ଶୁଣି ମରୀଚି, ବଶିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ, ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମୃଗଶିକାରୀ ଧନୁଷ ବାଣ ନେଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ମରୀଚାଦ୍ଯା ଵିହସ୍ଯାହୁଃ କିମର୍ଥଂ ହଂତୁମୁଦ୍ଯତଃ
ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ହସି କହିଲେ, "ତୁମେ କାହିଁକି ମାରିବାକୁ ଯାଉଛ?"
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତାନ୍ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାହ କୁଲାର୍ଥଂ ଚାତ୍ମନୋ ହିତେ
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ଦ୍ୱିଜ କହିଲେ, "ପରିବାର ଭଲ ପାଇଁ ଓ ନିଜ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ।"
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତମାହୁସ୍ତେ ଵିପ୍ରା ଗଚ୍ଛ ଶୀଘ୍ରଂ ଧନୁର୍ଧର
ଏହା ଶୁଣି, ସେମାନେ କହିଲେ, "ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ଯାଅ, ଧନୁର୍ଧର!"
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଘୋରାତ୍ମା ତେଷାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସୁନିର୍ମଲଃ
ଏହା ଶୁଣି, ସେ ଭୟଙ୍କର ମନୋଭାବ ଥିବା ଲୋକଟିଏ ସେମାନଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ।
ତତ୍ପାପକଂ ଭଵଦ୍ଭିଶ୍ଚ ଗ୍ରହଣୀଯଂ ଧନଂ ଯଥା
ସେ ଅପବିତ୍ର ଧନ ତୁମେମାନେ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ଅଧିକାର କରିବା ଉଚିତ।
ସାକ୍ଷୀଯଂ ଭୂମିରଚଲା ସାକ୍ଷୀ ସୂର୍ଯୋଽଯମୁତ୍ତମଃ 3.4.10.
ଏହି ଅଚଳ ଭୂମି ଏବଂ ଏହି ଉତ୍ତମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସାକ୍ଷୀ।
ଯଥା ପାପଂ କ୍ଷଯଂ ଯାତି ତଥା ମାଜ୍ଞାତୁମର୍ହଥ
ଯେପରି ସପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ, ସେପରି ତୁମେ ବୁଝିପାରିବ।
ରାମ ନାମ ହି ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ସର୍ଵାଘୌଘଵିନାଶନମ୍
"ରାମ" ନାମକୁ ଜାଣ, ଏହା ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତେ ଗତା ଵିପ୍ରାସ୍ତୀର୍ଥାତ୍ତୀର୍ଥାନ୍ତରଂ ପ୍ରତି
ଏଭଳି କହି, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକ ତୀର୍ଥରୁ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଜପପ୍ରଭାଵାଦଭଵଦ୍ଵନମୁତ୍ପଲସଂକୁଲମ୍
ଜପର ଶକ୍ତିରେ ସେଇ ଜଙ୍ଗଲ ଶତଦଳ ଫୁଲରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
ତତଃ ସପ୍ତର୍ଷଯଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଵଲ୍ମୀକାତ୍ତଂ ନିରାକୃତମ୍
ତାପରେ ସପ୍ତ ଋଷି ଆସିଲେ, ଭୂଇଁଆଁ ଗୁହାରୁ ତାଙ୍କୁ ବାହାର କରି।
ଵଲ୍ମୀକାନ୍ନିସ୍ସୃତୋ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଦ୍ଵାଲ୍ମୀକିରୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଭୂଇଁଆଁ ଗୁହାରୁ ବାହାରିଥିଲେ ତେଣୁ ତାଙ୍କୁ 'ବାଲ୍ମୀକି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ଯଯୁର୍ଲୋକଂ ସ ତୁ ରାମାଯଣଂ ମୁନିଃ
ଏଭଳି କହି, ସେମାନେ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ସେ ମୁନି ରାମାୟଣ ରଚନା କଲେ।
ଚକାର ନିର୍ମଲଂ ପଦ୍ଯୈଃ ସର୍ଵାଘୌଘଵିନାଶନମ୍
ସେ ଏହାକୁ ଏମିତି ଶୁଦ୍ଧ କଲେ ଯେ, ଏହି ପଦ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରେ।
ଅଦ୍ଯାପି ସଂସ୍ଥିତଃ ସ୍ଵାମୀ ମୃଗଵ୍ଯାଧଃ ସନାତନଃ
ଆଜିଯାଏଁ ସେ ସ୍ୱାମୀ, ସନାତନ ମୃଗ ଶିକାରୀ ଭାବେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ପ୍ରାପ୍ତେ ଚାଦ୍ଯେ ସତ୍ଯଯୁଗେ ଶୁଭେ 3.4.10.
ବୈବସ୍ବତ ମନ୍ବନ୍ତର ଆସିଲାବେଳେ ଏବଂ ଏହି ଶୁଭ ସତ୍ୟଯୁଗରେ,
ତଦା ସରସ୍ଵତୀ ଦେଵୀ ନଦୀ ଭୂତ୍ଵା ସମାଗତା
ସେତେବେଳେ ସରସ୍ୱତୀ ଦେବୀ ନଦୀ ହୋଇ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ।
ବାହୁଭ୍ଯାଂ କ୍ଷତ୍ରିଯଂ ଚୈଵ ଚୋରୁଭ୍ଯାଂ ଵୈଶ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତରେ କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କୁ ଏବଂ ଦୁଇ ଉରୁରେ ଉତ୍ତମ ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ଧରିଲେ।