ଦରିଦ୍ରୋ ଭିକ୍ଷୁକଶ୍ଚାସ୍ତି ଭଵାନ୍ଦୈଵେନ ମୋହିତଃ
ତୁମେ ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ଭିକ୍ଷା ମାଗୁଥିବା ଲୋକ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଭାଗ୍ୟରେ ମୁହଁ ଦେଇ ଭ୍ରମିତ ହେଇଛ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵଂତଂ ଯତିନଂ ଵିଷ୍ଣୁ ଶର୍ମା ତଦାବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି କହିଥିବା ଯତିଙ୍କୁ, ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ସେତେବେଳେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଯତିନା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଗୃହୀତ୍ଵା କଂଟକାନ୍ବହୂନ୍
ଏଭଳି କହି, ଯତିଙ୍କ ସହିତ ସେ ବହୁତ କାଣ୍ଟା ଉଠାଇଲେ।
ତଦା ତୁ ସ ଯତୀ ଵିପ୍ରଂ ନତ୍ଵା ପ୍ରୋଵାଚ ନମ୍ରଧୀଃ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତଂ ଶୁଭଂ ରତ୍ନଂ ତତ୍ତୁ ତଦ୍ଦର୍ଶନେନ ଵୈ
ତାପରେ ସେ ଯତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ ନମ୍ରତାରେ କହିଲେ; ତାପରେ ଏକ ଶୁଭ୍ର ମଣି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା।
ସ୍ପର୍ଶକୋ ବହୁଧା ପ୍ରାପ୍ତୋ ମଯା ଲୋଭାତ୍ମନା ଦ୍ଵିଜ
ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୋର ଲୋଭ ପାଇଁ ଏହି ପରୀକ୍ଷାପାଟ ବହୁ ଭାବରେ ମୋ ପାଖକୁ ଆସିଛି।
ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ସହସ୍ରାବ୍ଦମୁଷିତ୍ଵା ଜଗତୀତଲେ
ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଏହି ପୃଥିବୀରେ ହଜାର ବର୍ଷ ରହିଥିଲେ।
ସ ଦ୍ଵିଜୋ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତେଜୋ ଧୃତ୍ଵା ଵୈ ମାସି ଫାଲ୍ଗୁନେ
ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବୈଷ୍ଣବ ତେଜ ଧାରଣ କରି, ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ଥିଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ତଂ ସୂର୍ଯଂ ସମାରାଧ୍ଯ ସୁଖୀ ଭଵ
ସୂତ କହିଲେ: ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସରେ ସେଇ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର ଏବଂ ସୁଖୀ ହେଅ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତୋ ଗୁରୁଣା ଦେଵୋ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସର୍ଵମଯଂ ହରିମ୍ 3.4.10.
ଗୁରୁଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ସେ ଦେବତା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ସମଭୂତ୍ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲାତ୍ ପଶ୍ଯତାଂ ସର୍ଵଦେଵାନାଂ ଶକ୍ରଦେହମୁପାଗମତ୍
ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ, ସେ ଶକ୍ରଙ୍କ ଶରୀରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ତତ୍ତେଜସା ତଦା ଶକ୍ରଃ ସ୍ଵାନ୍ତର୍ଲୀଯ ସ୍ଵକଂ ଵପୁଃ ।। । ଅଯୋନିସ୍ସ ଦ୍ଵିଜୋ ଭୂତ୍ଵା ଶଚୀ ଦେଵୀ ତଥୈଵ ସା
ସେଇ ତେଜରେ, ଶକ୍ର ନିଜ ଦେହକୁ ଭିତରେ ଲୟ କଲେ; ଦ୍ୱିଜ ଅଜନ୍ମା ହେଲେ, ଶଚୀ ଦେବୀ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ହେଲେ।
ତଦା ତୌ ମିଥୁନୀଭୂତୌ ଵୈଷ୍ଣଵାଗ୍ନିପ୍ରପୀଡିତୌ
ତାପରେ ସେ ଦୁଇଜଣ ବିବାହିତ ଦମ୍ପତି ଭାବେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ, ବୈଷ୍ଣବ ଅଗ୍ନିରେ ପୀଡିତ ହେଲେ।
ଅଧାଦ୍ଗର୍ଭଂ ତଦା ଦେଵୀ ଶଚୀ ତୁ ଦ୍ଵିଜରୂପିଣୀ
ସେଇ ସମୟରେ, ଦ୍ୱିଜ ରୂପୀ ଶଚୀ ଦେବୀ ଗର୍ଭଧାରଣ କଲେ।
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍ସ୍ଵଯଂ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଧୃତ୍ଵା ସର୍ଵ କଲାଂ ହରିଃ
ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁ ନିଜେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରି ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ତଦା ରୁଦ୍ରାଶ୍ଚ ଵସଵୋ ଵିଶ୍ଵେଦେଵା ମରୁଦ୍ଗଣାଃ
ତେବେ ରୁଦ୍ରମାନେ, ବସୁମାନେ, ବିଶ୍ୱଦେବମାନେ ଓ ମରୁତମାନେ—
ରମଣଂ ମୁନିଭିର୍ଵିଧିଶଂଭୁଯୁତଂ ପ୍ରଣମାମ ଵଯଂ ଭଵଭୀତିହରମ୍
ମୁନିମାନେ ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କ ସହିତ ବିଧିର ନାଥଙ୍କୁ, ଯିଏ ଭବଭୟ ଦୂର କରନ୍ତି, ଆମେ ନମସ୍କାର କରୁଛୁ।
ଦରଚକ୍ରଗଦାମ୍ବୁଜମାନଧରଃ ସୁରଶତ୍ରୁକଠୋରଶରୀରହରଃ
ଯିଏ ଚକ୍ର, ଗଦା ଓ ପଦ୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଶରୀର ଭୟଙ୍କର, ତାଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି।
ନମସ୍ତେ ଶଚୀନଂଦନାନନ୍ଦକାରିନ୍ମହାପାପସନ୍ତାପଦୁର୍ଲାପହାରିନ୍
ଶଚୀପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ମହାପାପ ଓ ଦୁଃଖର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରୁଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।
ତ୍ଵଯା ହଂସରୂପେଣ ସତ୍ଯଂ ପ୍ରପାଲ୍ଯଂ ତ୍ଵଯା ଯଜ୍ଞରୂପେଣ ଵେଦଃ ପ୍ରରକ୍ଷ୍ଯ 3.4.10.
ହଂସ ରୂପେ ଆପଣ ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଯଜ୍ଞ ରୂପେ ଆପଣ ବେଦକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି।
ଅନର୍ପିତଚରୋଚିରାତ୍କରୁଣଯାଵତୀର୍ଣଃ କଲୌ ସମର୍ପଯିତୁମୁନ୍ନତୋଜ୍ଵଲରସାଂ ସ୍ଵଭକ୍ତିଶ୍ରିଯମ୍
ଏପରି ଦୟା କେବେ ଦିଆଯାଇନଥିଲା, କଳିଯୁଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତିର ଉଜ୍ୱଳ ରସ ଦେବାକୁ ସେ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି।
ଵିସର୍ଜତି ନରାନ୍ଭଵାନ୍କରୁଣଯା ପ୍ରପାଲ୍ଯ କ୍ଷିତୌ ନିଵେଦଯିତୁମୁଦ୍ଭଵଃ ପରାତ୍ପରଂ ସ୍ଵକୀଯଂ ପଦମ୍
ଦୟାବଶତଃ ଆପଣ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ପଠାନ୍ତି, ଏବଂ ନିଜର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାମ ପ୍ରକାଶ କରିବାକୁ ନିଜେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି।
ମାଧୁର୍ଯ୍ଯୈର୍ମଧୁଭିସ୍ସୁଗଂଧଵଦନଃ ସ୍ଵର୍ଣାଂବୁଜାନାଂ ଵନଂ କାରୁଣ୍ଯା ମୃତନିର୍ଝରୈରୁପଚିତଃ ସତ୍ପ୍ରେମହେମାଚଲଃ
ମାଧୁର୍ଯ୍ୟ ଓ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧରେ ତାଙ୍କ ମୁହଁ ସୁନା ପଦ୍ମ ଉଦ୍ୟାନ ପରି, କରୁଣାର ଝରଣାରେ ସେ ସତ୍ୟ ପ୍ରେମ ଓ ସୁନାର ପାହାଡ଼ ପରି ଶୋଭିତ।
ଦେଵାରାତିଜନୈରଧର୍ମଜନିତୈସ୍ସପୀଡିତେଯଂ ମହୀ ସଂକୁଚ୍ଯାଶୁ କଲୌ କଲେଵରମିଦଂ ବୀଜାଯ ହା ଵର୍ତତେ
ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ଓ ଅଧର୍ମରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପୃଥିବୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛି, କଳିଯୁଗରେ ଏହି ଦେହ ଶୀଘ୍ର ଛୋଟ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ କେବଳ ବୀଜ ଭଳି ରହିଯାଏ।
ବୃହସ୍ପତିମୁପାଗମ୍ଯ ଦେଵା ଵଚନମବ୍ରୁଵନ୍
ଦେବମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵଯଂ ରୁଦ୍ରା ମହାଭାଗ ଇମେ ଚ ଵସଵୋଽଶ୍ଵିନୌ ତତ୍ସର୍ଵଂ କୃପଯା ଦେଵ ଵକ୍ତୁ ମର୍ହତି ନୋ ଭଵାନ୍
ଆମେ ରୁଦ୍ରମାନେ, ଏହେଁ ବସୁମାନେ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ; ଦୟାକରି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ସବୁ କଥା କହିଦିଅ।
ପୁରା ପୂର୍ଵଭଵେ ଚାସୀନ୍ମୃଗଵ୍ଯାଧୋ ଦ୍ଵିଜାଧମଃ
ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ଏକ ମୃଗଶିକାରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ନିମ୍ନ।
ହତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜାନ୍ମହାମୂଢସ୍ତେଷାଂ ଯଜ୍ଞୋପଵୀତକମ୍
ସେ ମହାମୂଢ଼ ଦ୍ୱିଜମାନେକୁ ମାରି, ତାଙ୍କର ଉପବୀତ ନେଇଥିଲେ।
ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ଚ ଯଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ସୁଧୋପମମନୁତ୍ତମମ୍
ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ଯେଉଁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଓ ଉତ୍ତମ ଧନ ଥିଲା—
ଶୂଦ୍ରସ୍ଯ ଵସ୍ତୁ ରୁଧିରମିତି ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜା ଧମଃ 3.4.10.
ଶୂଦ୍ରଙ୍କର ସମ୍ପତ୍ତି ରକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ନିମ୍ନ—
ଦ୍ଵିଜନାଶାତ୍ସୁରାସ୍ସର୍ଵେ ଭଯଭୀତାସ୍ସମଂତତଃ
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ନାଶ ହେତୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟଭୀତ ହୋଇଗଲେ।