ଜିତ୍ଵା ପ୍ରାକୃତଭାଷାଯାଃ କର୍ତୄନ୍ମୂଢାନ୍କଲିପ୍ରିଯାନ୍
କଳିଯୁଗକୁ ପ୍ରିୟ ଯେଉଁ ମୂଢ଼ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାର ରଚନାକାରମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଏକଦା ତୁ କଲିର୍ଧୂର୍ତୋ ହୃଦିସ୍ଥଶ୍ଚୌରକର୍ମଣାମ୍
ଏକଥର, ଚତୁର କଳି ହୃଦୟରେ ରହି ଚୋର ମତିର କାମ କରିଥିଲେ—
ତଦା ତୁ ଦୁଃଖିତା ଦେଵୀ ଗର୍ତମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତଂ ପତିମ୍ 3.4.9.
ତାପରେ, ଦୁଃଖିତା ଦେବୀ ଗର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦଢ଼ା ଦେଖିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜା ମୃଗଯାର୍ଥମୁପାଗତଃ ସ ପୃଷ୍ଟସ୍ତେନ ତତ୍ରୈଵ କୃତଂ କେନ ତଵେଦୃଶମ୍
ଏକ ଦିନ ରାଜା ଶିକାର ପାଇଁ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରାଗଲା, 'ତୁମେ କାହା ଦ୍ୱାରା ଏପରି ହେଲା?'
ସ ହୋଵାଚ ମହାରାଜ ହସ୍ତପାଦଵିହୀନକଃ
ସେ କହିଲେ, 'ମହାରାଜ, ମୁଁ ହାତପା ନଥିବା ଜଣେ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମପାଲୋ ନୃପତିସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଧର୍ମପାଳ ନାମକ ରାଜା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷାଂ ନୃପଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧର୍ମଶାଲାମକାରଯ ତ୍ ଧର୍ମପାଲଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନମିଦମବ୍ରୁଵନ୍
ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା ନେଇ, ରାଜା ଧର୍ମଶାଳା ତିଆରି କଲେ; ଧର୍ମପାଳଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ—
ଵଯଂ ହି ଶାସ୍ତ୍ରନିପୁଣାସ୍ତଵ ଗେହମୁପାଗତାଃ ସଂଭୁଂକ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତତ୍ପଶ୍ଯ ନୃପସତ୍ତମ
ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମ ଘରକୁ ଆସିଛୁ; ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଖୁସିରେ ଏଠାରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି— ଏହା ଦେଖ, ରାଜାମାନ୍ୟ!
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କଲିଭକ୍ତାସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍
ଏଭଳି କହି ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସେମାନେ ଚାରିହସ୍ତୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦେହ ଦେଖିଲେ।
ଵିସ୍ମିତୋ ଧର୍ମପାଲଶ୍ଚ ଜଯଦେଵମୁଵାଚ ହ ଅଦୀଦୃଶନ୍ହରିଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଶୀଘ୍ରମାଵ୍ରଜ
ଧର୍ମପାଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଜୟଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସ।”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିସ୍ମିତୋଽଭୂତ୍ତଥା ନୃପଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜ ଆସିଲେ ଏବଂ ତିନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅସୌ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ନୃପତେ ଗୌଡଦେଶେ ନିଵାସିନଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜା, ଦୁହେଁ ଗୌଡ଼ଦେଶର ନିବାସୀ ଥିଲେ।
ଗରଲଂ ମିଶ୍ରିତଂ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ତେନ ପାଖଂଡରୂପିଣା 3.4.9.
ଏକ ପାଖଣ୍ଡୀ ରୂପ ଧରି ତାଙ୍କୁ ବିଷ ମିଶିତ ଖାଦ୍ୟ ଖୁଆଇଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ରାଜନ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ସମାଗତାଃ ଶୂଲାତ୍ତଂ ହି ସମୁତ୍ତାର୍ଯ ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ନୃପୋଽଚ୍ଛିନତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ରାଜନ୍, ଆମେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ; ତାଙ୍କୁ ଶୂଳରୁ ଅବତାରଣ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ କାଟିଦେଲେ।
ଅସ୍ମାକଂ ଶିଷ୍ଯଭୂତୋ ହି ରାଜାସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରବୋଧିତଃ
ସେ ରାଜା ଆମର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲୁ।
ଚୌରାଁସ୍ତାନ୍ସା ହି ପାତାଲେ ଚକାର ସୁରରକ୍ଷିତାନ୍
ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଚୋରମାନେକୁ ପାତାଳକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
କ୍ରଂଦମାନେ ଦ୍ଵିଜେ ତସ୍ମିନ୍ହସ୍ତାଂଘ୍ରୀ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତୌ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ ପୁନି ପ୍ରାକୃତିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଗଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଜଯଦେଵମୁଖୋଦ୍ଭଵମ୍
ଜୟଦେବଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ରାଜାର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଜଯଦେଵୋ ଯଥାଭଵତ୍
ଏଭଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ଜୟଦେବ ଏପରି ହେଲେ, ସେ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେ ଶାନ୍ତ ମନ ହେଲେ।
ଅନ୍ଯୈସ୍ସୁରୈଶ୍ଚ ସଂପୂଜ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହରିପୂଜନାତ୍
ହରିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ପରେ, ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
କଦାଚିତ୍ତସ୍ଯ ଗେହେ ଵୈ ଵ୍ରତୀ କଶ୍ଚିତ୍ସମାଗତଃ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଵାଚ ମହାଭାଗଃ ସ ସ୍ପର୍ଶାଢ୍ଯୋ ଦଯାପରଃ
ଏକଥର, ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଏକ ବ୍ରତୀ ଆସିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ସ୍ପର୍ଶରେ ଧନୀ ଏବଂ ଦୟାଳୁ ସେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ।
ଅନେନ ସ୍ପର୍ଶମଣିନା ଲୋହଧାତୁଶ୍ଚ କାଂଚନମ୍
ଏହି ସ୍ପର୍ଶମଣି ଦ୍ୱାରା ଲୋହାକୁ ସୁନା କରାଯାଇପାରିବ।
ସ୍ନାତ୍ଵା ତାଵତ୍ସରଯ୍ଵାଂ ଚାଯାସ୍ଯାମି ତେଂତିକଂ ମୁଦା କୃତ୍ଵା ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ସମାପ୍ଯାସୀଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ତଦାଗମତ୍
ମୁଁ ସରୟୂ ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଆସିବି; ତାପରେ ଆନନ୍ଦରେ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବି। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।
ବହୁସ୍ଵର୍ଣଯୁତାଂ ପତ୍ନୀଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୋଵାଚ ହରିପ୍ରିଯଃ
ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ବହୁ ସୁନା ଆଭୂଷଣ ପିନ୍ଧିଥିବାକୁ ଦେଖି, ହରିଭକ୍ତି ଥିବା ସେ ବ୍ୟକ୍ତି କହିଲେ।
ଅହଂ ଵିଷ୍ଣୁପରୋ ଦୀନଶ୍ଚୌରଭୀତଃ ସଦୈଵ ହି
ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ, ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ସଦା ଚୋରମାନେଠାରୁ ଭୟଭୀତ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଘୋରଂ ପତିଭୀତା ପତିଵ୍ରତା
ସେଇ ଭୟଙ୍କର କଥା ଶୁଣି, ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭୟ କରୁଥିବା ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଆତଙ୍କିତ ହେଲେ।
ଦ୍ଵିଜୋଽପି ଘର୍ଘରାମଧ୍ଯେ ତଦ୍ଦ୍ରଵ୍ଯଂ ବଲତୋଽକ୍ଷିପତ୍ ଉଵାଚ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଂ ଦୀନାଂ ସ୍ଵର୍ଣଂ କିଂ ନ କୃତଂ ତ୍ଵଯା
ଏହି ଉପଦ୍ରବ ମଧ୍ୟରେ, ଦ୍ୱିଜନେ ଶକ୍ତିବାନ୍ ହୋଇ ସେଇ ବସ୍ତୁଟିକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ବ୍ରାହ୍ମଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ସୁନା କାହିଁକି ତିଆରି କରିନାହା?'
ସାହ ଭୋ ମତ୍ପତିଶ୍ଶୁଦ୍ଧୋ ଗୃହୀତ୍ଵା ସ୍ପର୍ଶକଂ ରୁଷା ନିର୍ଲୋହୋ ଵର୍ତତେ ଵିପ୍ରସ୍ତତଃ ପ୍ରଭୃତି ହେ ଗୁରୋ ।। 3.4.10.
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣୀ କହିଲେ, 'ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ପବିତ୍ର। ସେ କ୍ରୋଧରେ ଏହାକୁ ନେଇ ଛୁଇଁଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହି ପରୀକ୍ଷାପାଟରେ ଆଉ ସୁନା ହେଉନାହିଁ, ହେ ଗୁରୁ, ସେଇ ସମୟରୁ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ସ ଯତିର୍ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଯତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।