ମୃତିମଂତୌ ଚ ପିତରୌ ପ୍ରେତକୃତ୍ଯେନ ତର୍ପିତୌ
ତାଙ୍କର ମାତାପିତା ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ।
ଜଯଦେଵସ୍ତଦା ଵିପ୍ରୋ ଭୂତ୍ଵା ଵୈରାଗ୍ଯଵାନ୍ଭୁଵି
ସେ ସମୟରେ, ଜୟଦେବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜଗତରୁ ବିରକ୍ତ ହେଇଗଲେ।
ତ୍ରିଵିଂଶାବ୍ଦେ ତତଃ ପ୍ରାପ୍ତେ କେନଚିନ୍ମଧୁରାନନା
ତାପରେ, ତିଏ ତିରିଶି ତିନି ବର୍ଷ ବୟସରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, କେହି ମଧୁର ମୁହଁ ଥିବା ଜଣେ—
ଅର୍ଚାଵସାନେ ଭଗଵାନନିରୁଦ୍ଧସ୍ସନାତନଃ 3.4.9.
ପୂଜା ଶେଷରେ, ନିତ୍ୟ ଭଗବାନ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।
ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଭୋଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତ ଜଯଦେଵୋ ଵପୁର୍ମମ
ଶୁଣ, ସତ୍ୟବ୍ରତ! ଜୟଦେବ ମୋର ନିଜ ରୂପ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ସ ଦ୍ଵିଜସ୍ତୂର୍ଣଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵୈରାଗରୂପିଣମ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୁରନ୍ତ ବିରାଗର ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଦେଖିଲେ।
ସା ତୁ ପଦ୍ମାଵତୀ କନ୍ଯା ମତ୍ଵା ତଂ ସୁଂଦରଂ ପତିମ୍
ସେ ପଦ୍ମାବତୀ ନାମକ କନ୍ୟା, ତାଙ୍କୁ ସୁନ୍ଦର ସ୍ୱାମୀ ବୋଲି ଭାବିଲେ—
ନିରୁକ୍ତଂ ଵୈଦିକଂ ଚାଂଗଂ କୃତଵାନ୍ସ ସମାଧିନା ଷୋଡଶାଦୌ ଵିକାରଶ୍ଚ ଵର୍ଣନାଶଃ ପୃଷୋଦରେ
ସେ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ନିରୁକ୍ତ ଓ ବେଦ ଅଙ୍ଗ ଶିଖିଥିଲେ; ଷୋଳ ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରକୃତିର ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ପ୍ରଷୋଦର ମଧ୍ୟରେ ଭାଷାର ନାଶ ହେଲା।
ଵର୍ଣଵିକାରନାଶାଭ୍ଯାଂ ଧାତୋରତିଶଯେନ ଯଃ
ଧାତୁର ଅତିରିକ୍ତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ଭାଷାର ନାଶ ଦ୍ୱାରା—
ଏଵଂ ପଂଚଵିଧାନ୍ଯେଵ ନିରୁକ୍ତାନି ସ୍ମୃତାନି ଵୈ
ଏଭଳି, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ନିରୁକ୍ତ ମାନେ ମାନ୍ୟ ଅଟୁଟ ରହିଛି।
ଜିତ୍ଵା ପ୍ରାକୃତଭାଷାଯାଃ କର୍ତୄନ୍ମୂଢାନ୍କଲିପ୍ରିଯାନ୍
କଳିଯୁଗକୁ ପ୍ରିୟ ଯେଉଁ ମୂଢ଼ ପ୍ରାକୃତ ଭାଷାର ରଚନାକାରମାନେ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ।
ଏକଦା ତୁ କଲିର୍ଧୂର୍ତୋ ହୃଦିସ୍ଥଶ୍ଚୌରକର୍ମଣାମ୍
ଏକଥର, ଚତୁର କଳି ହୃଦୟରେ ରହି ଚୋର ମତିର କାମ କରିଥିଲେ—
ତଦା ତୁ ଦୁଃଖିତା ଦେଵୀ ଗର୍ତମଧ୍ଯେ ସ୍ଥିତଂ ପତିମ୍ 3.4.9.
ତାପରେ, ଦୁଃଖିତା ଦେବୀ ଗର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦଢ଼ା ଦେଖିଲେ।
ଏକସ୍ମିନ୍ଦିଵସେ ରାଜା ମୃଗଯାର୍ଥମୁପାଗତଃ ସ ପୃଷ୍ଟସ୍ତେନ ତତ୍ରୈଵ କୃତଂ କେନ ତଵେଦୃଶମ୍
ଏକ ଦିନ ରାଜା ଶିକାର ପାଇଁ ସେଠାକୁ ଆସିଥିଲେ; ସେଠାରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରାଗଲା, 'ତୁମେ କାହା ଦ୍ୱାରା ଏପରି ହେଲା?'
ସ ହୋଵାଚ ମହାରାଜ ହସ୍ତପାଦଵିହୀନକଃ
ସେ କହିଲେ, 'ମହାରାଜ, ମୁଁ ହାତପା ନଥିବା ଜଣେ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧର୍ମପାଲୋ ନୃପତିସ୍ତଂ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଧର୍ମପାଳ ନାମକ ରାଜା ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
ତସ୍ଯ ଦୀକ୍ଷାଂ ନୃପଃ ପ୍ରାପ୍ଯ ଧର୍ମଶାଲାମକାରଯ ତ୍ ଧର୍ମପାଲଗୃହଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ରାଜାନମିଦମବ୍ରୁଵନ୍
ତାଙ୍କର ଦୀକ୍ଷା ନେଇ, ରାଜା ଧର୍ମଶାଳା ତିଆରି କଲେ; ଧର୍ମପାଳଙ୍କ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହିପରି କହିଲେ—
ଵଯଂ ହି ଶାସ୍ତ୍ରନିପୁଣାସ୍ତଵ ଗେହମୁପାଗତାଃ ସଂଭୁଂକ୍ତେ ପ୍ରତ୍ଯହଂ ପ୍ରୀତ୍ଯା ତତ୍ପଶ୍ଯ ନୃପସତ୍ତମ
ଆମେ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତୁମ ଘରକୁ ଆସିଛୁ; ସେ ପ୍ରତିଦିନ ଖୁସିରେ ଏଠାରେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି— ଏହା ଦେଖ, ରାଜାମାନ୍ୟ!
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା କଲିଭକ୍ତାସ୍ତେ ଵିଷ୍ଣୁରୂପଂ ଚତୁର୍ଭୁଜମ୍
ଏଭଳି କହି ଶେଷରେ, କଳିଯୁଗରେ ଭକ୍ତି କରୁଥିବା ସେମାନେ ଚାରିହସ୍ତୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦେହ ଦେଖିଲେ।
ଵିସ୍ମିତୋ ଧର୍ମପାଲଶ୍ଚ ଜଯଦେଵମୁଵାଚ ହ ଅଦୀଦୃଶନ୍ହରିଂ ସାକ୍ଷାତ୍ତସ୍ମାତ୍ତ୍ଵଂ ଶୀଘ୍ରମାଵ୍ରଜ
ଧର୍ମପାଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହୋଇ ଜୟଦେବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ସ୍ୱୟଂ ହରିଙ୍କୁ ଦେଖିଛ, ତେଣୁ ଶୀଘ୍ର ଏଠାକୁ ଆସ।”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜଃ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିସ୍ମିତୋଽଭୂତ୍ତଥା ନୃପଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦ୍ୱିଜ ଆସିଲେ ଏବଂ ତିନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ; ରାଜା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ଅସୌ ଵିପ୍ରଶ୍ଚ ନୃପତେ ଗୌଡଦେଶେ ନିଵାସିନଃ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜା, ଦୁହେଁ ଗୌଡ଼ଦେଶର ନିବାସୀ ଥିଲେ।
ଗରଲଂ ମିଶ୍ରିତଂ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ତେନ ପାଖଂଡରୂପିଣା 3.4.9.
ଏକ ପାଖଣ୍ଡୀ ରୂପ ଧରି ତାଙ୍କୁ ବିଷ ମିଶିତ ଖାଦ୍ୟ ଖୁଆଇଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ରାଜନ୍ଵଯଂ ତତ୍ର ସମାଗତାଃ ଶୂଲାତ୍ତଂ ହି ସମୁତ୍ତାର୍ଯ ହସ୍ତୌ ପାଦୌ ନୃପୋଽଚ୍ଛିନତ୍
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ରାଜନ୍, ଆମେ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲୁ; ତାଙ୍କୁ ଶୂଳରୁ ଅବତାରଣ କରି, ରାଜା ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ କାଟିଦେଲେ।
ଅସ୍ମାକଂ ଶିଷ୍ଯଭୂତୋ ହି ରାଜାସ୍ମାଭିଃ ପ୍ରବୋଧିତଃ
ସେ ରାଜା ଆମର ଶିଷ୍ୟ ହେଲେ ଏବଂ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲୁ।
ଚୌରାଁସ୍ତାନ୍ସା ହି ପାତାଲେ ଚକାର ସୁରରକ୍ଷିତାନ୍
ସେ ସ୍ତ୍ରୀ ଦେବତାମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିବା ଚୋରମାନେକୁ ପାତାଳକୁ ଫିଙ୍ଗିଦେଲେ।
କ୍ରଂଦମାନେ ଦ୍ଵିଜେ ତସ୍ମିନ୍ହସ୍ତାଂଘ୍ରୀ ପ୍ରକୃତିଂ ଗତୌ
ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ରନ୍ଦନ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ହାତ ଓ ପାଦ ପୁନି ପ୍ରାକୃତିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରିଗଲା।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଜଯଦେଵମୁଖୋଦ୍ଭଵମ୍
ଜୟଦେବଙ୍କର ଅଦ୍ଭୁତ ସୁସ୍ଥତା ବିଷୟରେ ଶୁଣି, ରାଜାର ମନ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଜଯଦେଵୋ ଯଥାଭଵତ୍
ଏଭଳି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କିପରି ଜୟଦେବ ଏପରି ହେଲେ, ସେ କଥା ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ସର୍ଵଦେଵମଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଂ ପୂଜଯିତ୍ଵା ପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜି, ସେ ଶାନ୍ତ ମନ ହେଲେ।