ସ ଵୈ ଭାଦ୍ରପଦେ ମାସି ସୂର୍ଯୋ ଭୂତ୍ଵାଯୁତାବ୍ଦକମ୍ ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଯଥା ଜୀଵସ୍ତମବ୍ରଵୀତ୍ ।। 3.4.8.
ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷର ହେଲେ; ଏହିପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଛି, ଯେପରି ଜୀବସ୍ତ କହିଥିଲେ।
ଆଗତ୍ଯ ଭାସ୍କରୋ ଦେଵଃ ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ତୁ ଭାଦ୍ରକେ
ଭାଦ୍ର ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ଦେବତା ଭାସ୍କର ଆସିଲେ।
ଶିଵଦତ୍ତସ୍ଯ ତନଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଶର୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ
ଶିବଦତ୍ତଙ୍କର ପୁଅ, ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଶର୍ମା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ଚତୁର୍ଵର୍ଣାନ୍ନରାନ୍ଵିପ୍ର ସମାହୂଯ ହରେର୍ଗୃହେ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ହରିଙ୍କ ଘରକୁ ଡାକିଲେ।
ଶୃଣୁ ତତ୍କାରଣଂ ଶିଷ୍ଯ ଵିଶ୍ଵକାରଣ କାରକଃ ଦେଵାନ୍ସସର୍ଜ ଲୋକାର୍ଥେ ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵେଶ୍ଵରୋଽଭଵତ୍
ହେ ଶିଷ୍ୟ, ସେହି କାରଣଟି ଶୁଣ। ସମସ୍ତ କାରଣର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏହିପରି ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଲେ।
ପୂର୍ଵଂ ହି ସକଲାନ୍ଦେଵାନ୍ପୂଜଯିତ୍ଵା ନରଃ ଶୁଚିଃ
ପୂର୍ବରୁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜିଥିବା ଏକ ପବିତ୍ର ମଣିଷ—
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ପ୍ରଶସ୍ଯ ବହୁଧା ହି ତମ୍
ଏହା ଶୁଣି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ବହୁ ଭାବରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଇତି ତେ କଥିତଂ ଵିପ୍ର ଵିଷ୍ଣୁସ୍ଵାମୀ ଯଥାଭଵତ୍
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବିଷ୍ଣୁସ୍ୱାମୀ କିପରି ହେଲେ, ଏହିପରି ତୁମକୁ କହାଯାଇଛି।
ସ୍ଵର୍ଵେଶ୍ଯା ମଂଜୁଘୋଷାଯାଂ ମୁନିମେଧାଵିନା ଭୁଵି
ସ୍ୱର୍ବେଶ୍ୟା ଦେଶର ମଞ୍ଜୁଘୋଷା ନାମକ ସ୍ଥାନରେ, ମେଧାବୀ ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା—
ପିତୃମାତୃପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସ ବାଲଃ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ
ପିତା ଓ ମାଆ ଛାଡି ଦେଇଥିବା ସେ ଶିଶୁ ଦୃଢ଼ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଭରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
ସୂର୍ଯମଣ୍ଡଲମଧ୍ଯସ୍ଥା ସାଵିତ୍ରୀ ନାମ ଦେଵତା 3.4.8.
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳର ମଧ୍ୟରେ ସାବିତ୍ରୀ ନାମକ ଦେବୀ ଅଛନ୍ତି।
ପ୍ରସନ୍ନା ତପସା ତସ୍ଯ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତା ସନାତନୀ
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ସେ ଶାଶ୍ୱତା ଦେବୀ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଲକ୍ଷଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ମାସି ମାସି ତଥାଶ୍ଵିନେ
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଧରି, ପ୍ରତିମାସ ଏବଂ ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ମଧ୍ୟ—
ତ୍ଵଂ ସୂର୍ଯଂ ଭଜ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ସ ତେ କାର୍ଯଂ କରିଷ୍ଯତି
ହେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କର; ସେ ତୁମର କାମ ସଫଳ କରିଦେବେ।
ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷମଗମତ୍ତତ୍ର ଵଚଃ ପ୍ରାହ ସୁରାନ୍ପ୍ରତି ଭଵାମି ସତ୍ଯଦେଵସ୍ଯ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ତନଯଃ ଶୁଭଃ
ସେଠାରେ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ମୁଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସତ୍ୟଦେବଙ୍କର ଶୁଭ ପୁଅ ହେବି।'
ଜିତ୍ଵା ପାଖଂଡିନୋ ଵିପ୍ରାନ୍ମାଂସଭକ୍ଷଣତତ୍ପରାନ୍
ମାଂସ ଖାଇବାରେ ଲାଗିଥିବା ପାଖଣ୍ଡୀମାନେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଜିତି—
ମତ୍ସ୍ଯମାଂସାଶନା ଵିପ୍ରା ମୃଗମେଷାଜକାଶନାଃ
ମାଛ ଓ ମାଂସ ଖାଇଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ମୃଗ, ଛାଗ ଓ ମେଷ ଖାଇଥିବାମାନେ—
କଲିନାଽଧର୍ମମିତ୍ରେଣ ରକ୍ଷିତାସ୍ତେ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
କଳି, ଅଧର୍ମର ସହଚର, ସେଇ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ।
ବଲାଚ୍ଚ ସ୍ତଂଭନଂ ଚକ୍ରୁସ୍ତଦା ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରିଯୋ ଦ୍ଵିଜଃ
ବଳବାନ ଭାବେ ସେମାନେ ଅବରୋଧ କଲେ; ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ—
ସଂଜୀଵ୍ଯ ଦର୍ଶଯାମାସ ତେ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିସ୍ମିତାସ୍ତଦା
ସେମାନେ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦେଇ, ଦେଖାଇଲେ; ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେଲେ।
ସର୍ଵଦେଵପରୋ ନିତ୍ଯଂ ଵେଦପାଠପରାଯଣଃ ।। 3.4.8.
ସେ ସବୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସଦା ଭକ୍ତିଭାବରେ ପୂଜା କରୁଥିଲେ ଏବଂ ନିତ୍ୟ ଭାବେ ବେଦ ପାଠରେ ଲାଗିଥିଲେ।
ତତ୍ସୁତସ୍ତୁ ମୃତିଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଜନ୍ମମାତ୍ରେ ହି ଦାରୁଣେ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏତେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ି ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଜିଜୀଵ ତତ୍ପ୍ରସାଦେନ ଵିଵସ୍ଵାନ୍ନାମ ଚାଭଵତ୍
ତାଙ୍କର କୃପାରେ ସେ ଶିଶୁ ଆଉ ଜୀବନ୍ତ ରହିଲେ ଏବଂ 'ବିବସ୍ବାନ୍' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।
ଅପତ୍ଯଵାନ୍ଧର୍ମପରଃ ସୂର୍ଯଵତପରାଯଣଃ
ସେ ସନ୍ତାନବତୀ ହେଲେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଲେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୃଢ଼ ରହିଲେ।
ସୁଶୀଲା ନାମ ଵିଖ୍ଯାତା ପତିସେଵାର୍ଥମାଗତା
ସୁଶୀଳା ନାମକ ଏକ ନାରୀ, ଯିଏ ନିଜର ଗୁଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ, ସ୍ୱାମୀ ସେବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
ବଲାଦ୍ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ ନିଶି ବୁଭୁଜେ ସ୍ମରଵିହ୍ଵଲଃ
ରାତିବେଳେ ଅତି ଆସକ୍ତିରେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଜୋରକରି ଧରିଲେ ଏବଂ ଭୋଗ କଲେ।
ଲିଂଗେଦ୍ରିଯଂ ଚ ପତିତଂ ଗୁଦଭ୍ରଷ୍ଟୋ ମହାଂଗରୁକ୍
ତାଙ୍କର ଲିଙ୍ଗ ଦେହରୁ ଖସିଗଲା ଏବଂ ତିନି ଗୁଦ୍ ରୋଗରେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗିଲେ।
ସ ଚକ୍ରେ ଦ୍ଵାଦଶଂ ପ୍ରେମ୍ଣା ନିରାହାରୋ ଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ସେ ପ୍ରେମରେ ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଉପବାସ ରହି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି ଉପବାସ ବ୍ରତ କଲେ।
ତଦା ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଵୌ ପ୍ରାପ୍ତା ପ୍ରତ୍ଯହଂ ସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ତାପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ସେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପ୍ରତିଦିନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିଥିଲେ।
ନାରୀଭିର୍ଭର୍ତ୍ସିତଃ ପୂର୍ଵଂ ସୋଥ କାମିନୀଯାଚିତଃ
ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁଠାରେ ନାରୀମାନେ ତାଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଥିଲେ, ଏବେ ଏକ ଆସକ୍ତ ନାରୀ ତାଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ।