ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରମ୍ଯଂ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ପୂଜଯନ୍
ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ ଏବଂ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଶକ୍ର ଶକ୍ରଶର୍ମା ଦ୍ଵିଜୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ । ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ମହାଭାଗୋ ଦେଵପୂଜନତତ୍ପରଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଶକ୍ରଶର୍ମା ନାମକ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିରତ ଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ଵାନ୍ଵସୂନ୍ସୂର୍ଯାନ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ହଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଦେଵାଁସ୍ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜଃ
ସେ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହବ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ।
ତଦ୍ଭାଵତସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଣୈର୍ଯୁତାଃ
ସେ ଭକ୍ତିର ଫଳରେ ତିରିଶି ତିନି ଦେବତା ଛୋଟ ଛୋଟ ଦେବମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନିର୍ଜରୋ ନିରୁପଦ୍ରଵଃ
ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ରହିଥିଲେ।
ଲକ୍ଷାବ୍ଦଂ ମଣ୍ଡଲେ ତସ୍ମିନ୍ନଧିକାରଃ କୃତସ୍ତତଃ
ସେ ମଣ୍ଡଳରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ପଦମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଅଷ୍ଟ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରସଂଯୁତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେ ସହିତ ରହିଥିଲେ।
ଆଷାଢପୂର୍ଣିମାଯାଂ ଚ ସ ଦେଵୋ ଜଗତୀତଲେ
ଆଷାଢ଼ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସେ ଦେବତା ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ।
ଵୃନ୍ଦାଵନେ ମହାରମ୍ଯେ ଜନଯିଷ୍ଯେ କଲୌ ଭଯେ
ସେ କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ମାଧଵସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୈଵ ତନଯଃ ସ ଭଵିଷ୍ଯତି 3.4.8.
ସେ ମାଧବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପୁଅ ହେବେ।
ସ୍ଵାଂଗାତ୍ତୁ ତେଜ ଉତ୍ପାଦ୍ଯ ଵୃଂଦାଵନମପ୍ରେ(ପେ?)ଷଯତ୍
ସେ ନିଜ ଦେହରୁ ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପଠାଇଲେ।
ଵିମୁଖାନ୍ମଧୁରାଲାପୈର୍ଵଶୀକୃତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ॥ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଶକ୍ତିଂ ପ୍ରଦଦୌ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦାମ୍ । ମଧ୍ଵାଚାର୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧୋଽଭୂନ୍ମହୀତଲେ
ସେ ଚାରିପାଖରେ ଅନାସକ୍ତ ଲୋକମାନେକୁ ମଧୁର କଥାରେ ଆକର୍ଷିତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ସେ ପୃଥିବୀରେ ମାଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଜୀଵ ଉଵାଚ ଦ୍ଵାପରେ ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମେଘଶର୍ମା ବଭୂଵ ହ
ଜୀବ କହିଲେ: ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ମେଘଶର୍ମା ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
କୃଷିକୃତ୍ଯପରୋ ନିତ୍ଯଂ ତଦ୍ଧନୈଶ୍ଚ ଦଶାଂଶକୈଃ
ସେ ସବୁବେଳେ କୃଷି କାମରେ ଲାଗିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଧନର ଦଶମାଂଶ ଦେଇଥିଲେ।
ଏକଦା ପଞ୍ଚଵର୍ଷାବ୍ଦେ ଶନ୍ତନୌ ଚ ମହୀପତୌ
ଏକଥର, ସେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଥିବାବେଳେ, ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ଥିଲେ।
କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ହି ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ପର୍ଜନ୍ଯେନୈଵ ସେଚିତମ୍
ସେ କ୍ଷେତ୍ରଟିଏ କ୍ରୋଶ ମାପରେ ଥିଲା, ଏହାକୁ କେବଳ ବର୍ଷାରେ ଜଳ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମେଘଶର୍ମା ତଦା ତତ୍ର ଧନଧାନ୍ଯଯୁତୋଽଭଵତ୍। ଅନ୍ଯେ ତୁ ପୀଡିତା ଲୋକା ରାଜାନଂ ଶରଣ ଯଯୁଃ
ସେ ସମୟରେ ମେଘଶର୍ମା ଏଠାରେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ରହି, ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇବାକୁ ଗଲେ।
ତଦା ତୁ ଦୁଃଖିତୋ ରାଜା ମେଘଶର୍ମାଣମାହ୍ଵଯତ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ରାଜା ମେଘଶର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ଯଥା ନ ସ୍ଯାତ୍ତଥା ଵିପ୍ର ସମାଦିଶ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଭଳି ହେବାକୁ ନାପାରିବ ଯେ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେବ; ମୋତେ ଉପାୟ କହ।
ଇତ୍ଯେଵଂଵାଦିନଂ ଭୂପଂ ମେଘଶର୍ମା ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍ 3.4.8.
ଏଭଳି କଥା କହୁଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ମେଘଶର୍ମା ଏହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ:
ଦ୍ଵାଦଶୈଵ ସମାହୂଯ ଲକ୍ଷମାତ୍ରଂ ରଵେଃ ସ୍ଵଯମ୍ ସୂର୍ଯମନ୍ତ୍ରାହୁତୀର୍ଵହ୍ନୌ ତଦ୍ଦଶାଂଶଂ ହି ତଦ୍ଦ୍ଵିଜୈଃ
ବାରଟି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଡାକି, ଏକ ଲକ୍ଷ ହୋମ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ କରିବାକୁ, ତାହାର ଦଶମାଂଶ ହୋମ ସୂର୍ଯ୍ୟମନ୍ତ୍ର ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଦେବେ।
କାରଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ କୃତକୃତ୍ଯଃ ସୁଖୀ ଭଵ
ଏହାକୁ ନିୟମରେ କରି ତୁମେ କାମରେ ସଫଳ ହେବା ଓ ସୁଖୀ ହେବା।
ପ୍ରସନ୍ନସ୍ତୁ ତଦା ସୂର୍ଯଃ ପର୍ଜନ୍ଯାତ୍ମା ସମନ୍ତତଃ
ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଯିଏ ବର୍ଷାର ମୂଳ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଶନ୍ତନୁସ୍ତୁ ତଦା ରାଜା ସୂର୍ଯଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ତାପରେ ରାଜା ଶନ୍ତନୁ ସୂର୍ଯ୍ୟବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ହେଲେ।
ଯଂ ଯଂ କରେଣ ସ୍ପୃଶତି ଵୃଦ୍ଧୋ ଭଵତି ଵୈ ଯୁଵା
ଯେଉଁଠି ସେ ହାତ ଦେଇ ଛୁଇଁଥାନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧ ଲୋକ ଯୁବା ହେଇଯାନ୍ତି।
ସ ଵୈ ପଂଚଶତାଯୁଶ୍ଚ ନିର୍ଜରୋ ନିରୁପଦ୍ରଵଃ ଲକ୍ଷାବ୍ଦ ଭୁଵମାସାଦ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଗମିଷ୍ଯତି
ସେ ପାଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ଜୀବନ ରହିବେ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ଦୁଃଖ ନଥିବା; ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ଭୂମିରେ ରହି, ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ଯିବେ।
ଇତ୍ଯେଵଂଵାଦିନଂ ଜୀଵଂ ପର୍ଜନ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ରଵିଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣିଥିବା ଜୀବକୁ ପର୍ଜନ୍ୟ, ପବିତ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଏହି ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ମୁରା ନାହ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ମ୍ଲେଚ୍ଛରାଜ୍ଯେ କଲୌ ଯୁଗେ
ମୁରା କହିଲେ: କଳିଯୁଗରେ, ମ୍ଲେଚ୍ଛ ରାଜ୍ୟରେ, ଶୁଦ୍ଧ ମନ ଥିବା ଜଣେ—
ଶ୍ରୀଧରୋ ନାମ ଵିଖ୍ଯାତଃ ପୁତ୍ରୋଭୂଦ୍ଵେଦଶର୍ମଣଃ
ବେଦଶର୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ରୀଧର ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।