ଋଷିରୂପଧରଶ୍ଚାସୀଜ୍ଜଯଂତ୍ଯା ଭାର୍ଯଯା ସହ
ସେ ଋଷିର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଜୟନ୍ତୀ ସହିତ ରହିଲେ।
ଦଧାର ମନସା ଦେଵୀ ଜଯନ୍ତୀ ପତିଦେଵତା
ଦେବୀ ଜୟନ୍ତୀ, ଯିଏ ପତିପରାୟଣ ଥିଲେ, ମନରେ ତାଙ୍କୁ ଧାରଣ କଲେ।
ଅଥ ସର୍ଵଗୁଣୋପେତେ କାଲେ ପରମଶୋଭନେ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣ ଥିବା ଏକ ଅତି ଶୁଭ ସମୟରେ,
କୃତ୍ତିକାଭେ ମହାରମ୍ଯେ ଉଚ୍ଚସ୍ଥେ ଗ୍ରହପଂ ଚକ୍ରେ
କୃତ୍ତିକା ନକ୍ଷତ୍ର ଭଳି ସୁନ୍ଦର ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଗ୍ରହମାନେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲେ,
ଜଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଜଯରୂପିଣ୍ଯାଂ ଜଜାନ ଜଗଦୀଶ୍ଵରଃ
ବିଜୟର ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜୟନ୍ତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ବିଶ୍ୱର ନାଥ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଵିରିଞ୍ଚିରେକଦା ତସ୍ମିନ୍ନିମ୍ବାର୍କସ୍ଯାଶ୍ରମେ ଶୁଭେ 3.4.7.
ଏକଥର, ଶୁଭ ନିମ୍ବାର୍କ ଆଶ୍ରମରେ ବ୍ରହ୍ମା ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଯାଵତ୍ସୂର୍ଯଃ ସ୍ଥିତୋ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ତାଵନ୍ମାଂ ଭୋଜଯ ଦ୍ଵିଜ
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆକାଶରେ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ମୋତେ ଭୋଜନ ଦିଅ।
ତଦା ତୁ ଭଗଵାନ୍ସୂର୍ଯୋ ହ୍ଯସ୍ତାଚଲମୁପାଗତଃ
ତାପରେ, ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପଶ୍ଚିମ ପାହାଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
ସ୍ଥାପିତଂ ତେଜସା ସ୍ଵେନ ତେଜସ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ସେ ନିଜ ତେଜରେ ସୁଦର୍ଶନ ନାମକ ତେଜର ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପକୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।
ଭିକ୍ଷୁଵେଷଧରଂ ବାଲଂ ମୁନିଂ ସୂର୍ଯମିଵାପରମ୍
ଭିକ୍ଷୁର ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିବା ଏକ ଶିଶୁ ମୁନି, ଆଉ ଏକ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରମ୍ଯଂ ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ପୂଜଯନ୍
ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲେ ଏବଂ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ପୁରା ତ୍ରେତାଯୁଗେ ଶକ୍ର ଶକ୍ରଶର୍ମା ଦ୍ଵିଜୋ ହ୍ଯଭୂତ୍ । ଅଯୋଧ୍ଯାଯାଂ ମହାଭାଗୋ ଦେଵପୂଜନତତ୍ପରଃ
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅୟୋଧ୍ୟାରେ ଶକ୍ରଶର୍ମା ନାମକ ଏକ ଦ୍ୱିଜ ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜାରେ ନିରତ ଥିଲେ।
ଅଶ୍ଵିନୌ ଚ ତଥା ରୁଦ୍ଵାନ୍ଵସୂନ୍ସୂର୍ଯାନ୍ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ହଵ୍ଯୈଶ୍ଚ ତର୍ପଯାମାସ ଦେଵାଁସ୍ତାନ୍ପ୍ରତ୍ଯହଂ ଦ୍ଵିଜଃ
ସେ ଦିନ ପ୍ରତିଦିନ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ହବ୍ୟ ଦେଇ ପ୍ରସନ୍ନ କରୁଥିଲେ।
ତଦ୍ଭାଵତସ୍ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଦେଵାଃ କ୍ଷୁଦ୍ରଗଣୈର୍ଯୁତାଃ
ସେ ଭକ୍ତିର ଫଳରେ ତିରିଶି ତିନି ଦେବତା ଛୋଟ ଛୋଟ ଦେବମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ଦଶଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ନିର୍ଜରୋ ନିରୁପଦ୍ରଵଃ
ସେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ଓ ଦୁଃଖ ଛାଡ଼ି ରହିଥିଲେ।
ଲକ୍ଷାବ୍ଦଂ ମଣ୍ଡଲେ ତସ୍ମିନ୍ନଧିକାରଃ କୃତସ୍ତତଃ
ସେ ମଣ୍ଡଳରେ ଏକ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଧିକାର ପାଇଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟଵର୍ଷସହସ୍ରାଣି ଦିଵ୍ଯାନି ପଦମୁତ୍ତମମ୍
ସେ ଅଷ୍ଟ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ମହେନ୍ଦ୍ରଃ ସୁରସଂଯୁତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହେନ୍ଦ୍ର ଦେବମାନେ ସହିତ ରହିଥିଲେ।
ଆଷାଢପୂର୍ଣିମାଯାଂ ଚ ସ ଦେଵୋ ଜଗତୀତଲେ
ଆଷାଢ଼ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସେ ଦେବତା ପୃଥିବୀରେ ଅବତରିଲେ।
ଵୃନ୍ଦାଵନେ ମହାରମ୍ଯେ ଜନଯିଷ୍ଯେ କଲୌ ଭଯେ
ସେ କଳିଯୁଗର ଭୟଙ୍କର ସମୟରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ବୃନ୍ଦାବନରେ ଜନ୍ମ ନେବେ।
ମାଧଵସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୈଵ ତନଯଃ ସ ଭଵିଷ୍ଯତି 3.4.8.
ସେ ମାଧବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ପୁଅ ହେବେ।
ସ୍ଵାଂଗାତ୍ତୁ ତେଜ ଉତ୍ପାଦ୍ଯ ଵୃଂଦାଵନମପ୍ରେ(ପେ?)ଷଯତ୍
ସେ ନିଜ ଦେହରୁ ତେଜ ଉତ୍ପନ୍ନ କରି ବୃନ୍ଦାବନକୁ ପଠାଇଲେ।
ଵିମୁଖାନ୍ମଧୁରାଲାପୈର୍ଵଶୀକୃତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ ॥ ତେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଶକ୍ତିଂ ପ୍ରଦଦୌ ଭୁକ୍ତିମୁକ୍ତିଦାମ୍ । ମଧ୍ଵାଚାର୍ଯ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ପ୍ରସିଦ୍ଧୋଽଭୂନ୍ମହୀତଲେ
ସେ ଚାରିପାଖରେ ଅନାସକ୍ତ ଲୋକମାନେକୁ ମଧୁର କଥାରେ ଆକର୍ଷିତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଓ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥିଲେ; ସେ ପୃଥିବୀରେ ମାଧ୍ୱାଚାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଜୀଵ ଉଵାଚ ଦ୍ଵାପରେ ଚ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ମେଘଶର୍ମା ବଭୂଵ ହ
ଜୀବ କହିଲେ: ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ ମେଘଶର୍ମା ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
କୃଷିକୃତ୍ଯପରୋ ନିତ୍ଯଂ ତଦ୍ଧନୈଶ୍ଚ ଦଶାଂଶକୈଃ
ସେ ସବୁବେଳେ କୃଷି କାମରେ ଲାଗିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଧନର ଦଶମାଂଶ ଦେଇଥିଲେ।
ଏକଦା ପଞ୍ଚଵର୍ଷାବ୍ଦେ ଶନ୍ତନୌ ଚ ମହୀପତୌ
ଏକଥର, ସେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଥିବାବେଳେ, ଶାନ୍ତନୁ ରାଜା ଥିଲେ।
କ୍ରୋଶମାତ୍ରଂ ହି ତତ୍କ୍ଷେତ୍ରଂ ପର୍ଜନ୍ଯେନୈଵ ସେଚିତମ୍
ସେ କ୍ଷେତ୍ରଟିଏ କ୍ରୋଶ ମାପରେ ଥିଲା, ଏହାକୁ କେବଳ ବର୍ଷାରେ ଜଳ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମେଘଶର୍ମା ତଦା ତତ୍ର ଧନଧାନ୍ଯଯୁତୋଽଭଵତ୍। ଅନ୍ଯେ ତୁ ପୀଡିତା ଲୋକା ରାଜାନଂ ଶରଣ ଯଯୁଃ
ସେ ସମୟରେ ମେଘଶର୍ମା ଏଠାରେ ଧନ ଓ ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଦୁଃଖରେ ରହି, ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆଶ୍ରୟ ପାଇବାକୁ ଗଲେ।
ତଦା ତୁ ଦୁଃଖିତୋ ରାଜା ମେଘଶର୍ମାଣମାହ୍ଵଯତ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖିତ ରାଜା ମେଘଶର୍ମାଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଅନାଵୃଷ୍ଟିର୍ଯଥା ନ ସ୍ଯାତ୍ତଥା ଵିପ୍ର ସମାଦିଶ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏଭଳି ହେବାକୁ ନାପାରିବ ଯେ ଅନାବୃଷ୍ଟି ହେବ; ମୋତେ ଉପାୟ କହ।