ସୂର୍ଯମଂଡଲତୋ ଜାତୋ ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳରୁ ମନୁ ବୈବସ୍ବତ ନିଜେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଦିଵ୍ଯାନାଂ ଚ ଯୁଗାନାଂ ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞେଯଂ ଚୈକସପ୍ତତିଃ
ଦିବ୍ୟ ଯୁଗର ସଂଖ୍ୟା ଏକାତ୍ତର ବୋଲି ଜାଣିବା।
ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧତୋ ଜାତଃ ପରାର୍ଦ୍ଧାଦ୍ଵାମନଃ ସ୍ଵଯମ୍
ବିଷ୍ଣୁ ପ୍ରଥମାର୍ଧରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଦ୍ୱିତୀୟାର୍ଧରୁ ବାମନ ନିଜେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ଚତୁଶ୍ଶତାନି ଵର୍ଷାଣି ପରମାଯୁର୍ନୃଣାଂ ତଦା
ସେ ସମୟରେ ମଣିଷମାନଙ୍କର ସର୍ବାଧିକ ଆୟୁ ଚାରିଶେ ବର୍ଷ ଥିଲା।
ଵର୍ଷାଣାଂ ତ୍ରିଶତାନାଂ ଚ ନୃଣାମାଯୁଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ମଣିଷମାନଙ୍କର ଆୟୁ ତିନିଶେ ବର୍ଷ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
କଲୌ ତୁ ମରଣଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଵିଶ୍ଵରୂପୋ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
କଳିଯୁଗରେ ତୁ ଭଗବାନ ବିଶ୍ୱରୂପ ହରି ନିଜେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କଲେ।
ପରାର୍ଦ୍ଧାଦ୍ଵାମନୋ ଦେଵୋ ମହେନ୍ଦ୍ରାଵରଜୋ ହରିଃ 3.4.5.
ପରାର୍ଧ ପରେ, ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ବାମନ ଦେବ, ହରି ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଵିଶ୍ଵରୂପହିତାର୍ଥାଯ ତ୍ରିଯୁଗୀ ସଂବଭୂଵ ହ
ବିଶ୍ୱରୂପଙ୍କ ସହାୟତା ପାଇଁ, ସେ ତିନି ଯୁଗରେ ଅବତାର ନେଲେ।
ଶ୍ଵେତରୂପୋ ହରିଃ ସତ୍ଯେ ହଂସାଖ୍ଯୋ ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍ ଦ୍ଵାପରେ ପୀତରୂପଶ୍ଚ ସ୍ଵର୍ଣଗର୍ଭୋ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ସତ୍ୟଯୁଗରେ ହରି ଧଳା ରୂପ ନେଇ, ହଂସ ନାମରେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଦ୍ୱାପରରେ ସେ ପିତା ରଙ୍ଗରେ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଗର୍ଭ ନାମରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
କଲିକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଧ୍ଯାଯାଂ ଦ୍ଵାପରେ ଯୁଗେ ଏକୀଭୂତା ଚ ଦେଵକ୍ଯାଂ ଜାତୋ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତଦା ସ୍ଵଯମ୍
କଳିଯୁଗ ଆସିଲାବେଳେ, ଦ୍ୱାପରର ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳରେ, ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଵସୁଦେଵଗୃହେ ରମ୍ଯେ ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଦେଵତାଃ
ମଥୁରାରେ ଶୋଭାମୟ ବସୁଦେବଙ୍କ ଘରେ, ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଦେଵାନାହ ଶୁଭଂ ଵଚଃ ଅହଂ କଲୌ ଚ ବହୁଧା ଭଵାମି ସୁରସତ୍ତମାଃ
ତେବେ ଭଗବାନ୍ ଖୁସି ହୋଇ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ଶୁଭ ବାକ୍ୟ କହିଲେ, 'ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତାମାନେ, କଳିଯୁଗରେ ମୁଁ ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି।'
ଦିଵ୍ଯଂ ଵୃଂଦାଵନଂ ରମ୍ଯଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଂ ଭୂତଲସଂସ୍ଥିତମ୍
ଦିବ୍ୟ ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ବୃନ୍ଦାବନ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭାବରେ ଭୂମିରେ ବିସ୍ତାରିତ।
ସର୍ଵେ ଵେଦାଃ କଲୌ ଘୋରେ ଗୋପୀଭୂତାଃ ସମଂତତଃ
ଭୟଙ୍କର କଳିଯୁଗରେ, ସମସ୍ତ ବେଦ ଏଠାରେ ଗୋପୀ ରୂପେ ପରିଣତ ହେଲେ।
ରାଧଯା ପ୍ରାର୍ଥିତୋଽହଂ ଵୈ ଯଦା କଲିଯୁଗାଂତକେ
କଳିଯୁଗର ଶେଷରେ, ଯେତେବେଳେ ରାଧା ମୋତେ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
ଯୁଗାଂତପ୍ରଲଯଂ କୃତ୍ଵା ପୁନର୍ଭୂତ୍ଵା ଦ୍ଵିଧାତନୁଃ
ଯୁଗର ଶେଷରେ ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଳୟ କରି, ପୁଣି ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କରିବି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତେ ଦେଵାସ୍ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଲଯଂ ଗତାଃ 3.4.5.
ଏଭଳି ଶୁଣି, ସେହିଠାରେ ଥିବା ଦେବତାମାନେ ଲୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯେ ତୁ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତାଶ୍ଚ ତେ ହି ଜାନଂତି ଵିଶ୍ଵଗମ୍ ଜାନଂତି ନାପରେ ଵିପ୍ର ତଥା ଦାସା ହରେଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭକ୍ତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଜାଣନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ଓ ହରିଙ୍କ ଦାସମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ଵିଷ୍ଣୁଵାଂଛାନୁସାରେଣ ଵିଷ୍ଣୁମାଯା ସନାତନୀ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଇଚ୍ଛାଅନୁଯାୟୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ମାୟା।
କୃତ୍ଵା କାଲମଯଂ ସର୍ଵଂ ଜଗଦେଚ୍ଚରାଚରମ୍
ସମସ୍ତ ଚରାଚର ଜଗତକୁ, ସମୟରେ ଗଠିତ କରିଛନ୍ତି।
ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ମହାକାଲ୍ଯୈ ଵିଷ୍ଣୁମାଯେ ନମୋନମଃ
ମହାକାଳୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ବିଷ୍ଣୁମାୟାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମନ।
ତାନ୍ନୋ ଵଦ ମହାଭାଗ ସର୍ଵଜ୍ଞୋଽସ୍ତି ଭଵାନ୍ସଦା
ହେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆପଣ ସଦା ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଆମକୁ କହନ୍ତୁ।
ଵଲୀଗଢଂ ମହାରମ୍ଯଂ ଯାଦଵୈ ରକ୍ଷିତଂ ପୁରମ୍
ବଳୀଗଡ଼, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦମୟ ଏକ ପୁରୀ, ଯାହାକୁ ଯାଦବମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ।
ଵୀରସେନସ୍ଯ ଵୈ ପୌତ୍ରଂ ଭୂପସେନଂ ନୃପୋତ୍ତମମ୍
ବୀରସେନଙ୍କ ନାତି, ଭୂପସେନ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଭୂପା ନାନାଦେଶ୍ଯାଃ ସମାଗତାଃ
ଏହି ସମୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶର ରାଜାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
ସହୋଦ୍ଦୀନସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ପୁନରାଗତ୍ଯ ଦେହଲୀମ୍
ସହୋଦ୍ଦୀନ ଏହି କଥା ଶୁଣି ପୁଣିଥରେ ଦେହଳିକୁ ଫେରିଲେ।
ତତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ବହୁଧା ମ୍ଲେଚ୍ଛା ଇହାଗତ୍ଯ ସମନ୍ତତଃ
ତାପରେ ବହୁ ଦିଗରୁ ବହୁ ବିଦେଶୀ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଅଦ୍ଯପ୍ରଭୃତି ଦେଶେଽସ୍ମିଞ୍ଛତଵର୍ଷାନ୍ତରେ ହି ତେ
ଆଜିଠାରୁ ଏହି ଦେଶରେ ଶତବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ—
ମ୍ଲେଚ୍ଛଭୂପା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠାସ୍ତସ୍ମାଦ୍ଯୂଯଂ ମଯା ସହ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେହି ବିଦେଶୀ ରାଜାମାନେ—ତେଣୁ ତୁମେମାନେ ମୋ ସହିତ—
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ଦୁଃଖାତ୍ସଂତ୍ଯଜ୍ଯ ନୈମିଷମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦୁଃଖରେ ସେମାନେ ନୈମିଷ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।