ଉପଵିଶ୍ଯାସନେ ଵିପ୍ରୋ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣଟି ଆସନରେ ବସି ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵର୍ଣଯାମି ମହାଖ୍ଯାନମିତିହାସସମୁଚ୍ଚଯମ୍
ମୁଁ ବଡ଼ କଥା ଓ ପୁରାତନ ଗଳ୍ପମାନଙ୍କ ସଂଗ୍ରହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ଶିଵଂ ମନସି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ରାଜ୍ଞାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ଵାରାଣସୀ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ମହେଶୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବାରାଣସୀ ସୁନ୍ଦର ସହର, ଯେଉଁଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି।'
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯପ୍ରଜା ଯତ୍ର ପ୍ରତାପମୁକୁଟୋ ନୃପଃ
ସେଠାରେ ଚାରି ଜାତିର ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ଗୌରବର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି।
ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁକୁଟୋ ମଂତ୍ରିଣଃ ସୁତଵଲ୍ଲଭାଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବଜ୍ରମୁକୁଟ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି।
ଅମାତ୍ଯତନଯଶ୍ଚୈଵ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ କୌଶଳ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପିନଂ ରମ୍ଯଂ ମୃଗପକ୍ଷିସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପଶୁପକ୍ଷୀ ରହିଥିଲେ।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯଂ ସରୋ ରମ୍ଯଂ ନାନାପକ୍ଷିନିନାଦିତମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଝିଲିକ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ଗତୌ ଵୀରୌ ପରମାନଂଦମାପତୁଃ
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଦେଖି ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦଂତଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତନଯା ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ମତା
ଦନ୍ତବକ୍ତ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟା, ଯାହାଙ୍କୁ ପଦ୍ମାବତୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ।
ଚିକ୍ରୀଡ ସଖିଭିଃ କ୍ରୀଡାଂ ସରୋମଧ୍ଯେ ମନୋହରା 3.2.1.
ସେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ ମନୋହର ଖେଳ କରୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମାଵତୀଂ ବାଲାଂ ତୁଲ୍ଯରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍
ପଦ୍ମାବତୀ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଵଜ୍ରମୁକୁଟୋ ମାଂ ପାହି ଶିଵଶଂକର ୧୨ ଶିରସଃ ପଦ୍ମକୁସୁମଂ ସା ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କର୍ଣଯୋଃ
ବଜ୍ରମୁକୁଟ ଜାଗି ଉଠି, 'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଶିବ ଶଙ୍କର' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ନେଇ ଦୁଇ କାନରେ ଲଗାଇଲେ।
ପୁନର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ତତ୍ପୁଷ୍ପଂ ହୃଦଯେ ସଂପ୍ରଵେଶିତମ୍
ପୁନି ସେ ଫୁଲଟିକୁ ନେଇ ହୃଦୟରେ ରଖିଲେ।
ତୀର୍ଥାର୍ଥଂ ଚ ସମଂ ପିତ୍ରା ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଗିରିଜାଵନେ
ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର ବାପା ସହିତ ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ମହତୀଂ ମାନସୀଂ ପୀଡାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ମୋହମାଗତଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ମନୋବେଦନା ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପଦ୍ମାଵତୀଂ ବାଲାଂ ମୌନଵ୍ରତମଚୀକରତ୍
ଯୁବତୀ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଭାବନା କରି, ସେ ମୌନବ୍ରତ ଧରିଲେ।
କୁମାରଃ କାଂ ଦଶାଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଇତି ହାହେତି ସର୍ଵତଃ
ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, 'କୁମାର କେମିତି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ!'
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଜ୍ରମୁକୁଟଂ ସତ୍ଯଂ କଥଯ ଭୂପତେ
ସେ ବଜ୍ରମୁକୁଟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ସତ୍ୟ କହ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିହସ୍ଯାହ ମହୀପତିମ୍ 3.2.1.
ଏହା ଶୁଣି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ହସି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
କରଣାଟକଭୂପସ୍ଯ ଦଂତଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ସା ସୁତା
ସେ କର୍ଣ୍ଣାଟର ରାଜା ଦନ୍ତବକ୍ତ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟା।
ପୁଷ୍ପଭାଵେନ ଜ୍ଞାତ୍ଵାହଂ ତ୍ଵାଂ ନଯାମି ତଦଂତିକେ
ମୁଁ ତୁମକୁ ପୁଷ୍ପର ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନି, ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ନେଇଯିବି।
ଆହାଜ୍ଞାଂ ଦେହି ଭୂପାଲ ଯାସ୍ଯେହଂ କାରଣାଟକେ
'ଆଦେଶ ଦିଅ, ହେ ରାଜା; ମୁଁ କର୍ଣ୍ଣାଟକୁ ଯିବି।'
ଆଯାମି ନାଽତ୍ର ସନ୍ଦେହୋ ଯଦି ଜୀଵଯସେ ସୁତମ୍
'ତୁମେ ଯଦି ତୁମ ପୁଅକୁ ବଞ୍ଚାଇବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଯିବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ହଯାରୂଢୌ ଗତୌ ଶୀଘ୍ରଂ ଦଂତଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ପତ୍ତନେ
ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ି ସେମାନେ ଶୀଘ୍ର ଦନ୍ତବକ୍ତ୍ରଙ୍କ ସହରକୁ ଗଲେ।
ବହୁଦ୍ରଵ୍ଯଂ ଦଦୌ ତସ୍ଯୈ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷୋ ଵିଶାରଦଃ
ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ବହୁ ଧନ ଦେଲେ।
ପ୍ରାତଃକାଲେ ତୁ ସା ଵୃଦ୍ଧା ଗଚ୍ଛତୀ ରାଜମନ୍ଦିରମ୍
ପ୍ରଭାତରେ ସେ ବୃଦ୍ଧା ରାଜମହଳକୁ ଗଲେ।
ପଦ୍ମାଵତୀଂ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ଯୈକାଂତେ ମଦ୍ଵଚନଂ ଵଦ
ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କ ପାଖକୁ ଗୋପନରେ ପହଞ୍ଚି, ସେ ମୋର କଥା କହିଲେ।
ଯୋ ଦୃଷ୍ଟଃ ପୁରୁଷୋ ରମ୍ଯସ୍ତ୍ଵଦର୍ଥେ ସମୁପାଗତଃ
'ତୁମ ପାଇଁ ଏଠାରେ ଏକ ରୂପବାନ ପୁରୁଷ ଆସିଛନ୍ତି।'
ରୁଷ୍ଟା ପଦ୍ମାଵତୀ ପ୍ରାହ ଚଂଦନାର୍ଦ୍ରାଂଗୁଲୀଯିକା 3.2.1.
ପଦ୍ମାବତୀ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ଚନ୍ଦନ ଲାଗିଥିବା ଆଂଠିରେ କଥା କହିଲେ।