କିମିଚ୍ଛସି ମହାବାହୋ! ଶ୍ରୋତୁଂ ଯତ୍ତ୍ଵାଂ ବ୍ରଵୀମି ଵୈ । ଭାରତାଦିକଥାନାଂ ତୁ ଯାସୁ ଧର୍ମାଦଯଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତୁମେ କ’ଣ ଚାହାଁ, ହେ ବଳୀଶ୍ବର? ଏବେ ଶୁଣ ଯାହା ମୁଁ କହିବି: ଭାରତର କଥାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି କଥା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ ବ୍ୟବହାର ଓ ନୀତି ବିଲକୁଲ ନିର୍ଭରୀ ଭାବରେ ଥାଏ।”
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ମତାନି କାନି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ! ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁଵ୍ରତ! । ଯାନି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନରୋ ଵିପ୍ର! ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ସତାନିକ କହିଲେ: “ହେ ପଣ୍ଡିତ, କହ, କେଉଁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପାଳନ ହେଉଥିବା ତୁମେ ସତ୍ୟ ମନି? କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ଜଣେ ମଣିଷ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।”
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ଶ୍ରୂଯନ୍ତାଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ମନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯମୋଽଙ୍ଗିରାଃ । ଵସିଷ୍ଠଦକ୍ଷସଂଵର୍ତଶାତାତପପରାଶରାଃ
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: “ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣାଉ —ମନୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ, ଅଙ୍ଗିରସ; ତଥା ବାଶିଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷ, ସନ୍ବର୍ତ, ସତତ, ତପସ୍, ଓ ପରାଶର।”
ଆପସ୍ତମ୍ବୋଽଥ ଉଶନା କାତ୍ଯାଯନବୃହସ୍ପତୀ । ଗୌତମଃଶଙ୍ଖଲିଖିତୌ ହାରୀତୋଽତ୍ରିରଥାପି ଵା
ଅପସ୍ତମ୍ବ, ଉଷାନ, କଟ୍ୟାୟନ ଓ ବ୍ରହସ୍ପତି; ଗୌତମ, ସଂଖ୍ୟାଳୀ, ହରିତ, ଆତ୍ରୀୟ ଓ ଏଯାଁତକି ରଥ ମଧ୍ୟ ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି।”
ଏତାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ଭାରତ! । ଵୃନ୍ଦାରକପୁରଂ ଗତ୍ଵା ମୋଦତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ଓ ବୁଝି ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଭାରତ, ଭ୍ରିନ୍ଦାରକାନଗରକୁ ଯାଅ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୋ—ଇଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ଯାନ୍ଯେତାନି ତ୍ଵଯୋକ୍ତାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁଵ୍ରତ! । ନେଚ୍ଛାମି ଶ୍ରୋତୁଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ରୁତାନ୍ଯେତାନି ହି ଦ୍ଵିଜ!
ସତାନିକ କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ, ହେ ସଦ୍ବାଦୀ! ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ! ପ୍ରକୃତରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ଶୁଣାଯିଥିବା ଶିକ୍ଷାମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିବି ନାହିଁ।
ତ୍ରଯାଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରୋକ୍ତାନାମପି ପଣ୍ଡିତୈଃ । ଶ୍ରେଯସେ ନ ତୁ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ତତ୍ର ମେ ଵଚନଂ ଶୃଣୁ
ତିନୋଟି ବର୍ଗ ପାଇଁ ଓ ପଣ୍ଡିତ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଯଦି ହୋଇଥାଏ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମ, କିନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ—ଏହା ବିଷୟରେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ଚତୁର୍ଣାମିହ ଵର୍ଣାନାଂ ଶ୍ରେଯସେ ଯାନି ସୁଵ୍ରତ! । ଭଵନ୍ତି ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ! ଶ୍ରୁତାନି ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଲରଥା ପାଇଁ, ହେ ସଦ୍ବାଦୀ, ଏହି ଶାସନ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି; ହେ ଦ୍ୱିଜମଧ୍ୟର ଶେର, ଏହି ଶୁଣାଯିଥିବା ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଚଳିତ।
ଵିଶେଷତଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ଯ ଵର୍ଣସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ!
ଏହା ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣ — ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଜଣ!
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ତ୍ରିଷୁ ଵେଦାଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତାଃ । ମନ୍ଵାଦୀନି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ତଥାଙ୍ଗାନି ସମନ୍ତତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ବେଦ ଖୋଲାଯାଇଛି; ତେଣୁ ମାନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାପି ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି।
ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ଭୃଶଂ ଦୀନାଃ ପ୍ରତିଭାନ୍ତି ଦ୍ଵିଜପ୍ରଭୋ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଶସ୍ତାଃ ସ୍ଯୁରଵନେ କଥମ୍
ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରବଚନ କହେ — ଶୂଦ୍ରମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି ତଥାପି ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଣାପଡନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନେ କିପରି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ — ଏହି ଚାରିଷ୍ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ସାଧନ ହେବେ?
ଆଗମେନ ଵିହୀନା ହି ଅହୋ କଷ୍ଟଂ ମତଂ ମମ୍ । କଶ୍ଚୈଷାମାଗମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରା ଦ୍ଵିଜମନୀଷିଭିଃ । ତ୍ରିଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତଯେ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରେଯସେ ଚ ତଥୋଭଯୋଃ
ହାୟ — ମୋତେ ଦୁଃଖ ଲାଗେ ଯେ ସେମାନେ ଆଗମ ପରମ୍ପରାରୁ ବଞ୍ଚିତ; କୌଣସି ପୌଣ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ଯାହାକି ପୂର୍ବେ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ତ୍ରିତ୍ଵ ଫଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ — ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ — ଦେଇପାରିଵ?
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାବାହୋ! ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ଯାନି ପ୍ରୋକ୍ତାନି ଶ୍ରେଯସେ
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ଭଲ କହିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କଥା ଶୁଣ: ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଗୁଡ଼ିକ ସୁକୃତିକର, ସେହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏଖନି ଘୋଷିତ ହେଉଛି।
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଶୃଣୁ ତାନି ନୃପୋତ୍ତମ । ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ପାଵନାନି ମନୀଷିଭିଃ
ହେ ପ୍ରଧାନ ରାଜା, ସେହି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଶୁଣ; ଋଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷଭାବେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତା ବାଙ୍କର ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ଚରିତଂ ରାଘଵସ୍ଯ ଚ । ରାମସ୍ଯ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ! ଧର୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଅଠର ପୁରାଣରେ ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି; ହେ କୁରୁଙ୍କର ଶେର, ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ, କାମ ଏବଂ ଅର୍ଥ ଲାଭ ପାଇଁ ଲେଖାଯାଇଛି।
ତଥୋକ୍ତଂ ଭାରତଂ ଵୀର! ପାରାଶର୍ଯେଣ ଧୀମତା । ଵେଦାର୍ଥସକଲଂ ଯୋଜ୍ଯ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରଭୋ!
ଏହିଭଳି କୁହାଗଲା, ହେ ଭାରତ! ପରାଶର-ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା: ସମସ୍ତ ବେଦାର ଅର୍ଥକୁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଦିଅ, ହେ ମହାପତି।
କୃପାଲୁନା କୃତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଣାମିହ ଶ୍ରେଯସେ । ଵର୍ଣାନାଂ ଭଵମଗ୍ନାନାଂ କୃତଂ ପୋତୋ ହ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହିତର୍ଥରେ ଏଠାରେ ଏକ ଦୟାଳୁ ଶାସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରାଯାଇଛି; ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପରିପକ୍ୱ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ।
ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ଅଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯାକରଣାନି ଚ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁଶ୍ଚକ୍ରେ ଭାରତସଂହିତାମ୍
ଅଠାରୋଟି ପୁରାଣ ଓ ଆଠଟି ବ୍ୟାକରଣ-ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣି ସତ୍ୟବତୀର ପୁତ୍ର ଭାରତ-ସଂହିତା ରଚିଥିଲେ।
ଯାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷୋ ରାଜନ୍! ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା । ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ହେ ରାଜା, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ: ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମମନ୍ତ୍ର ଘୋଷିତ ହୋଇଥାଏ, ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଏ।
ଯାମ୍ଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତୋ ରୌଦ୍ରଂ ଵାଯଵ୍ଯଂ ଵାରୁଣଂ ତଥା । ସାଵିତ୍ରଂ ଚ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତମଷ୍ଟମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତଥା
ତା'ପରେ ଆସେ ରାତ୍ରି-ଭୟଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର, ଉତ୍ତର ବାୟୁ-ମନ୍ତ୍ର, ବରୁଣ-ମନ୍ତ୍ର, ସବିତ୍ରୀ-ମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ର।
ଏତାନି ଵ୍ଯାକରଣାନି ପୁରାଣାନି ନିବୋଧ ମେ । ବ୍ରାହ୍ମଂ ପାଦ୍ମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ଚ ଶୈଵଂ ଭାଗଵତଂ ତଥା
ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହା ରଖିଛି, ଏହି ଭାଷା-ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣ — ବ୍ରାହ୍ମ, ପାଦ୍ମ, ବୈଷ୍ଣବ, ଶୈବ ଏବଂ ଭାଗବତ।
ତଥାନ୍ଯନ୍ନାରଦୀଯଂ ଚ ମାର୍କଣ୍ଡେଯଂ ଚ ସପ୍ତମମ୍ । ଆଗ୍ନେଯମଷ୍ଟମଂ ଵୀର ଭଵିଷ୍ଯଂ ନଵମଂ ସ୍ମୃତମ୍
ଆଉ ଅନ୍ୟାନ୍ୟକୁ ମଧ୍ୟ ଶୁଣ: ଆରାଦୀୟ, ସାତରେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ; ଆଠରେ ଆଗ୍ନେୟ; ନଅରେ ବୀର, ଏହା ବଲାଯାଏ।
ଦଶମଂ ବ୍ରହ୍ମଵୈଵର୍ତ୍ତଂ ଲୈଙ୍ଗମେକାଦଶଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଵାରାହଂ ଦ୍ଵାଦଶଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ସ୍କାନ୍ଦଂ ଚୈଵ ତ୍ରଯୋଦଶମ୍
ଦଶମ ହେଉଛି ବ୍ରହ୍ମବୈବର୍ତ୍ତ; ଏଗାରୋ ଲୈଙ୍ଗ; ବାରୋ ଵାରାହ; ତେରୋ ସ୍କନ୍ଦ।
ଚତୁର୍ଦଶଂ ଵାମନଂ ଚ କୌର୍ମଂ ପଞ୍ଚଦଶଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଚ ଗାରୁଡଂ ଚୈଵ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ ଚ ତତଃ ପରମ୍
ଚୌଦୋ ହେଉଛି ଵାମନ; ପନ୍ଦରୋ କୌର୍ମ; ତା ପରେ ମାଟ୍ସ୍ୟ ଓ ଗାରୁଡ; ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ।
ଏତାନି କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ପଣ୍ଡିତୈଃ । ସାଧାରଣାନି ପ୍ରୋକ୍ତାନି ଵର୍ଣାନାଂ ଶ୍ରେଯସେ ସଦା
ହେ କୁରୁମଣ୍ଡଳର ବାଘ, ଏଗୁଡ଼ିକ ହେଲେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନାମକରଣ କୃତ ଧର୍ମ-ଶାସ୍ତ୍ର; ସେମାନେ ସାଧାରଣ ଓ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ଉପକାରକ ଭାବରେ ଘୋଷିତ।
ଚତୁର୍ଣାମିହ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୋତୁମର୍ହାଣି ସୁଵ୍ରତ । କିମିଚ୍ଛସି ମହାବାହୋ ଶ୍ରୋତୁମେଷାଂ ନୃପୋତ୍ତମ
ହେ ଲୋକନାଥ, ରାଜା ପାଇଁ ଏହି ଚାରିଟି ଶୁଣିବା ଆବଶ୍ୟକ; କି ଚାହାଁଛ ତୁମେ, ବଳଶାଳୀ? ତୁମେ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁ କରୁଛ କି?
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ଭାରତଂ ତୁ ଶ୍ରୁତଂ ଵିପ୍ର ତାତସ୍ଯାଙ୍କଗତେନ ତୁ । ରାମସ୍ଯ ଚରିତଂ ଚାପି ଶ୍ରୁତଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ସମନ୍ତତଃ
ଶତନୀକ କହିଲେ: “ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଶୁଣିଛି, ଓ ହୃଦୟରେ ବସନ୍ତା ଯେ ଶ୍ରବଣକରନ୍ତି ସେଙ୍କର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଭାରତଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି; ମୁଁ ପଣି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଠାରୁ ରାମଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛି।”
ପୁରାଣାନି ଚ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଭଵିଷ୍ଯଂ ନ ତୁ ସୁଵ୍ରତ । ପୁରାଣଂ ଵଦ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଭଵିଷ୍ଯଂ କୌତୁକଂ ହି ମେ
ବ୍ରାହ୍ମଣ-ପ୍ରଧାନ ଉତ୍ତର ଦେଲା: “ହେ ସୁବ୍ରତ, ମୁଁ ଭବିଷ୍ୟତ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକୁ କହିବି ନାହିଁ। କହ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ପ୍ରଧାନ, ଭବିଷ୍ୟତର ପୁରାଣ କହ; ମୁଁ ଜିଜ୍ଞାସୁ, ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।”
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାବାହୋ ସାଧୁ ପୃଷ୍ଟୋଽସ୍ମି ମାନଦ । ଶୃଣୁ ମେ ଵଦତୋ ରାଜନ୍ ପୁରାଣଂ ନଵମଂ ମହତ୍
ସୁମନ୍ତ କହିଲେ: “ଭଲ କହିଲା, ଭଲ କହିଲା! ହେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ତୁମେ ପଚାରିଥିବାରେ ମୋତେ ଆନନ୍ଦ ଲାଗିଛି। ଏବେ ଶୁଣ ହେ ରାଜା, ଯେପରିକରେ ମୁଁ ଏହି ବିଶାଳ ନବମ ପୁରାଣ କୁ କହେ।”
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ମୁଚ୍ଯତେ ମାନଵୋ ନୃପ । ଅଶ୍ଵମେଧଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗଚ୍ଛେଦ୍ ଭାନୌ ନ ସଂଶଯଃ
ଯେ କେହି ଏହାରୁ କିଛି ଶୁଣିବ, ସେ ରାଜା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ; ଏକ ଅଶ୍ୱମେଧର ଫଳ ପାଇଥିବା ପରେ ସନ୍ଦେହ ବିନା ସେ ସୂର୍ୟ-ଦେବଙ୍କଠାରେ ଯିବ।