ଶକାନାଂ ଚ ଵିନାଶାର୍ଥମାର୍ଯଧର୍ମଵିଵୃଦ୍ଧଯେ
ଶକମାନଙ୍କ ନାଶ ଓ ଆର୍ୟ ଧର୍ମର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ।
ଵିକ୍ରମାଦିତ୍ଯନାମାନଂ ପିତା କୃତ୍ଵା ମୁମୋଦ ହ
ବିକ୍ରମାଦିତ୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ହେବା ପରେ, ତାଙ୍କର ବାପା ଖୁସି ହେଲେ।
ପଞ୍ଚଵର୍ଷେ ଵଯଃପ୍ରାପ୍ତେ ତପସୋଽର୍ଥେ ଵନଂ ଗତଃ
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସ ହେବା ପରେ, ସେ ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଗଲେ।
ପଶ୍ଚାଦମ୍ବାଵତୀଂ ଦିଵ୍ଯାଂ ପୁରୀଂ ଯାତଃ ଶ୍ରିଯାନ୍ଵିତଃ
ପରେ ସେ ଶ୍ରୀସମୃଦ୍ଧି ଥିବା ଦିବ୍ୟ ଅମ୍ବାବତୀ ସହରକୁ ଗଲେ।
ଶିଵେନ ପ୍ରେଷିତଂ ତସ୍ମୈ ସୋପି ତତ୍ପଦମଗ୍ରହୀତ୍
ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ସେଇ ଅବସ୍ଥାକୁ ସେ ମଧ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ଏକଦା ସ ନୃପୋ ଵୀରୋ ମହାକାଲେଶଶ୍ଵରସ୍ଥଲମ୍ 3.1.7.
ଏକଥର ସେ ଶୂରବୀର ରାଜା ମହାକାଳେଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଗଲେ।
ସଭା ଧର୍ମମଯୀ ତତ୍ର ନିର୍ମିତା ଵ୍ଯୂହଵିସ୍ତରା
ସେଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ଦରବାର ଘର ତିଆରି କରାଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ଧର୍ମର ଆଧିକ୍ୟ ଥିଲା ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ଭାବରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଥିଲା।
ନାନାଦ୍ରୁମଲତାକୀର୍ଣା ପୁଷ୍ପଵଲ୍ଲୀଭିରନ୍ଵିତା
ସେ ଦରବାର ଘର ଭିନ୍ନ-ଭିନ୍ନ ଗଛ ଓ ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା, ଏବଂ ଫୁଲ ଲତାମାଳା ଦ୍ୱାରା ଅତି ଆକର୍ଷକ ହୋଇଯାଇଥିଲା।
ଆହୂଯ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ମୁଖ୍ଯାନ୍ଵେଦଵେଦାଂଗପାରଗାନ୍
ଏଠାରେ ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ ମୁଖ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକାଯାଇଥିଲା।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ତତ୍ର ଵୈତାଲୋ ନାମ ଦେଵତା
ଏହି ସମୟରେ ସେଠାରେ ବୈତାଳ ନାମକ ଏକ ଦେବତା ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଉପଵିଶ୍ଯାସନେ ଵିପ୍ରୋ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ବ୍ରାହ୍ମଣଟି ଆସନରେ ବସି ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଵର୍ଣଯାମି ମହାଖ୍ଯାନମିତିହାସସମୁଚ୍ଚଯମ୍
ମୁଁ ବଡ଼ କଥା ଓ ପୁରାତନ ଗଳ୍ପମାନଙ୍କ ସଂଗ୍ରହ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।
ଶିଵଂ ମନସି ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ରାଜ୍ଞାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ଵାରାଣସୀ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ମହେଶୋ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ମନରେ ଶିବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ବାରାଣସୀ ସୁନ୍ଦର ସହର, ଯେଉଁଠାରେ ମହେଶ୍ୱର ବସିଛନ୍ତି।'
ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯପ୍ରଜା ଯତ୍ର ପ୍ରତାପମୁକୁଟୋ ନୃପଃ
ସେଠାରେ ଚାରି ଜାତିର ଲୋକମାନେ ବସନ୍ତି, ଏବଂ ରାଜା ଗୌରବର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି।
ତତ୍ପୁତ୍ରୋ ଵଜ୍ରମୁକୁଟୋ ମଂତ୍ରିଣଃ ସୁତଵଲ୍ଲଭାଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବଜ୍ରମୁକୁଟ, ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ତାଙ୍କୁ ବହୁତ ପ୍ରେମ କରନ୍ତି।
ଅମାତ୍ଯତନଯଶ୍ଚୈଵ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ଇତି ଶ୍ରୁତଃ
ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପୁଅ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ନାମରେ ପରିଚିତ, ସେ ତାଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ଓ କୌଶଳ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିପିନଂ ରମ୍ଯଂ ମୃଗପକ୍ଷିସମନ୍ଵିତମ୍
ସେ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ଜଙ୍ଗଲ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପଶୁପକ୍ଷୀ ରହିଥିଲେ।
ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯଂ ସରୋ ରମ୍ଯଂ ନାନାପକ୍ଷିନିନାଦିତମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଓ ସୁନ୍ଦର ଝିଲିକ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀମାନେ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତ୍ର ଗତୌ ଵୀରୌ ପରମାନଂଦମାପତୁଃ
ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ଏହି ଦୁଇ ଶୂରବୀର ଦେଖି ବଡ଼ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।
ଦଂତଵକ୍ତ୍ରସ୍ଯ ତନଯା ନାମ୍ନା ପଦ୍ମାଵତୀ ମତା
ଦନ୍ତବକ୍ତ୍ରଙ୍କର କନ୍ୟା, ଯାହାଙ୍କୁ ପଦ୍ମାବତୀ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ, ସମ୍ମାନିତ ଥିଲେ।
ଚିକ୍ରୀଡ ସଖିଭିଃ କ୍ରୀଡାଂ ସରୋମଧ୍ଯେ ମନୋହରା 3.2.1.
ସେ ତାଙ୍କ ସାଙ୍ଗମାନେ ସହିତ ଝିଲିକ ମଧ୍ୟରେ ମନୋହର ଖେଳ କରୁଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପଦ୍ମାଵତୀଂ ବାଲାଂ ତୁଲ୍ଯରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତାମ୍
ପଦ୍ମାବତୀ ନାମକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଗୁଣବତୀ କନ୍ୟାକୁ ଦେଖିଲେ।
ପ୍ରବୁଦ୍ଧୋ ଵଜ୍ରମୁକୁଟୋ ମାଂ ପାହି ଶିଵଶଂକର ୧୨ ଶିରସଃ ପଦ୍ମକୁସୁମଂ ସା ଗୃହୀତ୍ଵା ତୁ କର୍ଣଯୋଃ
ବଜ୍ରମୁକୁଟ ଜାଗି ଉଠି, 'ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ଶିବ ଶଙ୍କର' ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ସେ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରୁ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ନେଇ ଦୁଇ କାନରେ ଲଗାଇଲେ।
ପୁନର୍ଗୃହୀତ୍ଵା ତତ୍ପୁଷ୍ପଂ ହୃଦଯେ ସଂପ୍ରଵେଶିତମ୍
ପୁନି ସେ ଫୁଲଟିକୁ ନେଇ ହୃଦୟରେ ରଖିଲେ।
ତୀର୍ଥାର୍ଥଂ ଚ ସମଂ ପିତ୍ରା ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଗିରିଜାଵନେ
ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ସେ ତାଙ୍କର ବାପା ସହିତ ପାହାଡ଼ ଜଙ୍ଗଲକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ମହତୀଂ ମାନସୀଂ ପୀଡାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ମୋହମାଗତଃ
ସେ ଭୟଙ୍କର ମନୋବେଦନା ଅନୁଭବ କଲେ ଏବଂ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ପଦ୍ମାଵତୀଂ ବାଲାଂ ମୌନଵ୍ରତମଚୀକରତ୍
ଯୁବତୀ ପଦ୍ମାବତୀଙ୍କୁ ଭାବନା କରି, ସେ ମୌନବ୍ରତ ଧରିଲେ।
କୁମାରଃ କାଂ ଦଶାଂ ପ୍ରାପ୍ତ ଇତି ହାହେତି ସର୍ଵତଃ
ସମସ୍ତେ ଚିନ୍ତା କରି କହିଲେ, 'କୁମାର କେମିତି ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ!'
ଅବ୍ରଵୀଦ୍ଵଜ୍ରମୁକୁଟଂ ସତ୍ଯଂ କଥଯ ଭୂପତେ
ସେ ବଜ୍ରମୁକୁଟଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ରାଜା, ସତ୍ୟ କହ।'
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷଶ୍ଚ ଵିହସ୍ଯାହ ମହୀପତିମ୍ 3.2.1.
ଏହା ଶୁଣି ବୁଦ୍ଧିମାନ ବୁଦ୍ଧିଦକ୍ଷ ହସି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।