ପପୀହକସ୍ଥଶ୍ଚ ସ ରୂପଣୋ ଵୈ ଜଗାମ କୃଷ୍ଣାଂଶସମନ୍ଵିତଶ୍ଚ
ରୂପଣ ମୟୂରରେ ଦଢ଼ି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ରଶ୍ମି ସହିତ ଆଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ସମଂତତଃ କିନ୍ନରସୈନ୍ଯଘୋରଂ ଵିନାଶଯାମାସୁରୁପାଂଶୁଖଡ୍ଗୈଃ
ସମସ୍ତ ଦିଗରେ, ସେମାନେ ଚମକୁଥିବା ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ଭୟଙ୍କର କିନ୍ନର ସେନାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା କୁବେରଂ ଚ ଗୃହୀତଚାପୋ ନଭୋଗତସ୍ତତ୍ର ବଭୂଵ ସୂକ୍ଷ୍ମଃ
କୁବେରଙ୍କୁ ଭାବନା କରି, ଧନୁଷ୍ୟ ଧରି, ସେ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଆକାଶକୁ ଉଠିଗଲେ।
ଅଦୃଶ୍ଯମାନଃ ସ୍ଵଶରୈଃ କଠୋରୈର୍ଵିନର୍ଦ୍ଯ ସର୍ଵାନ୍ହି ନନର୍ଦ ଘୋରମ୍
ଦୃଶ୍ୟମାନ ନ ହୋଇ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି କରି, ତାଙ୍କର କଠିନ ବାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଧ୍ଯାତ୍ଵା ମହେଂଦ୍ରଂ କଣକଂ ଚ ବଦ୍ଧ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂଶମାଗମ୍ଯ ପଦୌ ନନାମ
ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭାବି, ସୁନାର ବନ୍ଧନ ପିନ୍ଧି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ପାଖକୁ ଯାଇ, ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କଲେ।
ଵିନର୍ଘ ଘୋରଂ ରୁରୁଧୁଶ୍ଚ ସର୍ଵାନ୍ମାଯା ଵିନୋ ଗୁହ୍ଯକମସ୍ତ୍ରମୂହୁଃ
ସମସ୍ତେ ଭୟଭୀତ ହୋଇ କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ; ଗୁହ୍ୟକମାନେ ତାଙ୍କର ଗୁପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ଶ୍ରମାନ୍ଵିତାଃ ସପ୍ତ ମହାପ୍ରଵୀରା ହତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ସୁଷୁପୁଶ୍ଚ ଵୈ ଯଦା 3.3.32.
ସପ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ, ସମସ୍ତେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ଶୁଇପଡିଲେ।
ସୁପ୍ତାନ୍ସମୁତ୍ଥାଯ ଚ ସପ୍ତ ଶୂରାନ୍ନିଶୀଥକାଲେ ସ ଚକାର ଯୁଦ୍ଧମ୍
ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ସେ ସପ୍ତ ଶୂରମାନେ ଉଠି, ପୁନି ଯୁଦ୍ଧ କରିଲେ।
ଗୃହୀତଖଡ୍ଗୌ ରଣଘୋରମତ୍ତୌ ହତ୍ଵା ତତୋ ଵୈ ଭୁଵି ଚେଯତୁଶ୍ଚ
ସେମାନେ ତାଙ୍କର ତଳୱାର ଧରି, ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ମତ୍ତ ହୋଇ, ଶତ୍ରୁମାନେକୁ ହତ୍ୟା କରି, ପଛରେ ଭୂମିରେ ପଡିଗଲେ।
ତତଃ ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଵିଜାତେ ରୁରୋଦ ରାମାଂଶ ଉତାଲଲାପ
ପରେ, ପ୍ରଭାତବେଳେ ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେଲାବେଳେ, ରାମାଂଶ କାନ୍ଦିଲେ ଏବଂ ବିଳାପ କଲେ।
ସ ପଂଚଶବ୍ଦଂ ଗଜମାରୁରୋହ ତ୍ରିଲକ୍ଷସୈନ୍ଯୈସ୍ତରସା ଜଗାମ
ସେ ପଞ୍ଚଧ୍ୱନି ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ତିନି ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ତ୍ୱରିତ ଚାଲିଗଲେ।
ସ୍ଵପଂଚଲକ୍ଷୈଃ ପ୍ରବଲୈଶ୍ଚ ଶୂରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ରୁରୋଧାଶୁ ରିପୋଶ୍ଚ ସେନାମ୍
ତାଙ୍କର ନିଜ ପାଖରେ ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ସାହସୀ ସେନା ସହିତ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସେନାକୁ ଶୀଘ୍ର ଘେରି ନେଲେ।
ତ୍ରିଯାମ ମାତ୍ରେଣ ହତାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ଦ୍ଵଯୋଶ୍ଚ ପକ୍ଷା ବଲଶାଲିନଶ୍ଚ
ତିନି ଯାମ ମଧ୍ୟରେ, ଉଭୟ ପକ୍ଷର ସମସ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୀରମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ସ ଧୁଂଧୁକାରଶ୍ଚ ତଦାଜଗାମ ରଥ ସ୍ଥିତଂ ଲକ୍ଷଣମୁଗ୍ରଵୀରମ୍
ତାପରେ ଧୁଂଧୁକାର ଆସିଲେ, ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ବୀର, ରଥ ଉପରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ।
ସ ପଂଚଶବ୍ଦଂ ଗଜମାସ୍ଥିତୋ ଵୈ ଗତଃ ସ ଏଵାଶୁ ଜଗାମ ଭୂପମ୍
ସେ ପଞ୍ଚଧ୍ୱନି ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି, ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଗଜଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ଶିଵଦତ୍ତମୁଗ୍ରମାହ୍ଲାଦହନ୍ତାରମୁଵାଚ ଵାକ୍ଯମ୍
ସେ ମତ୍ତ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଆନନ୍ଦିତ 'ଶିବଦତ୍ତ' ନାମକ ହାତୀ, ଯେଉଁଥିରେ ଆନନ୍ଦକୁ ନଶ୍ୱନ କରିଥିଲେ, ସେଠାରେ କଥା କହିଲେ।
ସ ମଂଡଲୀକୋ ରଣଦୁର୍ମଦଶ୍ଚ ରାମାଂଶ ଆହ୍ଲାଦ ଇତି ପ୍ରସିଦ୍ଧଃ 3.3.32.
ସେଇ ହାତୀ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଭୟଙ୍କର ଏବଂ 'ମଣ୍ଡଳୀକ' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, 'ରାମାଂଶ ଆନନ୍ଦ' ନାମେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା।
ଇତ୍ଯେଵମୁକ୍ତୋ ନୃପତିଂ ସ ହସ୍ତୀ ଵଚସ୍ତମାହାଶୁ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ରାଜନ୍
ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ସେ ହାତୀ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ଶୁଣନ୍ତୁ!'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵଂତଂ ଚ ଗଜଂ ପ୍ରମତ୍ତଂ ସ ପଂଚଶବ୍ଦଶ୍ଚ ତଦା ସ୍ଵଦଂତୈଃ
ଏପରି କହିବା ସମୟରେ, ମତ୍ତ ହାତୀ ନିଜ ଦାନ୍ତରେ ପଞ୍ଚଧ୍ୱନିକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ସ ରୁଦ୍ରଦତ୍ତଶ୍ଚ ଗଜଃ ପ୍ରମତ୍ତୋ ରୁଷାନ୍ଵଧାଵତ୍ତରସା ଗଜେଂଦ୍ରମ୍
ସେ 'ରୁଦ୍ରଦତ୍ତ' ନାମକ ମତ୍ତ ହାତୀ, କ୍ରୋଧରେ ତିବ୍ର ଭାବେ ହାତୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଅଵାପ ମୂର୍ଛାଂ ଚ ସ ପଂଚଶବ୍ଦସ୍ତଦାଶୁ ଭୂପଂ ପ୍ରତି ମଂଡଲୀକଃ ଜଗାମ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ସ ରିପୁପ୍ରମାଥୀ ଯତ୍ର ସ୍ଥିତଶ୍ଚେନ୍ଦୁଲ ଉଗ୍ରଧନ୍ଵା
ସେ ସମୟରେ ମଣ୍ଡଳୀକ, ପାଞ୍ଚଟି ଧ୍ୱନି କରି, ରାଜାଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲେ; ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ସେ, ପଦେ ପଦେ ଚାଲି ଯେଉଁଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଧନୁର୍ଧାରୀ ଚେନ୍ଦୁଳା ଦଢ଼ିଥିଲେ, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଉତ୍ଥାପ୍ଯ ପୁତ୍ରଂ ଚ ଵିଲପ୍ଯମାନାଂ ପତ୍ନୀଂ ସ୍ଵକୀଯାଂ ପ୍ରତି ଚାଜଗାମ
ସେ ନିଜ ପୁଅକୁ ଉଠେଇ, କାନ୍ଦୁଥିବା ଜଣେ ଜଣେ ନିଜ ଜଣାକୁ ଦେଖିବାକୁ ଗଲେ।
ସ ଲକ୍ଷଣଃ ଖଡ୍ଗଵରେଣ ବାଣାନ୍ରିପୋଶ୍ଚ ଛିତ୍ତ୍ଵା ନିଜଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରମ୍
ସେ ଲକ୍ଷଣ, ନିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା ରାଜାଙ୍କ ତୀରଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ନିଜ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କଲେ।
ହତେ ଚ ତସ୍ମିନ୍ନିଜମୁଖ୍ଯବଂଧୌ ସଭୂମିରାଜଶ୍ଚ ଗୃହୀତଚାପଃ
ନିଜ ପ୍ରଧାନ ସଜନ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଭୂମିର ରାଜା ଧନୁ ଧରି ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ସ ମୂର୍ଛିତଃ ଶୁକ୍ଲ କୁଲେଷୁ ସୂର୍ଯସ୍ତଦୋଦଯୋ ଵୈ ଭଗଦତ୍ତମେଵ
ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପରିବାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଚେତନ ହେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟର ଉଦୟ ଭଗଦତ୍ତଙ୍କ ପରି ଦେଖାଗଲା।
ଭଯାନ୍ଵିତସ୍ତଂ ଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ରାଜା ଜଵେନ ଦୁଦ୍ରାଵ ଚ ରକ୍ତବୀଜମ୍
ସେ ଭୟରେ ଭରିଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜା ତୀବ୍ର ଗତିରେ ପଳାଇଗଲେ, ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ମିଶିତ ଶୁକ୍ର।
ବାଣେନ ଶୀଘ୍ରଂ ସ ଚ ମୂର୍ଚ୍ଛଯିତ୍ଵା ପୁନଶ୍ଚ ଦେଵଂ ଚ ସ ମୂର୍ଛଯିତ୍ଵା 3.3.32.
ସେ ତୀବ୍ର ତୀର ଦେଇ ମୂର୍ଛା ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ କଲେ, ପୁନି ଦେବତାଙ୍କୁ ମୂର୍ଛା କରାଇଦେଲେ।
ପ୍ରଧାଯ ଚାପେ ଚ ସ ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରଚୋଦଯାମାସ ଚ ରକ୍ତବୀଜେ ଭଯାନ୍ଵିତଃ ସ୍ଵୈଶ୍ଚ ଯୁତୋ ଯଯୌ ଵୈ ଯତ୍ର ସ୍ଥିତା ଭୂପତଯଃ ସକୋପାଃ
ସେ ଧନୁରେ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ର ଲଗାଇ, ରକ୍ତବୀଜ ଉପରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କଲେ; ଭୟଭୀତ ହୋଇ ନିଜ ଲୋକମାନଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁଠାରେ କ୍ରୁଧ୍ଧ ରାଜାମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ଶତ୍ରୁଂ ଚ ସ ରତ୍ନଭାନୋଃ ସୁତୋ ଯଯୌ ଵୈ ଶିବିରାଣି ଯୁକ୍ତଃ ପ୍ରାତଶ୍ଚ କାଲେ ସ ଚ ଚଂଦ୍ରଵଂଶୀ ଵିଲୋକ୍ଯ ଶୁକ୍ଲାନ୍ଵଯମାହ ଭୂପମ୍
ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଦେଖି, ରତ୍ନଭାନୁଙ୍କ ପୁଅ ସେଠାରୁ ଶିବିରକୁ ନେଇଯିବା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ; ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ, ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଉପସ୍ଥିତ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଅଯେ ଗୁ୍ର୍ଜରଦେଶୀଯ ମୂଲଵର୍ମନ୍ସୁତୈଃ ସହ
ହେ ଗୁର୍ଜର ଦେଶର ଲୋକ, ମୂଳବର୍ମାନଙ୍କ ପୁଅମାନେ ସହିତ—