ଏକୋ ରଥୋ ଗଜାସ୍ତତ୍ର ଜ୍ଞେଯାଃ ପଞ୍ଚଶତଂ ରଣେ ଏତେ ସୈନ୍ଯା ନରା ଜ୍ଞେଯା ସୈନ୍ଯପାଂଶ୍ଚ ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଭୋଃ ।।3.3.32.
ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ରଥ ଓ ପାଞ୍ଚଶେ ହାତୀ ଯୁଦ୍ଧରେ ଥିଲେ। ଏହି ସେନାରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସେନାବଳୀ। ଏବେ ସେନାପତିମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣନ୍ତୁ।
ଦଶାନାଂ ପଚ୍ଚରାଣାଂ ଚ ପତିର୍ନାମ୍ନା ସ ପତ୍ତିପଃ
ଦଶଜଣ ପଦାଟି ସେନାର ମୁଣ୍ଡ ଯିଏ, ସେକୁ ପଦାଟିପତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ପଂଚାନାଂ ଚ ଗଜାନାଂ ଚ ପତିର୍ନାମ୍ନା ଗଜାଧିପଃ
ପାଞ୍ଚ ହାତୀଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଯିଏ, ସେକୁ ହାତୀମାନଙ୍କ ମାଲିକ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ଉଷ୍ଟ୍ରାରୂଢାଃ ସ୍ମୃତା ଦୂତାଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଚ୍ଚ ତଦ୍ବଲେ ଷଡ୍ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵୈ ପଦଚରାସ୍ତେଷାଂ କର୍ମାଣି ମେ ଶୃଣୁ
ଏହି ସେନାରେ ଚାଳିଶିଜଣ ଉଷ୍ଟ୍ରାରୋହୀ ଦୂତ ଥିଲେ, ଏବଂ ଛଅତିସଜଣ ପଦାଟି ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ କାମ କଣ, ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ।
ଦଶ ଗୋଲକଦାତାରୋ ଦଶତତ୍ପୁଷ୍ଟିକାରକାଃ ତ୍ରଯୋ ଦୃଷ୍ଟିକରା ଜ୍ଞେଯାସ୍ତ୍ରିଯାମେଷୁ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ଦଶଜଣ ଗୋଲା ଦେଇଥିବା, ଦଶଜଣ ସେନାକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିବା, ଏବଂ ତିନିଜଣ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା, ଏମିତି ତିନି ପାଳାରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଭାବେ ଥିଲେ।
ଶେଷାଃ ଶୂଦ୍ରାସ୍ତୁ ସେନାନାଂ ଶୂରକୃତ୍ଯପରାଯଣାଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ସେନାର ଶୂଦ୍ର, ସେମାନେ ବୀର କାମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ।
ତତ୍ରାସୀତ୍ତୁମୁଲଂ ଯୁଦ୍ଧଂ ଧର୍ମେଣ ଚ ସମନ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଧର୍ମମାନେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ତତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଯାମମାତ୍ରେଣ ସୈନ୍ଯପା ଯୁଦ୍ଧମାଗତାଃ
ତାପରେ ଗୋଟିଏ ପାଳା ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସେନାପତିମାନେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
ଯାମମାତ୍ରଂ ଚ ଯୁଦ୍ଧାଯ ସଂସ୍ଥିତା ରଣମୂର୍ଧନି
ଗୋଟିଏ ପାଳା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ଯୁଦ୍ଧର ମୁଣ୍ଡରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ।
ଭଗଦତ୍ତେନ ଵୈ ଦେଵଃ କୃତଵାନ୍ଯୁଦ୍ଧମୁତ୍ତମମ୍
ଭଗଦତ୍ତ ଏଠି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣାଂଶସ୍ତତ୍ର ଚାମୁଣ୍ଡଂ ଜିତ୍ଵା ତୁ ଲହରାତ୍ମଜାନ୍ ଦଧ୍ମୌ ଶଂଖଂ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ଲକ୍ଷଣାନ୍ତମୁପାଯଯୌ ।।3.3.32.
କୃଷ୍ଣାଂଶ ଚାମୁଣ୍ଡ ଓ ଲହରାଙ୍କ ପୁଅମାନେଂକୁ ହରାଇ, ଶଂଖ ଧ୍ୱନି କଲେ, ମନ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଓ ବିଜୟ ଚିହ୍ନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଚାମୁଂଡୋ ଧୁଂଧୁକାରଶ୍ଚ ଭଗଦତ୍ତୋ ଯୁତଃ ଶତୈଃ
ଚାମୁଣ୍ଡ, ଧୁନ୍ଧୁକାର ଓ ଭଗଦତ୍ତ ସହ ଶତାଧିକ ସେନା ଥିଲେ।
ଇଂଦୁଲୋ ଦେଵସିଂହଶ୍ଚ ସହସ୍ରୈଃ ସଂଯୁତୌ ମୁଦା
ଇନ୍ଦୁଳୋ ଓ ଦେବସିଂହ ହଜାର-ହଜାର ସେନା ସହ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ପ୍ରାତଃକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତୃତୀଯାଯାଂ ଭଯଂକରେ
ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ତୃତୀୟ ଭୟଙ୍କର ପାଳାରେ...
ଵଚନଂ ପ୍ରାହ ଭୋ ରାଜଁସ୍ତ୍ଵଂ ତ୍ରିଵୀରୈଃ ସୁରକ୍ଷିତଃ
ସେ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜା, ତୁମେ ତିନିଜଣ ବୀରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ।'
ତଦା ପରିମଲୋ ଭୂପୋ ନେତ୍ରସିଂହଂ ମହୀପତିମ୍
ତାପରେ ପରିମଳ ରାଜା ନେତ୍ରସିଂହ, ମହୀର ମାଲିକଙ୍କୁ କଥା କହିଲେ।
ତଯୋଶ୍ଚାସୀନ୍ମହଯୁଦ୍ଧଂ ସେନଯୋରୁଭଯୋଃ କ୍ରମାତ୍ ପଚ୍ଚରାଃ ପଚ୍ଚରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଶତଘ୍ନ୍ଯଶ୍ଚ ଶତଘ୍ନିଭିଃ
ସେହି ଦୁଇଟି ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ରଥ ରଥ ସହ ଓ ଯୁଦ୍ଧ ଯନ୍ତ୍ର ଯୁଦ୍ଧ ଯନ୍ତ୍ର ସହ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲେ।
ଅପରାହ୍ନେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ନେତ୍ରସିଂହୋ ମହାବଲଃ
ବିକଳ୍ପ ଅପରାହ୍ଣ ବେଳେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ନେତ୍ରସିଂହ ଆସିଲେ।
ପରସ୍ପରଂ ଚ ଵିରଥୌ ସଂଛିନ୍ନଧନୁଷୌ ତଦା ଅନ୍ଯୋନ୍ଯେନ ଵଧଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମୁପାଗତୌ
ସେ ସମୟରେ, ଦୁଇଁ ଯୋଧା ରଥରୁ ଅବତରି, ଧନୁଷ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଯିବା ପରେ, ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ମାରିଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଳିଗଲେ।
ଇନ୍ଦୁଲସ୍ତଂ ତୁ ଚାମୁଂଡଂ ଦେଵୋ ଵୈ ଧୁଂଧୁକଂ ତଥା
ଇନ୍ଦୁଳା ଚାମୁଣ୍ଡାଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ, ଏବଂ ଦେବତା ଧୁଂଧୁକାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
ଶେଷୈଃ ପଂଚଶତୈଃ ଶୂରୈସ୍ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଲକ୍ଷଣଂ ପ୍ରତି 3.3.32.
ଅବଶିଷ୍ଟ ପାଞ୍ଚଶେ ଶୂରବୀରଙ୍କ ସହିତ ସେମାନେ ଲକ୍ଷଣଙ୍କ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ।
ପ୍ରାତଃକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମହୀରାଜୋ ମହାବଲଃ
ପ୍ରଭାତ ସମୟ ଆସିଲାବେଳେ, ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ମହୀରାଜ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଭଵାନ୍ଦଶସୁତୈର୍ଵୀରୈର୍ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯୈଶ୍ଚ ସଂଯୁତଃ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ନୃପତିର୍ଵାଦ୍ଯାନ୍ସଂଵାଦ୍ଯ ଚାଯଯୌ
ଭବାନ୍ ଦଶଜଣ ବୀର ପୁଅ ଓ ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ, ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀତକାରମାନେ ମିଶାଇ ଆସିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରିମଲୋ ଭୂପୋ ମାଯାଵର୍ମାଣମାଗତମ୍
ପରିମଳ ରାଜାଙ୍କୁ ମାୟାବି ବର୍ମ ପିନ୍ଧି ଆସୁଥିବା ଦେଖିଲେ।
ଭଵାନ୍ଦଶସହସ୍ରୈଶ୍ଚ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତୈସ୍ତ୍ରିଭିରନ୍ଵିତଃ
ଭବାନ୍ ଦଶହଜାର ସହିତ ଏବଂ ସେଇ ତିନିଜଣଙ୍କ ସହ ଏକାଠି ଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ସେନଯୋରୁଭଯୋର୍ମହତ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଦୁଇ ସେନା ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧକୁ ଶୀଘ୍ର ଚାଲିଗଲେ।
ହତାସ୍ତେ ଦଶସାହସ୍ରା କୃଷ୍ଣାଂଶାଦ୍ଯୈଃ ସୁରକ୍ଷିତାଃ
ସେଇ ଦଶହଜାର ଯୋଧା କୃଷ୍ଣାଂଶା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଧୀରାଃ କୃଷ୍ଣାଂଶାଦ୍ଯାସ୍ତୁରୀଯକାଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ କୃଷ୍ଣାଂଶା ଓ ତୃତୀୟ ଦଳର ଅନ୍ୟମାନେ ଥିଲେ।
ତତୋଂଗଭୂପସ୍ତ୍ରିଭିରେଵ ବାଣୈରତାଡଯନ୍ମୂର୍ଧ୍ନି ଚ ପାର୍ଶ୍ଵଯୋର୍ଵୈ ।। 3.3.32.
ତାପରେ ଅଙ୍ଗର ରାଜା ତିନିଟି ବାଣ ଦ୍ୱାରା ମୁଣ୍ଡ ଓ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆଘାତ କଲେ।
ହଯଂ ସମୁଡ୍ଡୀଯ ସୁ ପୁଷ୍କରାନ୍ତଂ ତତୋଭ୍ଯଗାତ୍ତଂ ନୃପତିଂ ରଥସ୍ଥମ୍
ଘୋଡ଼ାରେ ଚଢ଼ି, ସେ ସୁନ୍ଦର ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ରଥରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ନିକଟକୁ ଗଲେ।