ନିଶୀଥେ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠେ ମାସି ତମୋମଯେ
ଯେତେବେଳେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ଅନ୍ଧକାର ରାତିରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରି ଆସିଗଲା,
ନୃପସୈନ୍ଯଂ ଜଘାନାଶୁ ଭକ୍ଷଯିତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ରାଜାଙ୍କ ସେନାକୁ ତୁରନ୍ତ ମାରିଦେଲେ, ବାରମ୍ବାର ଖାଇ ଶେଷ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵାଃ କୃଷ୍ଣାଂଶାଦ୍ଯା ମହାବଲାଃ
ଏହି ସମୟରେ କୃଷ୍ଣାଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବତାମାନେ—
ହତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯସହସ୍ରାଣି ବଲିଦୈତ୍ଯମୁପାଯଯୁଃ ସ୍ଵଖଡ୍ଗୈସ୍ତର୍ପଯାମାସ ଦୈତ୍ଯରାଜଂ ମହାବଲମ୍
ହଜାର ଦେଇତ୍ୟଙ୍କୁ ମାରି, ସେମାନେ ବଳି ଦେଇତ୍ୟରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ ଓ ନିଜ ତଳୱାରରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଇତ୍ୟରାଜାଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କଲେ।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ବଲଵାନ୍ଦୈତ୍ଯରାଜୋ ବଲିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ତେବେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଇତ୍ୟରାଜା ବଳି ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଆର୍ଯଦେଶଂ ଚ ତେ ଦୈତ୍ଯା ନାଗଚ୍ଛନ୍ତୁ ତ୍ଵଯା ସହ 3.3.31.
ଏହି ଦେଇତ୍ୟମାନେ ତୁମ ସହିତ ଆର୍ୟଦେଶକୁ ଯାଉନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚୋ ଘୋରଂ ଵିପ୍ରିଯଂ ଚ ବଲିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ଏହି ଭୟଙ୍କର ଓ ଅପ୍ରିୟ କଥା ଶୁଣି ବଳି ସ୍ୱୟଂ—
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନଃ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଵଚନଂ ପ୍ରାହ ନିର୍ଭଯଃ ତତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଭୂମିମାଗତ୍ଯ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ କୁରୁଷ୍ଵ ଭୋଃ
ତେବେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୃଷ୍ଣାଂଶ ନିର୍ଭୟ ଭାବେ କହିଲେ, 'ପରେ ଭୂମିକୁ ଆସି ଯଥାଯୋଗ୍ୟ କାମ କର।'
ଇତି ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସହୋଦୋ ନୀଲସଂଯୁତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସହୋଦ ନୀଳଙ୍କ ସହ—
ଭୂମିରାଜଃ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା କୋଟିସ୍ଵର୍ଣଂ ଦଦୌ ତଦା
ତେବେ ଭୂମିର ରାଜା ପ୍ରସନ୍ନ ହୃଦୟରେ କୋଟି ସୁନା ଦେଲେ।
ପଂଚମାବ୍ଦଵଯା ଭୂତ୍ଵା ଶ୍ରୀଦଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ଭକ୍ତିତଃ
ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସରେ ଶ୍ରୀଦ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ତୁତି କଲେ।
ତତ୍ସର୍ଵନିଧିଭାଵେନ ନୃପକୋଶଃ ସମନ୍ତତଃ
ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ରାଜାଙ୍କ ଖଜାନା ସବୁଦିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
କିଂନରୀ ନାମ ଯା କନ୍ଯା ମଂକଣସ୍ଯ ପ୍ରକୀର୍ତିତା ଇତି ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ଵିଵାହଚରିତଂ ମୁନେ
ମଙ୍କଣଙ୍କ ଝିଅ କିମ୍ନରୀ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଥିଲେ। ଏହିପରି ଏହି ବିବାହର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ମୁନି।
ଧୁନ୍ଧୁକାରୋ ମହାଶୂରୋ ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ଧୁନ୍ଧୁକାର ବଡ଼ ସାହସୀ ଥିଲେ, ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ଏକତ୍ରିଂଶାବ୍ଦକେ ପ୍ରାପ୍ତେ କୃଷ୍ଣାଂଶେ ବଲଵତ୍ତରେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରଂ ଚାପ ଆଧାଯ ଚାର୍ଧସୈନ୍ଯମଦାହଯତ୍
ଏକତ୍ରିଂଶ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାବେଳେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଶକ୍ତିର ପ୍ରଭାବରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମାସ୍ତ୍ରକୁ ଧନୁଷରେ ଧରି ଅର୍ଧ ସେନାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ।
ପଂଚାଯୁତାଶ୍ଚ ତେ ଶୂରା ଭଯଭୀତା ଦିଶୋ ଗତାଃ 3.3.31.
ସେହି ପଞ୍ଚାଶି ହଜାର ସେନା ଭୟରେ ଚାରିପଟେ ପଳାଇଗଲେ।
ମହୀରାଜସ୍ତଦା ଦୁଃଖୀ ଭଯଭୀତଃ ସମଂତତଃ
ସେ ସମୟରେ ମହୀରାଜା ଦୁଃଖିତ ଓ ସବୁଦିକୁ ଭୟଭୀତ ହେଇଥିଲେ।
କଥଂ ଜଯୋ ମେ ଭଵିତା ତତ୍ସର୍ଵଂ ମଂତ୍ରଯାଶୁ ଵୈ
ମୋର ବିଜୟ କିପରି ହେବ? ଏହି ସବୁ ନେଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ମନ୍ତ୍ରଣା କଲେ।
କୃତ୍ଵା ନାରୀମଯଂ ଵେଷଂ ଚାମୁଣ୍ଡଂ ବଲଶାଲିନମ୍
ନାରୀର ଭେଷ ଧରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚାମୁଣ୍ଡା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ଚତ୍ଵାରସ୍ତେ ସୁତାଃ ଶୂରା ଧୁଂଧୁକାରେଣ ସଂଯୁତା
ସେହି ଚାରିଜଣ ସାହସୀ ପୁଅ ଧୁନ୍ଧୁକାରଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମହୀରାଜୋ ବ୍ରହ୍ମାନଂଦାଯ ହର୍ଷିତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ମହୀରାଜା ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଖୁସି ହେଲେ।
ସାଯଂକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ମାଘଶୁକ୍ଲାଷ୍ଟମୀଦିନେ
ସାଂଜ ବେଳେ, ମାଘ ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଏହା ଘଟିଲା।
ଛଦ୍ମନା ଚ ତ୍ରିଶୂଲଂ ଚ ବଲାତ୍କୃତ୍ଵା ରିପୂଦରେ
ଚାଳାକି ଓ ଜୋରଦରିରେ ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପେଟରେ ତ୍ରିଶୂଳ ଘୁସାଇଦେଲେ।
ତାରକୋ ହୃଦି ତଂ ବାଣୈଃ ସୂର୍ଯଵର୍ମା ଚ ତୋମରୈଃ ଧୁଂଧୁକାରଶ୍ଚ ଭଲ୍ଲେନ ଜଘାନ ରିପୁମୂର୍ଦ୍ଧନି
ତାରକ ତୀରରେ ହୃଦୟରେ ଘାତ କଲେ, ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମା ତୋମାରରେ ଘାତ କଲେ, ଧୁନ୍ଧୁକାର ଭଲ୍ଲ ତୀରରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ମୁଣ୍ଡରେ ଘାତ କଲେ।
ମୂର୍ଛିତଃ ପତିତୋ ଭୂମୌ ବହ୍ମାନଂଦୋ ମହାବଲଃ
ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଅଚେତନ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଭୀମସ୍ଯ ଚ ଶିରଃ କାଯାଦ୍ଵର୍ଦ୍ଧନସ୍ଯ ତଥୈଵ ଚ 3.3.31.
ଭୀମ ଓ ବର୍ଦ୍ଧନଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ ଦେହରୁ ଅଲଗା ହେଇଗଲା।
ତାରକୋ ଧୁଂଧୁକାରଶ୍ଚ ଚାମୁ ଣ୍ଡଶ୍ଚ ତଥୈଵ ଚ
ତାରକ, ଧୁନ୍ଧୁକାର ଓ ଚାମୁଣ୍ଡା ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ହେଲେ।
ହତେଷୁ ତେଷୁ ପୁତ୍ରେଷୁ ମହୀରାଜୋ ଭଯାତୁରଃ
ସେହି ପୁଅମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ମହୀରାଜା ଭୟରେ ଅତି ଅଶାନ୍ତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଵେଲା ଦୋଲାମାରୁହ୍ଯ ସତ୍ଵରମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମୟରେ ବେଳା ତୁରନ୍ତ ଝୁଲାରେ ଚଢ଼ିଲେ।
କନିଷ୍ଠାମୃତଭାଵେନ ଵେଲାଯା ବଲଵାଂସ୍ତଦା
ଯୁବତୀ ବେଳାଙ୍କର ଅମୃତ ଭଳି ତାଜା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସେ ସମୟରେ ବେଶି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।