ଇଷ୍ଟିଶୁଦ୍ଧରଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଇସ୍ତିନୀ ମସପାଵନୀ ଆହୁତିର୍ଵୈ ଆଜୁ ଇତି ଦଦାତି ଚ ଦଧାତି ଚ
'ଇଷ୍ଟି' ବଳି ଯଜ୍ଞର ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୱନି, 'ଇଷ୍ଟିନୀ' ମାଂସ ପବିତ୍ର କରେ; 'ଆହୁତି'କୁ 'ଆଜୁ', ଦେବାକୁ 'ଦଦାତି' ଓ 'ଦଧାତି' କୁହନ୍ତି ।
ପିତୃପୈତରଭ୍ରାତା ଚ ବାଦରଃ ପତିରେଵ ଚ
ପିତା, ପୂର୍ବଜ, ଭାଇ, 'ବାଦର' ଓ ସ୍ୱାମୀ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଜାନୁସ୍ଥାନେ ଜୈନୁଶବ୍ଦଃ ସପ୍ତସିଂଧୁସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଜାଙ୍ଘାକୁ 'ଜାଇନୁ' କୁହନ୍ତି; 'ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ' ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ।
ରଵିଵାରେ ଚ ସଂଡେ ଚ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚୈଵ ଫର୍ଵରୀ
ରବିବାର, 'ସଣ୍ଡେ', ଫାଲ୍ଗୁନ ଓ 'ଫର୍ବରୀ' ଏହି ନାମ ଚଳିତ ।
ଯା ପଵିତ୍ରା ସପ୍ତପୁରୀ ତାସୁ ହିଂସା ପ୍ରଵର୍ତତେ
ସେଇ ପବିତ୍ର ସାତଟି ସହରରେ ମଧ୍ୟ ହିଂସା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛଦେଶେ ବୁଦ୍ଧିମତୋ ନରା ଵୈ ମ୍ଲେଚ୍ଛଧର୍ମିଣଃ
ବିଦେଶୀ ଦେଶରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ବିଦେଶୀ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛରାଜ୍ଯଂ ଭାରତେ ଚ ତଦ୍ଦ୍ଵୀପେଷୁ ସ୍ମୃତଂ ତଥା 3.1.5.
ଭାରତ ଦେଶରେ ଏବଂ ସେଇ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ବିଦେଶୀ ଶାସନ ଘଟିବା କୁହାଯାଇଛି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ରୋଦନଂ ଚକ୍ରିରେ ବହୁ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ବହୁ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
କଲିଯୁଗଭୂପାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ସୂତଃ ପ୍ରାହ ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
କଳିଯୁଗର ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା ଏଠାରେ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରାଯାଇଛି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ନ ତତ୍ସ୍ଥାନେ କାଶ୍ଯପୋ ନାମ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ସେଠାକୁ ବିଦେଶୀମାନେ ଆସିଲେ; ସେଠାରେ କାଶ୍ୟପ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଆର୍ଯାଵତୀ ଚ ତତ୍ପତ୍ନୀ ଦଶ ପୁତ୍ରାନକଲ୍ମଷାନ୍
ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ନାମ ଆର୍ୟାବତୀ; ସେମାନେ ଦଶଜଣ ନିର୍ଦୋଷ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଉପାଧ୍ଯାଯୋ ଦୀକ୍ଷିତଶ୍ଚ ପାଠକଃ ଶୁକ୍ଲମିଶ୍ରକୌ
ଉପାଧ୍ୟାୟ, ଦୀକ୍ଷିତ, ପାଠକ ଏବଂ ଶୁକ୍ଲମିଶ୍ର — ଏହି ଦୁଇଜଣ,
ଚତୁର୍ଵେଦୀତି କଥିତା ନାମତୁଲ୍ଯଗୁଣାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେମାନେ 'ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ' ଭାବେ ପରିଚିତ, ନାମ ଓ ଗୁଣରେ ସମାନ ମନ୍ୟାଯାନ୍ତି।
କାଶ୍ମୀରେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ସୋଽପି ଜଗଦମ୍ବାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜଗତ୍ଜନନୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପାଂଜଲିସମନ୍ଵିତଃ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଫୁଲର ଅଞ୍ଜଳି ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ଭୋଽସି ତ୍ଵଂ ଜଗଦଂବା ଜଗତଃ କିଂ ମାଂ ବହିର୍ନ ଯସି
ମା, ଆପଣ ଜଗତର ଜନନୀ; କିଏ ଦେଖି, ଆପଣ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି?
ଦେଵି ତ୍ଵଂ ସୁରହେତୋର୍ଧର୍ମଦ୍ରୋହିଣମାଶୁ ହଂସି ମାତଃ
ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଧର୍ମଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ହେ ମା।
ଅଂବ ତ୍ଵଂ ବହୁରୂପା ହୁଂକାରା ଦ୍ଧୂମ୍ରଲୋଚନଂ ହସି 3.1.6.
ମା, ଆପଣ ବହୁ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ; ଗର୍ଜନା କରି ଧୂମ୍ରଲୋଚନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ଦଂଭଂ ମୋହଂ ଘୋରଂ ଗର୍ଵଂ ହତ୍ଵା ସଦା ସୁଖଂ ଶେଷେ ତଦା ପ୍ରସନ୍ନା ସା ଦେଵୀ ଭୋ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ମାନସେ
ଦମ୍ଭ, ମୋହ, ଭୟଙ୍କର ଅହଂକାର ନଶ୍ଟ କରି, ସେ ଦେବୀ ସଦା ସୁଖରେ ରହନ୍ତି; ତାପରେ, ସେ ଦେବୀ ଏହି ଋଷିଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଵାସଂ କୃତ୍ଵା ଦଦୌ ଜ୍ଞାନଂ ମିଶ୍ରଦେଶେ ମୁନିର୍ଗତଃ
ସେଠାରେ ବାସ କରି, ଜ୍ଞାନ ଦେଇ, ମୁନି ବିଦେଶୀ ଦେଶକୁ ଗଲେ।
ସଂଖ୍ଯାଦଶସହସ୍ରଂ ଚ ନରଵୃନ୍ଦଂ ଦ୍ଵିଜନ୍ମନାମ୍
ଦଶ ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଦଳ,
ତୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମାର୍ଯଦେଶେ ସ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରସାଦତଃ
ସେମାନଙ୍କ ସହିତ, ଆର୍ୟ ଦେଶରେ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ କୃପାରେ ସେ ରହିଲେ।
ତେଷାମାର୍ଯସମୂହାନାଂ ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଵରଦାନତଃ
ସେହି ଉତ୍ତମ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓ ଦେବୀଙ୍କ ଦିଆ ଆଶୀର୍ବାଦରେ,
ତେଷାଂ ପୁତ୍ରାଶ୍ଚ ପୌତ୍ରାଶ୍ଚ ତଦ୍ଭୂପଃ କାଶ୍ଯପୋ ମୁନିଃ
ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଓ ନାତିମାନେ, ଏବଂ ସେ ରାଜା କାଶ୍ୟପ ମୁନି,
ରାଜ୍ଯପୁତ୍ରାଖ୍ଯଦେଶେ ଚ ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚାଷ୍ଟସହସ୍ରକାଃ
ରାଜ୍ୟପୁତ୍ର ନାମକ ଦେଶରେ ଆଠ ହଜାର ଶୂଦ୍ର ଥିଲେ।
ମାଗଧଂ ନାମ ତତ୍ପୁତ୍ରମଭିଷିଚ୍ଯ ଯଯୌ ମୁନିଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପୁଅ ମାଗଧଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କରାଇ, ମୁନି ଚାଲିଗଲେ।
ସୂତଂ ପୌରାଣିକଂ ନତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ସୂତ ପୁରାଣବେଦକଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଧ୍ୟାନରେ ଲାଗିଗଲେ।
ନିତ୍ଯନୈମିତ୍ତିକଂ କୃତ୍ଵା ପପ୍ରଚ୍ଛୁରିଦମାଦରାତ୍ କଲୌ ରାଜ୍ଯଂ କୃତଂ ଯୈସ୍ତୁ ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯ ଵଦସ୍ଵ ନଃ ।।3.1.6.
ନିୟମିତ ଓ ବିଶେଷ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ଆଦର ସହିତ ପଚାରିଲେ: 'ହେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ, କଳିଯୁଗରେ କିଏ ଏହି ରାଜ୍ୟ ସ୍ଥାପନା କଲେ, ଆମକୁ କହ।'
ମାଗଧୋ ମାଗଧେ ଦେଶେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍କାଶ୍ଯପାତ୍ମଜଃ
କାଶ୍ୟପଙ୍କ ପୁଅ ମାଗଧ ମାଗଧ ଦେଶକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କଲେ।
ପିତୃରାଜ୍ଯଂ ସ୍ମୃତଂ ତେନ ତ୍ଵାର୍ଯଦେଶଃ ପୃଥକ୍କୃତଃ
ସେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ଓ ଆର୍ୟଦେଶକୁ ଅଲଗା କରିଦେଲେ।