ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଵୀରଶ୍ଚାମୁଂଡୋ ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯପଃ
ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଶୂର ଚାମୁଣ୍ଡ, ଲକ୍ଷ ସେନାର ନାୟକ, ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
ତଯୋଶ୍ଚାସୀନ୍ମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଶତଘ୍ରୀରଣସଂସ୍ଥଯୋଃ
ଏହି ଦୁଇଁ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁହେଁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଥିବାରୁ, ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।
ରକ୍ତବୀଜଃ ସମାଗମ୍ଯ ଗଜସ୍ଥସ୍ତ୍ଵରିତୋ ବଲୀ
ତେଜସ୍ୱୀ ଓ ଶୀଘ୍ର ରକ୍ତବୀଜ, ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିଲେ।
କେଚିଚ୍ଛୂରା ହତା ଯୁଦ୍ଧେ କେଚିତ୍ତତ୍ର ପରାଜିତାଃ
କିଛି ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଆଉ କିଛି ସେଠାରେ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ପ୍ରଭଗ୍ନଂ ସ୍ଵବଲଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାଲନଃ ପରିଘାଯୁଧଃ ।। ଜଘାନ ତେନ ସ ଗଜଂ ଚାମୁଂଡୋ ଭୂମିମାଗତଃ
ନିଜ ସେନା ଭଙ୍ଗ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ପରିଘ ଧାରୀ ତାଳନ ହାତୀକୁ ଆଘାତ କଲେ; ଏହି ଆଘାତରେ ଚାମୁଣ୍ଡ ଭୂମିକୁ ପଡ଼ିଗଲେ।
ଖଡ୍ଗଯୁଦ୍ଧପରୋ ଵୀରସ୍ତାଲନଂ ପୀରଘାଯୁଧମ୍
ଖଡ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାରଙ୍ଗତ ନାୟକ, ଭାରି ପରିଘ ଧାରଣ କରୁଥିବା ତାଳନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
ଲକ୍ଷଣସ୍ତ୍ଵରିତୋ ଗତ୍ଵା ସ୍ଵଭଲ୍ଲେନ ଚ ତଂ ରିପୁମ୍
ତ୍ୱରିତ ଲକ୍ଷଣ, ନିଜ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶତ୍ରୁକୁ ଆଘାତ କଲେ।
ସହସ୍ରଂ ରକ୍ତବୀଜାଶ୍ଚ ଖଡ୍ଗ ଶକ୍ତ୍ଯୃଷ୍ଟିପାଣଯଃ
ରକ୍ତବୀଜଙ୍କ ସହସ୍ର ସେନା, ତଳୱାର, ଶକ୍ତି ଓ ଅଣ୍ଡା ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଆହ୍ଲାଦାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତେ ଶୂରା ରକ୍ତବୀଜଭଯାତୁରାଃ
ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁମାନେ ଖୁସି ଥିଲେ, ସେମାନେ ରକ୍ତବୀଜଙ୍କ ଭୟରେ ଅତି ଚିନ୍ତିତ ହେଇପଡ଼ିଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାନଂଦସ୍ତୁ ତାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗତ୍ଵା ସ୍ଵପିତରଂ ପ୍ରତି 3.3.27.
ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ନିଜ ବାପାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରିମଲୋ ରାଜା ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲଗଦ୍ଗଦଃ
ଏହା ଶୁଣି, ରାଜା ପରିମଳ ପ୍ରେମରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ, କମ୍ପିତ କଣ୍ଠରେ କଥା କହିଲେ।
ତଦା ତୁ ଦେଵକୀ ଦେଵୀ ନୃପତିଂ ପ୍ରେମତତ୍ପରମ୍
ସେତେବେଳେ ଦେବକୀ ରାଣୀ, ପ୍ରେମରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ରାଜାଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।
ଭଵତା ସଂପରିତ୍ଯକ୍ତା ଵିଚରାମୋଽନ୍ଯଭୂପତିମ୍
ଆପଣ ଆମକୁ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି, ଏହିଠାରୁ ଆମେ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଛୁ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ନୃପତିଃ ପରମା ନଂଦନିର୍ଭରଃ ସ୍ଵକୀଯଂ ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯଂ ଚ ତତ୍ପତିଶ୍ଚୋଦଯଃ କୃତଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଯାଇ, ନିଜ ଲକ୍ଷ ସେନାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଲେ।
ତତଃ ପଂଚଦିନାନ୍ତେ ତୁ ମହୀରାଜସ୍ସମାଗତଃ ତଯୋଶ୍ଚାସୀନ୍ମହଯୁଦ୍ଧଂ ମାସମାତ୍ରଂ ଭଯାନକମ୍
ପାଞ୍ଚ ଦିନ ପରେ ଭୂମିର ରାଜା ଆସିଲେ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇଁଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଭାରି ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ ହେଲା, ଯାହା ପୂରା ଏକ ମାସ ଚାଲିଲା।
ପ୍ରଭାତେ ଵିମଲେ ଜାତେ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯପଃ ଚିଚ୍ଛେଦ ଚ ଶିରସ୍ତେଷାଂ ଚାମୁଂଡାନାଂ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
ପ୍ରଭାତରେ ଆକାଶ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲାବେଳେ, କୃଷ୍ଣାଂଶ ତାଙ୍କ ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ଚାମୁଣ୍ଡାମାନଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ ଏକ ଏକ କରି କାଟିଦେଲେ।
ଛିନ୍ନେ ଶିରସି ତେ ସର୍ଵେ ଲକ୍ଷଵୀରା ବଭୂଵିରେ
ତାଙ୍କର ମୁଣ୍ଡ କାଟିଦେବା ପରେ, ସେଇ ଲକ୍ଷ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ସବୁଏ ପୁଣିଏଠି ଜୀବିତ ହୋଇଯାଇଲେ।
ଵିସ୍ମିତଶ୍ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଭଯଭୀତସ୍ତଦା ମୁନେ
ଏହା ଦେଖି କୃଷ୍ଣାଂଶ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ ଏବଂ ସେଇ ସମୟରେ ଭୟରେ ଭରିଗଲେ, ମୁନି।
କୃଷ୍ଣାଂଶ ଉଵାଚ ତ୍ଵଯା ତତମିଦଂ ଵିଶ୍ଵଂ ଶବ୍ଦମାତ୍ରନିରଂତରମ୍
କୃଷ୍ଣାଂଶ କହିଲେ, "ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ତୁମେ ବ୍ୟାପିଛ, ଏହା ନିରନ୍ତର ଶବ୍ଦ ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।"
ରକ୍ତବୀଜଵିନାଶାଯ ଚାମୁଂଡାରୂପଧାରିଣି 3.3.27.
"ରକ୍ତବୀଜଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଚାମୁଣ୍ଡା ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ମା'!"
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ୍ତଵଂ ଦେଵୀ ଵରଦା ସର୍ଵକାରିଣୀ
ଏହି ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଦାନ ଦେଇଥିବା ଏବଂ ସବୁ କାମ କରିପାରୁଥିବା ଦେବୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଭସ୍ମୀଭୂତେ ଲକ୍ଷରିପୌ ଚାମୁଣ୍ଡୋ ଭୂମିମାଗତଃ ଭୂମିରାଜସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଭଯଭୀତଃ ସମାଗତଃ ଉଵାଚ ଵଚନଂ ରାଜା କ୍ଷମସ୍ଵ ମମ ଦୁଷ୍କୃତମ୍
ଲକ୍ଷ ଶତ୍ରୁ ଭସ୍ମ ହେବା ପରେ, ଚାମୁଣ୍ଡା ଭୂମିରେ ଆସିଲେ। ଭୂମିର ରାଜା ଏହି ଘଟଣା ଶୁଣି ଭୟରେ ଆସି, କହିଲେ, "ମୋ ଦୁଷ୍କର୍ମକୁ ମାଫ କର।"
ମହୀପତେଶ୍ଚ ଵଚନାନ୍ମହଦ୍ଭଯମୁପାଗତମ୍ ଭଵାଂଶ୍ଚ ମମ ସଂବନ୍ଧୀ ଵଯଂ ଵୈ ତଵ କିଂକରାଃ
ରାଜାଙ୍କ କଥାରୁ ବଡ଼ ଭୟ ହେଲା। ସେ କହିଲେ, "ଆପଣ ମୋ ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ଆମେ ସବୁଏ ଆପଣଙ୍କର ଦାସ।"
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପରିମଲୋ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍ ଶରଣ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଯାହି ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଂ ଦଯାପରମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ପରିମଳ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଦୟାଳୁ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତ ଯିଏ ଶରଣ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରେ ଶରଣ ନିଅ।"
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭୂମିରାଜୋ ଦ୍ଵିଜରୂପଧରୋ ବଲୀ
ଏହା ଶୁଣି, ଭୂମିର ରାଜା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଦ୍ୱିଜ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ତଦା ତୁ ଲକ୍ଷଣୋ ଵୀରଃ କୃତ୍ଵା ସ୍ନେହଂ ନୃପୋପରି
ତାପରେ, ଲକ୍ଷଣ ନାମକ ବୀର ରାଜାଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଖାଇଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ସର୍ଵେ ସ୍ଵଂସ୍ଵଂ ଗୃହଂ ଯଯୁଃ
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସ ଆସିବା ପରେ, ସମସ୍ତେ ନିଜ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ବଲଖାନେର୍ଗଯାଶ୍ରାଦ୍ଧମଚୀକରଦଵିପ୍ଲୁତଃ ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯାମାସ ସହସ୍ରଂ ଵେଦତତ୍ପରାନ୍
ବଳଖାନ ବିସ୍ମୟରେ ଗୟାରେ ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ବେଦରେ ଲଗ୍ନ ଥିବା ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲେ।
କାର୍ତିକ୍ଯାମିଂଦୁଵାରେ ଚ କୃତ୍ତିକାଵ୍ଯତିପାତଭେ
କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ, ସୋମବାର ଦିନ, କୃତ୍ତିକା ଓ ବ୍ୟତିପାତ ଯୋଗରେ—
କୃଷ୍ଣାଂଶୋଽଯୁତସେନାଢ୍ଯଃ ସ୍ଵର୍ଣଵତ୍ଯା ସମନ୍ଵିତଃ
କୃଷ୍ଣାଂଶ, ଦଶ ହଜାର ସେନା ସହିତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀଙ୍କୁ ନେଇ—