ମଦନଂ ଗୋପଜାତଂ ଚ ହତ୍ଵା ସରଦନୋ ବଲୀ ଉତ୍ତରାଂଶଶ୍ଚ ସ ଜ୍ଞେଯୋ ମଦନଶ୍ଚୋତ୍ତରେ ଲଯଃ
ମଦନ ଏବଂ ଗୋପଜାତକୁ ହତ କରି, ପ୍ରବଳ ସରଦନ ଉତ୍ତର ଅଂଶରେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ, ଏବଂ ମଦନଙ୍କର ଶେଷ ଉତ୍ତରେ ହେଲା।
ରୂପଣଶ୍ଚ ସମାଗତ୍ଯ ମୂର୍ଛଯିତ୍ଵା ଚ ମର୍ଦନମ୍
ରୂପଣ ଆସି, ମର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଅଚେତନ କରିଦେଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାନଂଦଶ୍ଚ ବଲଵାନ୍ସ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତାରକଂ ରୁଷା
ପ୍ରବଳ ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ କ୍ରୋଧରେ ତାରକଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ନୃହରଂ ରଣଜିତ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵଭଲ୍ଲେନ ତଦା ରୁଷା 3.3.26.
ନୃହର ରଣଜିତଙ୍କ ସହିତ ମିଳି, ନିଜ ବାଣରେ କ୍ରୋଧରେ ଆଘାତ ପାଇଲେ।
ସ ଵୈ ଦୁଶ୍ଶାସନାଂଶଶ୍ଚ ମୃତସ୍ତସ୍ମିନ୍ସମାଗତଃ
ସେ, ଯିଏ ଦୁଶ୍ଶାସନଙ୍କର ଅଂଶ ଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେଠାରେ ଯୋଗ ଦେଲେ।
ନିହତେ ନୃହରେ ବଂଧୌ ମର୍ଦନଃ କ୍ରୋଧତତ୍ପରଃ
ନୃହର, ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁ, ହତ ହେବା ପରେ, ମର୍ଦ୍ଦନ କ୍ରୋଧରେ ଲୀନ ହେଲେ।
ଛିତ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ରଣଜିଚ୍ଛୂରସ୍ସ ଵୈ ପରିମଲୋଦ୍ଭଵଃ
ପରିମଳରୁ ଉଦ୍ଭବ ଶୂର ବୀର ରଣଜିତ ସେମାନେଠାରେ କାଟିଦେଲେ।
ମୃତେଽସ୍ମିନ୍ମର୍ଦନେ ଵୀରେ ତଦା ସରଦନୋ ବଲୀ
ଏହି ବୀର ମର୍ଦ୍ଦନ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ପ୍ରବଳ ସରଦନ—
ମହତ୍କଷ୍ଟମୁପାଗମ୍ଯ ରଣଜିନ୍ମଲନୋଦ୍ଭଵଃ
ବଡ଼ କଷ୍ଟ ଭୋଗି, ମଲନାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ରଣଜିତ—
ତ୍ରିବଂଧୌ ନିହତେ ଯୁଦ୍ଧେ ତାରକଃ କ୍ରୋଧମୂର୍ଛିତଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ତିନି ବନ୍ଧୁ ହତ ହେଲେ, ତାରକ କ୍ରୋଧରେ ଅଚେତନ ହେଲେ।
ଛିତ୍ତ୍ଵା ବାଣଂ ଚ ରଣଜିତ୍ତଥୈଵ ଚ ରିପୋର୍ଦ୍ଧନୁଃ
ସେ ବାଣ କାଟିଦେଲେ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କର ଧନୁଷ ମଧ୍ୟ, ରଣଜିତ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କଲେ।
ଅମର୍ଷଵଶମାପନ୍ନୋ ଯଥା ଦଂଡୈର୍ଭୁଜଂଗମଃ
କ୍ରୋଧରେ ଅଧିନ ହୋଇ, ଯେପରି ଦଣ୍ଡରେ ସାପ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
ସଂଧାଯ ତର୍ଜଯିତ୍ଵା ଚ ଶତ୍ରୁକଂଠମତାଡଯତ୍
ସେ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଇ, ଗଳାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଜୋରରେ ଆଘାତ କଲେ।
ହତେ ତସ୍ମିନ୍ମହାଵୀର୍ଯେ ବ୍ରହ୍ମାନଂଦଶ୍ଚ ଦୁଃଖିତଃ ସଂଧ୍ଯାକାଲେ ତୁ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ଭାଦ୍ରକୃଷ୍ଣାଷ୍ଟମୀଦିନେ ।। 3.3.26.
ସେ ଶୂରବୀର ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ବ୍ରହ୍ମାନନ୍ଦ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ। ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳାଷ୍ଟମୀ ସଂଧ୍ୟାବେଳେ—
କପାଟଂ ସୁଦୃଢଂ କୃତ୍ଵା ସୈନ୍ଯୈଃ ଷଷ୍ଟିସହସ୍ରକୈଃ
ସେ ଦ୍ୱାରକୁ ବହୁତ ମଜବୁତ କରିଦେଲେ, ସାଠି ହଜାର ସେନା ସହିତ।
ମହୀରାଜସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ପୁତ୍ରଶୋକେନ ଦୁଃଖିତଃ
ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂପତି ପୁଅ ହରାଇ ଦୁଃଖରେ ଭାସିଲେ।
ଶିରୀଷାଖ୍ଯପୁରଂ ରମ୍ଯଂ ଯଥା ଶୂନ୍ଯଂ ମଯା କୃତମ୍ କ୍ଷଯଂ ଯାସ୍ଯଂତି ମଦ୍ବାଣୈଃ ସର୍ଵେ ତେ ଚଂଦ୍ରଵଂଶିନଃ
ମୁଁ ଯେପରି ଶିରୀଷା ନାମକ ସୁନ୍ଦର ପୁରକୁ ଶୂନ୍ୟ କରିଦେଲି, ସେପରି ମୋର ବାଣରେ ସମସ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶୀ ନଶ୍ଟ ହେବେ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଧୁଂଧୁକାରଂ ଵୈ ଚାହ୍ଵଯାମାସ ଭୂପତିଃ
ଏପରି କହି, ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁକାରଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଧୁଂଧୁକାରୋ ଗତ୍ଵା ଶୀଘ୍ରଂ ଚ ଦେହଲୀମ୍
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧୁନ୍ଧୁକାର ତୁରନ୍ତ ଦେହଳିକୁ ଗଲେ।
ତଦାଷ୍ଟଲକ୍ଷସହିତୋ ମହୀରାଜୋ ମହାବଲଃ
ତାପରେ ଅଷ୍ଟଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂପତି ଯାତ୍ରା କଲେ।
ଭାଦ୍ରକୃଷ୍ଣଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ମଲନା ଶୋକକାତରା
ଭାଦ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳଦଶମୀ ଦିନେ, ମଲନା ଦୁଃଖରେ ଭାସିଗଲେ।
ଅଯେ କଚ୍ଛପଦେଶୀଯ ଗୋତମାନ୍ଵଯସଂଭଵ
ହେ କଚ୍ଛପଦେଶର, ଗୌତମ ଗୋତ୍ରର ଅବତାର!
ପୁତ୍ରମାହ୍ଲାଦମାହୂଯ ସାନୁଜଂ ମତ୍ପ୍ରିଯଂକରମ୍
ସେ ତାଙ୍କର ପୁଅ ଆହ୍ଲାଦ ଓ ତାଙ୍କର ଭାଇ, ଦୁଇଜଣ ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ଡାକିଲେ।
ମଲନାଂ ଦୁଃଖିତାଂ ପ୍ରାହ ନ ତ୍ଵାଯାସ୍ଯତି ସ ପ୍ରଭୁଃ
ଦୁଃଖିତ ମଲନାଙ୍କୁ କେହି କହିଲେ: 'ସେ ପ୍ରଭୁ ତୁମ ପାଖକୁ ଆସିବେ ନାହିଁ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ଵଚନଂ ରୁରୋଦ ମଲନା ସତୀ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସତୀ ମଲନା କାନ୍ଦିପକିଲେ।
ହା ରାମାଂଶ ମହାବାହୋ ଵତ୍ସ କୃଷ୍ଣାଂଶ ସୁନ୍ଦର
'ହା ରାମାଂଶ, ମହାବାହୁ, ବେଟା, କୃଷ୍ଣାଂଶ ସୁନ୍ଦର!'
ତଦା ପରିମଲାପୁତ୍ରୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ରାଜ୍ଞୀଂ ତଥା ଗତାମ୍
ତାପରେ ପରିମଳଙ୍କ ପୁଅ ରାଣୀଙ୍କୁ ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଦେଖିଲେ।
ରୋମହର୍ଷଣ ନୋ ବ୍ରୂହି ସୋଽଯଂ କସ୍ତେନ କିଂ କୃତମ୍
'ରୋମହର୍ଷଣ, କହ, ଏହିଠି କିଏ, ସେ କଣ କଲେ?'
ପିତା ପରିମଲସ୍ଯୈଵାମାତ୍ଯୋଽନଂଗମହୀପତେଃ
ପରିମଳଙ୍କ ପିତା ଅନଙ୍ଗମହୀ ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ କନ୍ଯା ସମାଜାତା ନାମ୍ନା ପରିମଲା ମୁନେ 3.3.27.
ହେ ମୁନି, ତାଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ନାମ ହେଉଛି ପରିମଳା।