ଧ୍ଯାନଂ ଚକ୍ରୁର୍ମୁଦା ଯୁକ୍ତା ଦ୍ଵିଶତଂ ପରିଵତ୍ସରାନ୍
ଖୁସି ହୋଇ ଦୁଇଶଉ ବର୍ଷ ଧରି ଧ୍ୟାନ କଲେ ।
ସଂଧ୍ଯାତର୍ପଣଦେଵାର୍ଚାଃ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ଜନାର୍ଦ୍ଦନମ୍
ସନ୍ଧ୍ୟା ବେଳେ ଜଳଦାନ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରି, ସେମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ।
ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯ ମହାଭାଗ ଚିରଂ ଜୀଵ ମହାମତେ
ବ୍ୟାସଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ, ତୁମେ ଦୀର୍ଘଜୀବୀ ହେଉ ।
ଆଵନ୍ତେ ଶଂଖନାମାଽସୌ ସାଂପ୍ରତଂ ଵର୍ତତେ ନୃପଃ
ଏବେ ଅବନ୍ତୀରେ ଶଂଖ ନାମକ ରାଜା ରହିଛନ୍ତି ।
ମ୍ଲେଚ୍ଛଦେଶେ ଶକପତିରଥ ରାଜ୍ଯଂ କରୋତି ଵୈ
ବିଦେଶୀ ଦେଶରେ ଶକମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଏବେ ରାଜ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ।
ଦ୍ଵିସହସ୍ରେ କଲୌ ପ୍ରାପ୍ତେ ମ୍ଲେଚ୍ଛଵଂଶଵିଵର୍ଦ୍ଧିତା
କଳିଯୁଗର ଦୁଇହଜାର ବର୍ଷ ଆସିଲେ ବିଦେଶୀ ବଂଶର ବୃଦ୍ଧି ହେବ ।
ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତମୃତେ ତତ୍ର ସରସ୍ଵତ୍ଯାସ୍ତଟଂ ଶୁଭମ୍ 3.1.5.
ବ୍ରହ୍ମାବର୍ତ୍ତ ଛାଡ଼ି, ସେଠାରେ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀର ପବିତ୍ର କୂଳ ଅଛି ।
ଦେଵାର୍ଚନଂ ଵେଦଭାଷା ନଷ୍ଟା ପ୍ରାପ୍ତେ କଲୌ ଯୁଗେ
କଳିଯୁଗ ଆସିଲେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ଓ ବେଦ ଭାଷା ହରାଇଯିବ ।
ଵ୍ରଜଭାଷା ମହାରାଷ୍ଟ୍ରୀ ଯାଵନୀ ଚ ଗୁରୁଂଡିକା
ବ୍ରଜ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ଯବନ ଓ ଗୁରୁଣ୍ଡିକା ଭାଷା ଚଳିତ ।
ପାନୀଯଂ ଚ ସ୍ମୃତଂ ପାନୀ ବୁଭୁକ୍ଷା ଭୂଖ ଉଚ୍ଯତେ
ପାଣିକୁ 'ପାନୀୟ', ପିଇବାକୁ 'ପାଣି', ଭୋକକୁ 'ଭୁକ୍ଷା', ତିରିକୁ 'ଭୁଖା' କୁହାଯାଏ ।
ଇଷ୍ଟିଶୁଦ୍ଧରଵଃ ପ୍ରୋକ୍ତ ଇସ୍ତିନୀ ମସପାଵନୀ ଆହୁତିର୍ଵୈ ଆଜୁ ଇତି ଦଦାତି ଚ ଦଧାତି ଚ
'ଇଷ୍ଟି' ବଳି ଯଜ୍ଞର ଶୁଦ୍ଧ ଧ୍ୱନି, 'ଇଷ୍ଟିନୀ' ମାଂସ ପବିତ୍ର କରେ; 'ଆହୁତି'କୁ 'ଆଜୁ', ଦେବାକୁ 'ଦଦାତି' ଓ 'ଦଧାତି' କୁହନ୍ତି ।
ପିତୃପୈତରଭ୍ରାତା ଚ ବାଦରଃ ପତିରେଵ ଚ
ପିତା, ପୂର୍ବଜ, ଭାଇ, 'ବାଦର' ଓ ସ୍ୱାମୀ ଏହି ନାମରେ ପରିଚିତ ।
ଜାନୁସ୍ଥାନେ ଜୈନୁଶବ୍ଦଃ ସପ୍ତସିଂଧୁସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଜାଙ୍ଘାକୁ 'ଜାଇନୁ' କୁହନ୍ତି; 'ସପ୍ତସିନ୍ଧୁ' ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ।
ରଵିଵାରେ ଚ ସଂଡେ ଚ ଫାଲ୍ଗୁନେ ଚୈଵ ଫର୍ଵରୀ
ରବିବାର, 'ସଣ୍ଡେ', ଫାଲ୍ଗୁନ ଓ 'ଫର୍ବରୀ' ଏହି ନାମ ଚଳିତ ।
ଯା ପଵିତ୍ରା ସପ୍ତପୁରୀ ତାସୁ ହିଂସା ପ୍ରଵର୍ତତେ
ସେଇ ପବିତ୍ର ସାତଟି ସହରରେ ମଧ୍ୟ ହିଂସା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛଦେଶେ ବୁଦ୍ଧିମତୋ ନରା ଵୈ ମ୍ଲେଚ୍ଛଧର୍ମିଣଃ
ବିଦେଶୀ ଦେଶରେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ବିଦେଶୀ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛରାଜ୍ଯଂ ଭାରତେ ଚ ତଦ୍ଦ୍ଵୀପେଷୁ ସ୍ମୃତଂ ତଥା 3.1.5.
ଭାରତ ଦେଶରେ ଏବଂ ସେଇ ଦ୍ୱୀପଗୁଡିକରେ ବିଦେଶୀ ଶାସନ ଘଟିବା କୁହାଯାଇଛି।
ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ମୁନଯଃ ସର୍ଵେ ରୋଦନଂ ଚକ୍ରିରେ ବହୁ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ବହୁ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ।
କଲିଯୁଗଭୂପାଖ୍ଯାନଵର୍ଣନମ୍ ସୂତଃ ପ୍ରାହ ଶୃଣୁଷ୍ଵେଦଂ ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରଭାଵତଃ
କଳିଯୁଗର ରାଜାମାନଙ୍କ କଥା ଏଠାରେ ବିବର୍ଣ୍ଣନ କରାଯାଇଛି।
ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ନ ତତ୍ସ୍ଥାନେ କାଶ୍ଯପୋ ନାମ ଵୈ ଦ୍ଵିଜଃ
ସେଠାକୁ ବିଦେଶୀମାନେ ଆସିଲେ; ସେଠାରେ କାଶ୍ୟପ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ଆର୍ଯାଵତୀ ଚ ତତ୍ପତ୍ନୀ ଦଶ ପୁତ୍ରାନକଲ୍ମଷାନ୍
ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ନାମ ଆର୍ୟାବତୀ; ସେମାନେ ଦଶଜଣ ନିର୍ଦୋଷ ପୁଅ ଥିଲେ।
ଉପାଧ୍ଯାଯୋ ଦୀକ୍ଷିତଶ୍ଚ ପାଠକଃ ଶୁକ୍ଲମିଶ୍ରକୌ
ଉପାଧ୍ୟାୟ, ଦୀକ୍ଷିତ, ପାଠକ ଏବଂ ଶୁକ୍ଲମିଶ୍ର — ଏହି ଦୁଇଜଣ,
ଚତୁର୍ଵେଦୀତି କଥିତା ନାମତୁଲ୍ଯଗୁଣାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେମାନେ 'ଚାରି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ' ଭାବେ ପରିଚିତ, ନାମ ଓ ଗୁଣରେ ସମାନ ମନ୍ୟାଯାନ୍ତି।
କାଶ୍ମୀରେ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ସୋଽପି ଜଗଦମ୍ବାଂ ସରସ୍ଵତୀମ୍
ସେ ମଧ୍ୟ କାଶ୍ମୀରକୁ ପହଞ୍ଚି, ଜଗତ୍ଜନନୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ଧୂପୈର୍ଦୀପୈଶ୍ଚ ନୈଵେଦ୍ଯୈଃ ପୁଷ୍ପାଂଜଲିସମନ୍ଵିତଃ
ଧୂପ, ଦୀପ, ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଫୁଲର ଅଞ୍ଜଳି ସହିତ ପୂଜା କଲେ।
ଭୋଽସି ତ୍ଵଂ ଜଗଦଂବା ଜଗତଃ କିଂ ମାଂ ବହିର୍ନ ଯସି
ମା, ଆପଣ ଜଗତର ଜନନୀ; କିଏ ଦେଖି, ଆପଣ ମୋ ପାଖକୁ କାହିଁକି ଆସୁନାହାନ୍ତି?
ଦେଵି ତ୍ଵଂ ସୁରହେତୋର୍ଧର୍ମଦ୍ରୋହିଣମାଶୁ ହଂସି ମାତଃ
ଦେବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣ ଧର୍ମଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ କରନ୍ତି, ହେ ମା।
ଅଂବ ତ୍ଵଂ ବହୁରୂପା ହୁଂକାରା ଦ୍ଧୂମ୍ରଲୋଚନଂ ହସି 3.1.6.
ମା, ଆପଣ ବହୁ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ; ଗର୍ଜନା କରି ଧୂମ୍ରଲୋଚନଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ।
ଦଂଭଂ ମୋହଂ ଘୋରଂ ଗର୍ଵଂ ହତ୍ଵା ସଦା ସୁଖଂ ଶେଷେ ତଦା ପ୍ରସନ୍ନା ସା ଦେଵୀ ଭୋ ମୁନେସ୍ତସ୍ଯ ମାନସେ
ଦମ୍ଭ, ମୋହ, ଭୟଙ୍କର ଅହଂକାର ନଶ୍ଟ କରି, ସେ ଦେବୀ ସଦା ସୁଖରେ ରହନ୍ତି; ତାପରେ, ସେ ଦେବୀ ଏହି ଋଷିଙ୍କ ମନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଵାସଂ କୃତ୍ଵା ଦଦୌ ଜ୍ଞାନଂ ମିଶ୍ରଦେଶେ ମୁନିର୍ଗତଃ
ସେଠାରେ ବାସ କରି, ଜ୍ଞାନ ଦେଇ, ମୁନି ବିଦେଶୀ ଦେଶକୁ ଗଲେ।