ଯଦିଚ୍ଛସି ମହାବାହୋ! ପ୍ରୀତିଦଂ ଚାଦ୍ଭୁତଂ ଶୁଭମ୍ । ଶ୍ରଵ୍ଯଂ ଭରତଶାର୍ଦୂଲ! ସର୍ଵପାପଭଯାପହମ୍
ଯାହା କିଛି ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କର, ହେ ବଳୀଶ୍ବର! ଏହି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଚମତ୍କାରମୟ ଶୁଭତା —ଶୁଣ, ହେ ଭାରତୀୟମଝିର ଶୂର!—ଏହା ସମସ୍ତ ପାପଭୟକୁ ହଟାଇ ଦିଏ।
ଯଥା ଵୈଶମ୍ପାଯନେନ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପିତୁସ୍ତଵ । ମହାଭାରତଵ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯାଵ୍ଯପୋହନମ୍
ଯେପରି ବୈଶାମ୍ପାୟନ ତୁମ ପିତାଙ୍କୁ ପୁରୁଣାକାଳରେ କହିଥିଲେ: ମହାଭାରତର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହତ୍ୟାର ଗୁରୁତର ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦାନ କରେ।
ଅଥ ତମୃଷଯଃ ସର୍ଵେ ରାଜାନମିଦମବ୍ରୁଵନ୍ । ସାଧୁ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହାବାହୋ! ଵ୍ଯାସେନାମିତବୁଦ୍ଧିନା
ତାପରେ ସେହି ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁ ଋଷିମାନେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ: “ଭଲ କହିଲେ, ହେ ବଳୀଶ୍ବର! ଏହା ଏମିତି ଜ୍ଞାନଶୀଳ ବ୍ୟାସଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଠିକ୍ ସୂଚିତ ହୋଇଛି।”
ସୁମନ୍ତୁଂ ପୃଚ୍ଛ ରାଜର୍ଷେ! ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରଵିଶାରଦମ୍ । ଅସ୍ମାକମପି ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ରଵଣେ ଜାଯତେ ମତିଃ । ଅଥ ଵ୍ଯାସୋ ମହାତେଜାଃ ସୁମନ୍ତୁମୃଷିମବ୍ରଵୀତ୍
ରାଜ୍ୟର ଜ୍ଞାନୀ ସୁମନ୍ତୁ ଉପଦେଶକରୁ ପଚାରିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପାଣ୍ଠ: “ହେ ମହାରାଜ, ଶୁଣିବା ଆମପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବୁଦ୍ଧି ଆଣେ।” ତେଣୁ ପରେ ବେହତ୍ର ବ୍ୟାସ ସୁମନ୍ତୁ ଋଷିଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କଥଯାସ୍ମୈ କଥାସ୍ତାତ! ଯାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମୋଦତେ ନୃପଃ । ଭାରତାଦିକଥାନାଂ ତୁ ଯତ୍ରାସ୍ଯ ରମତେ ମନଃ
ତାହାଙ୍କ ଉପରେ ସେ କହିଲେ: “ବୃଦ୍ଧ, ମୋତେ କୁହ, ସେ କଥାଗୁଡ଼ିକ ଯାହା ଶୁଣି ଏକ ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ—ଯେଉଁଥିରେ ମନ ଭାରତ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତିର କଥାରେ ଆନନ୍ଦ ଲଭେ।”
ଅସାଵପି ମହାତେଜାଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଭାଵଂ ମହାମତେଃ । ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ! ଋଷୀଣାଂ ଚାପି ସର୍ଵଶଃ
ଏହା ଶୁଣି ସେହି ମହାମନ ଋଷି ଗଭୀର ଭାବଣାରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଦ୍ୱିଜମାଧ୍ୟମ ବ୍ୟାସଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଉପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନଙ୍କ ହୃଦୟକୁ ମଧ୍ୟ ... (ତାଙ୍କର ହୃଦୟ).
ଚକାର ଵକ୍ତୁଂ ସ ମନସ୍ତସ୍ମୈ ରାଜ୍ଞେ ମହାମତିଃ । ଵ୍ଯାସସ୍ଯ ଶାସନାଦ୍ଵିପ୍ର! ଋଷୀଣାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଶଃ
ସେ ମନଟିକୁ ରାଜାଙ୍କୁ କହାଇଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ ବ୍ୟାସ; ବ୍ୟାସଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେଇ ଋଷିମାନେ ସବୁ କ୍ଷେତ୍ରରେ କଥା କହିଲେ।
ଅଥ ରାଜା ମହାତେଜା ଆଜମୀଢୋ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମମ୍ । ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସାତ୍ଯର୍ଥଂ ପ୍ରଵକ୍ତୁମୁପଚକ୍ରମେ
ତାପରେ ମହାରାଜ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୃଦୟରେ ଉଠି ମନନୀୟ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କାନ୍ଧକୁ ମୁକୁଟ କରି ଆସିଲେ, ତାଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କହିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ।
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ପୁଣ୍ଯାଖ୍ଯାନଂ ମମ ବ୍ରହ୍ମନ୍! ପାଵନାଯ ପ୍ରକୀର୍ତଯ । ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ! ମୁଚ୍ଯେଽହଂ ସର୍ଵପାତକାତ୍
ସୁମନ୍ତ୍ରି କହିଲେ: "ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପବିତ୍ରତା ଓ ପୂଜା ପାଇଁ ଏକ ପବିତ୍ର କଥା ଉଚ୍ଚାରଣ କର; ତୁମରୁ ଶୁଣି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପାପମୁକ୍ତ ହେବି।"
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ନାନାଵିଧାନି ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସନ୍ତି ପୁଷ୍ପାନି ଭାରତ । ଯାନି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନରୋ ରାଜନ୍! ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: “ଶାସ୍ତ୍ରର ବହୁରୂପ ଅଛନ୍ତି, ହେ ଭାରତ, ଫୁଲସମାନ; ଯେଉଁ ଲୋକ ଏହାକୁ ଶୁଣନ୍ତି, ହେ ରାଜା, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଭଙ୍ଗାରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।”
କିମିଚ୍ଛସି ମହାବାହୋ! ଶ୍ରୋତୁଂ ଯତ୍ତ୍ଵାଂ ବ୍ରଵୀମି ଵୈ । ଭାରତାଦିକଥାନାଂ ତୁ ଯାସୁ ଧର୍ମାଦଯଃ ସ୍ଥିତାଃ
ତୁମେ କ’ଣ ଚାହାଁ, ହେ ବଳୀଶ୍ବର? ଏବେ ଶୁଣ ଯାହା ମୁଁ କହିବି: ଭାରତର କଥାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି କଥା ଅଛି ଯେଉଁଥିରେ ଧର୍ମ ବ୍ୟବହାର ଓ ନୀତି ବିଲକୁଲ ନିର୍ଭରୀ ଭାବରେ ଥାଏ।”
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ମତାନି କାନି ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ! ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁଵ୍ରତ! । ଯାନି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ନରୋ ଵିପ୍ର! ମୁଚ୍ଯତେ ସର୍ଵକିଲ୍ବିଷୈଃ
ସତାନିକ କହିଲେ: “ହେ ପଣ୍ଡିତ, କହ, କେଉଁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ପାଳନ ହେଉଥିବା ତୁମେ ସତ୍ୟ ମନି? କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ଜଣେ ମଣିଷ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।”
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ଶ୍ରୂଯନ୍ତାଂ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ମନୁର୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ଯମୋଽଙ୍ଗିରାଃ । ଵସିଷ୍ଠଦକ୍ଷସଂଵର୍ତଶାତାତପପରାଶରାଃ
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: “ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣାଉ —ମନୁ, ବିଷ୍ଣୁ, ଯମ, ଅଙ୍ଗିରସ; ତଥା ବାଶିଷ୍ଠ, ଦକ୍ଷ, ସନ୍ବର୍ତ, ସତତ, ତପସ୍, ଓ ପରାଶର।”
ଆପସ୍ତମ୍ବୋଽଥ ଉଶନା କାତ୍ଯାଯନବୃହସ୍ପତୀ । ଗୌତମଃଶଙ୍ଖଲିଖିତୌ ହାରୀତୋଽତ୍ରିରଥାପି ଵା
ଅପସ୍ତମ୍ବ, ଉଷାନ, କଟ୍ୟାୟନ ଓ ବ୍ରହସ୍ପତି; ଗୌତମ, ସଂଖ୍ୟାଳୀ, ହରିତ, ଆତ୍ରୀୟ ଓ ଏଯାଁତକି ରଥ ମଧ୍ୟ ତାଲିକାରେ ଅଛନ୍ତି।”
ଏତାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ଭାରତ! । ଵୃନ୍ଦାରକପୁରଂ ଗତ୍ଵା ମୋଦତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ଏହି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି ଓ ବୁଝି ନିଶ୍ଚୟ, ହେ ଭାରତ, ଭ୍ରିନ୍ଦାରକାନଗରକୁ ଯାଅ ଓ ଆନନ୍ଦିତ ହୋ—ଇଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।”
ଶତାନୀକ ଉଵାଚ ଯାନ୍ଯେତାନି ତ୍ଵଯୋକ୍ତାନି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସୁଵ୍ରତ! । ନେଚ୍ଛାମି ଶ୍ରୋତୁଂ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଶ୍ରୁତାନ୍ଯେତାନି ହି ଦ୍ଵିଜ!
ସତାନିକ କହିଲେ: ତୁମେ ଯାହା ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ଉଲ୍ଲେଖ କଲେ, ହେ ସଦ୍ବାଦୀ! ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାଁନି, ହେ ଦ୍ୱିଜ! ପ୍ରକୃତରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁଁ ଏହି ଶୁଣାଯିଥିବା ଶିକ୍ଷାମାନଙ୍କୁ ଶୁଣିବି ନାହିଁ।
ତ୍ରଯାଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ପ୍ରୋକ୍ତାନାମପି ପଣ୍ଡିତୈଃ । ଶ୍ରେଯସେ ନ ତୁ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ତତ୍ର ମେ ଵଚନଂ ଶୃଣୁ
ତିନୋଟି ବର୍ଗ ପାଇଁ ଓ ପଣ୍ଡିତ ଶିକ୍ଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଯଦି ହୋଇଥାଏ ମଧ୍ୟ ସେଗୁଡ଼ିକ ଉତ୍ତମ, କିନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ନୁହେଁ—ଏହା ବିଷୟରେ ମୋର କଥା ଶୁଣ।
ଚତୁର୍ଣାମିହ ଵର୍ଣାନାଂ ଶ୍ରେଯସେ ଯାନି ସୁଵ୍ରତ! । ଭଵନ୍ତି ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ! ଶ୍ରୁତାନି ଭୁଵନତ୍ରଯେ
ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଭଲରଥା ପାଇଁ, ହେ ସଦ୍ବାଦୀ, ଏହି ଶାସନ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି; ହେ ଦ୍ୱିଜମଧ୍ୟର ଶେର, ଏହି ଶୁଣାଯିଥିବା ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରଚଳିତ।
ଵିଶେଷତଶ୍ଚତୁର୍ଥସ୍ଯ ଵର୍ଣସ୍ଯ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ!
ଏହା ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଥ ବର୍ଣ୍ଣ — ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ସନ୍ଦର୍ଭରେ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଜଣ!
ବ୍ରାହ୍ମଣାଦିଷୁ ଵର୍ଣେଷୁ ତ୍ରିଷୁ ଵେଦାଃ ପ୍ରକଲ୍ପିତାଃ । ମନ୍ଵାଦୀନି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ତଥାଙ୍ଗାନି ସମନ୍ତତଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବର୍ଣ୍ଣଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟରେ ତିନିଟି ବେଦ ଖୋଲାଯାଇଛି; ତେଣୁ ମାନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଦିରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇ ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟାପି ଘୋଷିତ କରାଯାଇଛି।
ଶୂଦ୍ରାଶ୍ଚୈଵ ଭୃଶଂ ଦୀନାଃ ପ୍ରତିଭାନ୍ତି ଦ୍ଵିଜପ୍ରଭୋ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷସ୍ଯ ଶସ୍ତାଃ ସ୍ଯୁରଵନେ କଥମ୍
ହେଉଛି ଏହି ପ୍ରବଚନ କହେ — ଶୂଦ୍ରମାନେ ଗଭୀର ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି ତଥାପି ସେମାନେ ଦ୍ୱିଜ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଜଣାପଡନ୍ତି; ତେଣୁ ସେମାନେ କିପରି ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ — ଏହି ଚାରିଷ୍ଟି ଲକ୍ଷ୍ୟର ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ସାଧନ ହେବେ?
ଆଗମେନ ଵିହୀନା ହି ଅହୋ କଷ୍ଟଂ ମତଂ ମମ୍ । କଶ୍ଚୈଷାମାଗମଃ ପ୍ରୋକ୍ତଃ ପୁରା ଦ୍ଵିଜମନୀଷିଭିଃ । ତ୍ରିଵର୍ଗପ୍ରାପ୍ତଯେ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଛ୍ରେଯସେ ଚ ତଥୋଭଯୋଃ
ହାୟ — ମୋତେ ଦୁଃଖ ଲାଗେ ଯେ ସେମାନେ ଆଗମ ପରମ୍ପରାରୁ ବଞ୍ଚିତ; କୌଣସି ପୌଣ୍ୟ ପାଠ୍ୟ ଯାହାକି ପୂର୍ବେ ଦ୍ୱିଜ ଋଷିମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ଶିଖାଇଥିଲେ, ଯାହା ତ୍ରିତ୍ଵ ଫଳ ଓ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ — ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଲାଭ — ଦେଇପାରିଵ?
ସୁମନ୍ତୁରୁଵାଚ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାବାହୋ! ଶୃଣୁ ମେ ପରମଂ ଵଚଃ । ଚତୁର୍ଣାମପି ଵର୍ଣାନାଂ ଯାନି ପ୍ରୋକ୍ତାନି ଶ୍ରେଯସେ
ସୁମନ୍ତୁ କହିଲେ: ଭଲ କହିଲା, ଶ୍ରେଷ୍ଠ-ଶକ୍ତିଶାଳୀ! ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ କଥା ଶୁଣ: ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଯେଗୁଡ଼ିକ ସୁକୃତିକର, ସେହି ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ଏଖନି ଘୋଷିତ ହେଉଛି।
ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ରାଜେନ୍ଦ୍ର! ଶୃଣୁ ତାନି ନୃପୋତ୍ତମ । ଵିଶେଷତଶ୍ଚ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ପାଵନାନି ମନୀଷିଭିଃ
ହେ ପ୍ରଧାନ ରାଜା, ସେହି ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଶୁଣ; ଋଷିମାନେ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଶେଷଭାବେ ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ରତା ବାଙ୍କର ନୀତିଗୁଡ଼ିକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି।
ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ଚରିତଂ ରାଘଵସ୍ଯ ଚ । ରାମସ୍ଯ କୁରୁଶାର୍ଦୂଲ! ଧର୍ମକାମାର୍ଥସିଦ୍ଧଯେ
ଅଠର ପୁରାଣରେ ରାଘବଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି; ହେ କୁରୁଙ୍କର ଶେର, ଏହିଗୁଡ଼ିକ ଧର୍ମ, କାମ ଏବଂ ଅର୍ଥ ଲାଭ ପାଇଁ ଲେଖାଯାଇଛି।
ତଥୋକ୍ତଂ ଭାରତଂ ଵୀର! ପାରାଶର୍ଯେଣ ଧୀମତା । ଵେଦାର୍ଥସକଲଂ ଯୋଜ୍ଯ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚ ପ୍ରଭୋ!
ଏହିଭଳି କୁହାଗଲା, ହେ ଭାରତ! ପରାଶର-ଜ୍ଞାନୀ ଦ୍ୱାରା: ସମସ୍ତ ବେଦାର ଅର୍ଥକୁ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ସହିତ ଯୋଡ଼ିଦିଅ, ହେ ମହାପତି।
କୃପାଲୁନା କୃତଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଚତୁର୍ଣାମିହ ଶ୍ରେଯସେ । ଵର୍ଣାନାଂ ଭଵମଗ୍ନାନାଂ କୃତଂ ପୋତୋ ହ୍ଯନୁତ୍ତମମ୍
ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ହିତର୍ଥରେ ଏଠାରେ ଏକ ଦୟାଳୁ ଶାସ୍ତ୍ର ତିଆରି କରାଯାଇଛି; ଦ୍ୱିଜଜନ୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ପରିପକ୍ୱ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ।
ଅଷ୍ଟାଦଶପୁରାଣାନି ଅଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯାକରଣାନି ଚ । ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସତ୍ଯଵତୀସୂନୁଶ୍ଚକ୍ରେ ଭାରତସଂହିତାମ୍
ଅଠାରୋଟି ପୁରାଣ ଓ ଆଠଟି ବ୍ୟାକରଣ-ଗ୍ରନ୍ଥ ଅଛନ୍ତି; ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଜାଣି ସତ୍ୟବତୀର ପୁତ୍ର ଭାରତ-ସଂହିତା ରଚିଥିଲେ।
ଯାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପୁରୁଷୋ ରାଜନ୍! ମୁଚ୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ଯଯା । ପ୍ରଥମଂ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଦ୍ଵିତୀଯଂ ଚୈନ୍ଦ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ଏହିଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ହେ ରାଜା, ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣହତ୍ୟାର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ: ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମମନ୍ତ୍ର ଘୋଷିତ ହୋଇଥାଏ, ତାପରେ ଦ୍ୱିତୀୟଭାବେ ଇନ୍ଦ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଏ।
ଯାମ୍ଯଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତତୋ ରୌଦ୍ରଂ ଵାଯଵ୍ଯଂ ଵାରୁଣଂ ତଥା । ସାଵିତ୍ରଂ ଚ ତଥା ପ୍ରୋକ୍ତମଷ୍ଟମଂ ଵୈଷ୍ଣଵଂ ତଥା
ତା'ପରେ ଆସେ ରାତ୍ରି-ଭୟଙ୍କର ମନ୍ତ୍ର, ଉତ୍ତର ବାୟୁ-ମନ୍ତ୍ର, ବରୁଣ-ମନ୍ତ୍ର, ସବିତ୍ରୀ-ମନ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ର।