ବଲଖାନିସ୍ତୁ ବଲଵାଁଲ୍ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ 3.3.23.
ବଳଖାନୀ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ ଏବଂ ଏକ ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଅହୋରାତ୍ରପ୍ରମାଣେନ ମାସୈକଃ ପଥି ଵୈ ଗତଃ ଵ୍ଯୂହଃ ସ୍ଵକୀଯସୈନ୍ଯାନାଂ ରଚିତୋ ବଲଖାନିନା
ଏକ ଦିନ ଓ ରାତିରେ, ସେ ଏକ ମାସର ଦୂରତା ଯାତ୍ରା କଲେ; ବଳଖାନୀ ନିଜ ସେନାକୁ ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ କଲେ।
ଏକୋ ରଥଃ ସ୍ଥିତୋ ଯୁଦ୍ଧେ ତତ୍ପଶ୍ଚାତ୍ସଂସ୍ଥିତା ଗଜାଃ
ଯୁଦ୍ଧରେ ଗୋଟିଏ ରଥ ଦଢ଼ି ଥିଲା, ତାହା ପଛରେ ହାତୀମାନେ ରହିଥିଲେ।
ତେଷାଂ ପଶ୍ଚାତ୍କ୍ରମାଜ୍ଜ୍ଞେଯା ପତ୍ତଯୋ ଦଶ ସଂସ୍ଥିତାଃ
ସେମାନଙ୍କ ପଛରେ ଅନୁକ୍ରମରେ ଦଶଟି ପଦାତି ଦଳ ରହିଥିଲା।
ଏକୋ ରଥୋ ଗଜାସ୍ସର୍ଵେ ଶତାର୍ଦ୍ଧଂ ତୁ ହଯାସ୍ତୁ ଯେ
ଗୋଟିଏ ରଥ, ସମସ୍ତ ହାତୀ ଓ ଏକ ଶଂଖ୍ୟା ଏବଂ ପଞ୍ଚାଶି ଘୋଡ଼ା ଥିଲେ।
ପଞ୍ଚାଯୁତାନି ସେନାଯାଂ ସର୍ଵେ ପଦଚରାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସେନାରେ ସମସ୍ତ ପଦାତିଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ପ୍ରାୟ ପଞ୍ଚାସି ହଜାର ଥିଲା।
ଗଜାସ୍ତୁ ଦଶସାହସ୍ରା ମଦମତ୍ତାଃ ପୃଥଗ୍ଯଯୁଃ
ଦଶ ହଜାର ହାତୀ, ମଦରେ ମତ୍ତ, ଏକାଏକି ଆଗେ ବଢ଼ିଲେ।
ଅଭିନନ୍ଦନଭୂପସ୍ଯ ମ୍ଲେଚ୍ଛାଃ ପୈଶାଚଧର୍ମିଣଃ
ଅଭିନନ୍ଦନ ରାଜାଙ୍କର ମ୍ଲେଚ୍ଛ, ପୈଶାଚ ଆଚରଣର ଅନୁସରୀ ଥିଲେ।
ଏକଲକ୍ଷଃ ପଦଚରା ଭୁଶୁଣ୍ଡୀପରିଘାଯୁଧାଃ ଗଜସ୍ଥାସ୍ତତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଯତ୍ରାହ୍ଲାଦମହା ଚମୂଃ
ଏକ ଲକ୍ଷ ପଦାତି, ଗଦା ଓ ମୁସଳ ଧାରଣ କରି, ହାତୀରେ ଚଢ଼ି, ଯେଉଁଠାରେ ଆହ୍ଲାଦଙ୍କ ମହାସେନା ଥିଲା, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଯୋଶ୍ଚାସୀନ୍ମହଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ତୁମୁଲଂ ରୋମହର୍ଷଣମ୍
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୟଙ୍କର ଓ ଭୟଭୀତ କରୁଥିବା ମହାଯୁଦ୍ଧ ହେଲା।
ସପ୍ତାହୋରାତ୍ରମଭଵଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ସମରଶାଲି ନାମ୍ 3.3.23.
ସମରଶାଳି ନାମକ ଏହି ଯୁଦ୍ଧ ସାତି ଦିନ ଓ ରାତି ଚାଲିଲା।
ଏକଲକ୍ଷଂ ହତାଃ ସର୍ଵେ ବଲଖାନେଶ୍ଚ ସୈନ୍ଯପୈଃ ହର୍ଷିତା ବଲଖାନ୍ଯାଦ୍ଯା ଜଯ ଦୁର୍ଗେ ଵଚୋଽବ୍ରୁଵନ୍
ବଳଖାନୀଙ୍କ ସେନା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଏକ ଲକ୍ଷ ଶତ୍ରୁ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ; ଖୁସି ହୋଇ ବଳଖାନୀ ଦୁର୍ଗରେ ବିଜୟର କଥା କହିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସୈନ୍ଯଵିନାଶଂ ଚ ରାଜ୍ଞଃ ସପ୍ତକୁମାରକାଃ
ସେନାର ବିନାଶ ଦେଖି, ରାଜାଙ୍କ ସାତି ପୁଅ—
ମହାନନ୍ଦଶ୍ଚ ନନ୍ଦଶ୍ଚ ପରାନନ୍ଦୋପନନ୍ଦକୌ
ମହାନନ୍ଦ, ନନ୍ଦ, ପରାନନ୍ଦ, ଉପନନ୍ଦ ଓ କୌ—
ଗଜସ୍ଥାସ୍ତେ ମହାଵୀରାସ୍ତୋମରାନ୍ଵଯସଂଭଵାଃ
ଏହି ମହାବୀରମାନେ, ତୋମର ବଂଶର ଜନ୍ମ, ହାତୀରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ।
ଭଯଭୀତାଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ବଲଖାନିମୁପାଯଯୁ
ଭୟରେ ତାଙ୍କମାନେ ସମସ୍ତେ ବଳଖାନୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ଅଭ୍ଯଧାଵତ ଵେଗେନ କପୋତସ୍ଥୋ ମହାବଲଃ
ଅତି ତୀବ୍ର ଗତିରେ, ପରାକ୍ରମୀ ଯିଏ କପୋତ ଉପରେ ବସିଥିଲେ, ସେ ଆଗକୁ ଧାଉଥିଲେ।
ଉପନନ୍ଦଂ ସୂର୍ଯଵର୍ମା ସୁନନ୍ଦଂ ପ୍ରତି ତାରକଃ
ତାରକ ସୁନନ୍ଦଙ୍କ ଦିଗକୁ ଆଗେଇଲେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମା ଉପନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ମୁଖୀନେ ହେଲେ।
ଯୁଧ୍ଯମାନାସ୍ତୁ ତେ ସର୍ଵେ ପରସ୍ପରଂ ଵଧୈଷିଣଃ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକାଅପରକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧ କରିଥିଲେ।
ପରାଜିତାସ୍ତୁ ତେ ପୁତ୍ରା ବାହ୍ଲୀକସ୍ଯ ମହାବଲାଃ
ତାପରେ ବାହ୍ଲୀକଙ୍କ ପରାକ୍ରମୀ ପୁଅମାନେ ପରାଜିତ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେଷାଂ ବଲଂ ଘୋରମଭିନନ୍ଦନଭୂମିପଃ କଥିତଂ କାରଣଂ ରାଜ୍ଞା ଯଥା ଜାତଃ ପରାଜଯଃ ।। 3.3.23.
ସେମାନଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ସେନାକୁ ଦେଖି, ଅଭିନନ୍ଦନ ରାଜା ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ପରାଜୟର କାରଣ ଯେପରି ଘଟିଥିଲା, ସେପରି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ କୁତୁକସ୍ତମାଶ୍ଵାସ୍ଯ ମହୀପତିମ୍ ତତ୍ସୈନ୍ଯଂ ମୋହଯାମାସ ଶିଲାଭୂତମଚେତନମ୍
ଏହା ଶୁଣି କୁତୁକ ରାଜାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ ଏବଂ ସେ ସେନାକୁ ମନ୍ଦ କରିଦେଲେ, ଯେଉଁପରି ସେମାନେ ପଥର ଭଳି ଅଚେତନ ହୋଇଗଲେ।
ତଦା କେସରିଣୀ ନାଟ୍ଯା ଅଷ୍ଟୌ ବଦ୍ଧ୍ଵା ମହାବଲାନ୍
ତାପରେ କେସରିଣୀ ନୃତ୍ୟ କରି ଆଠଜଣ ପରାକ୍ରମୀ ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ବାହ୍ଲୀକଶ୍ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ବଦ୍ଧ୍ଵା ତାନ୍ନିଗଡୈର୍ଦୃଢୈଃ
ଏବଂ ବାହ୍ଲୀକ ଶାନ୍ତ ମନେ ସେମାନେଠାରେ ଦୃଢ଼ ଶୃଙ୍ଖଳ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ଦେଵ୍ଯାଶ୍ଚ ଵରଦାନେନ ଦେଵସିଂହୋ ଭଯାତୁରଃ
ଦେବୀଙ୍କ ଦୟାବାଣୀ ଦ୍ୱାରା, ଭୟରେ ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ଦେବସିଂହ ରକ୍ଷା ପାଇଲେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ୍ଵର୍ଣଵତୀ ଦେଵୀ ସର୍ଵଵିଦ୍ଯାଵିଶାରଦା
ଏହା ଜାଣି, ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାରେ ପାରଙ୍ଗତ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀ ଦେବୀ ବୁଝିପାରିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୁ ଦଂପତୀ ତତ୍ର ମକରଂଦଂ ଗୃହେ ସ୍ଥିତୌ
ସେଠାରେ ମକରନ୍ଦ ଓ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ଘରେ ବସିଥିବା ଦେଖିଲେ।
କୃଷ୍ଣାଂଶସ୍ତୁ ତଦା ଦୁଃଖୀ ମକରନ୍ଦଂ ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ତାପରେ ଦୁଃଖିତ କୃଷ୍ଣାଂଶ ମକରନ୍ଦଙ୍କୁ କହିଲେ।
କୁଲକ୍ଷଯେ ମହତ୍ପାପଂ ସୁପ୍ରୋକ୍ତଂ ପୂର୍ଵ ସୂରିଭିଃ
ପରିବାର ନାଶ ଏକ ବଡ଼ ପାପ, ଏହି କଥା ପୁରୁଣା ପଣ୍ଡିତମାନେ ଭଲଭାବେ କହିଛନ୍ତି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୁ ତଚ୍ଛଯାଲଃ ଶୂରାଯୁତସମନ୍ଵିତଃ କୃଷ୍ଣାଂଶେନ ହଯାରୂଢୋ ବାହ୍ଲୀକଂ ତ୍ଵରିତୋ ଯଯୌ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ତାଙ୍କର ଶ୍ୟାଳ ଅନେକ ବୀରମାନେ ସହିତ, କୃଷ୍ଣାଂଶଙ୍କୁ ନେଇ ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ାରେ ବସି ବାହ୍ଲୀକଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।