ତସ୍ଯ ମାତା ତଥା ପତ୍ନୀ ଭଗିନୀ ପ୍ରେମଦୁଃଖିତାଃ ନ ବୋଧିତସ୍ତଦା ଵୀରଶ୍ଚିତ୍ରମାଯାଵିମୋହିତଃ ।। 3.3.23.
ତାଙ୍କର ମା, ଭାଉଣୀ ଓ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ପ୍ରେମ ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବୀର ଅଦ୍ଭୁତ ମାୟାରେ ଭ୍ରମିତ ଥିବାରୁ ଏହା ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦା ପୁଷ୍ପଵତୀ ଦେଵୀ ସ୍ଵପତିଂ ଭ୍ରାତୃପୀଡିତମ୍
ତାପରେ ଦେବୀ ପୁଷ୍ପବତୀ ତାଙ୍କର ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଭାଇଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖିତ ଦେଖିଲେ।
ଵିନାପରାଧଂ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ମହାନିଂଦାମଵାପ୍ତଵାନ୍
କୃଷ୍ଣାଂଶ ଅପରାଧ ନଥିଲେ ବି ବଡ଼ ନିନ୍ଦାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ।
ଵଧସ୍ତ୍ଯାଗଃ ସମୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଯୋଗ୍ଯଂ ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଵିଚାରଯ
ମୃତ୍ୟୁ ଓ ପରିତ୍ୟାଗ, ଦୁହିଁକୁ ସମାନ ଭାବିବା ଉଚିତ; ବୁଦ୍ଧିରେ ଭଲଭାବେ ବିଚାର କର।
ଚାଂଡାଲାଂଶ୍ଚ ସମାହୂଯ ବଦ୍ଧ୍ଵା ତଂ ପୁତ୍ରଘାତିନମ୍
ସେ ଚାଣ୍ଡାଳମାନୋକୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ସେଇ ପୁଅ ହତ୍ୟାକୁ ଗଠିବାକୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ।
ଅସ୍ଯ ନେତ୍ରେ ସମୁତ୍ପାଟ୍ଯ ମାଂ ଦର୍ଶଯତ ସଂଯୁତାଃ
ତାଙ୍କର ଆଖି ଉଖିଡ଼ି ଆଣି ମୋ ପାଖରେ ଦେଖାଇବାକୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଦେଵସିଂହସ୍ତତୋ ଗତ୍ଵା ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଭ୍ଯୋ ମହଦ୍ଧନମ୍
ତାପରେ ଦେବସିଂହ ଯାଇ ସେମାନୋକୁ ବହୁତ ଧନ ଦେଲେ।
ବଲଖାନେସ୍ତୁ ଯା ପତ୍ନୀ ଗଜମୁକ୍ତା ପତିଵ୍ରତା
କିନ୍ତୁ ବଳଖାନଙ୍କର ଜଣେ ପତିବ୍ରତା ଭାର୍ଯ୍ୟା ଗଜମୁକ୍ତା ଥିଲେ।
ଚାଂଡାଲାସ୍ତେ ତୁ ସଂଗତ୍ଯ ମୃଗନେତ୍ରେ ଚ ତଂ ଦଦୁଃ ଧିକ୍ତ୍ଵାଂ ପାପଂ ଦୁରାଚାରଂ ତ୍ଵଯା ମେ ହିଂସିତଃ ସଖା
ସେଇ ଚାଣ୍ଡାଳମାନେ ଏକଠା ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ମୃଗନେତ୍ରଙ୍କ ପାଖରେ ଦେଇ କହିଲେ, "ହେ ପାପୀ, ଦୁଷ୍ଟ, ତୁମ ପାଇଁ ମୋ ସଂଗୀ ହାନିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।"
ଜୀଵିତସ୍ତ୍ଵତ୍ସୁତୋ ଭୂମୌ ତଦନ୍ଵେଷଣହେତଵେ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଵୀରଃ ଶିରୀଷାଖ୍ଯପୁରଂ ଶୁଭମ୍
"ତୁମ ପୁଅ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଯାଅ," ବୋଲି କହି, ସେ ବୀର ଶୁଭ ଶିରୀଷା ନାମକ ସହରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଗଜମୁକ୍ତାମନୁଜ୍ଞାପ୍ଯ ଦଂପତୀ ପ୍ରାପ୍ଯ ନିର୍ଭଯଃ 3.3.23.
ଗଜମୁକ୍ତାଙ୍କର ଅନୁମତି ନେଇ, ସେ ଦମ୍ପତି ଭୟ ଛାଡ଼ି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଗଲେ।
ମକରଂଦସ୍ତୁ ବଲଵାନ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତତ୍ସର୍ଵକାରଣମ୍
ତାପରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମକରନ୍ଦ ସମସ୍ତ କାରଣ ଜାଣିଲେ।
ଧର୍ମମାରାଧଯାମାସ ଯଜ୍ଞୈର୍ନାନାଵିଧୈଃ ସ୍ତଵୈଃ
ସେ ବିଭିନ୍ନ ଯଜ୍ଞ ଓ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମକୁ ପୂଜିଲେ।
ଅଭିନଂଦନଭୂପସ୍ଯ ସୁତା ଚିତ୍ରପ୍ରପୂଜିନୀ
ଅଭିନନ୍ଦନ ରାଜାଙ୍କର କନ୍ୟା ଥିଲେ ଚିତ୍ରପ୍ରପୂଜିନୀ।
କେସରିଣ୍ଯା ଗୁରୁର୍ଜ୍ଞେଯଃ କୁତୁକୋ ଯୋଗୁରୂପଧୃକ୍
କେସରିଣୀଙ୍କ ଗୁରୁ ଥିଲେ କୁତୁକ, ଯିଏ ଯୋଗି ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।
ଶତ୍ରୁଭିର୍ଦୁର୍ଗମା ଭୂମିଃ ଶତ୍ରୁପାଷାଣକାରିଣୀ
ସେ ଭୂମି ଶତ୍ରୁମାନେ ଦ୍ୱାରା ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପଥର ଦ୍ୱାରା ଅପାୟଜନକ ଥିଲା।
ଚିତ୍ରରେଖାଭୂପସୁତା ଜଯଂତସ୍ତୁ ତଯା ହୃତଃ ଇନ୍ଦୁଲଶ୍ଚ ସ୍ଥିତୋ ଦୁଃଖୀ ଚିତ୍ରମାଯାଵିମୋହିତଃ
ଚିତ୍ରରେଖା ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ଜୟନ୍ତଙ୍କୁ ଧରି ନେଇଥିଲେ; ଇନ୍ଦୁଳା ସେଠାରେ ଦୁଃଖିତ ଓ ଚମତ୍କାର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ ରହିଗଲେ।
କୃଷ୍ଣାଂଶଶ୍ଚ ଭଵାନ୍ଦେଵଃ ସହିତଃ ସୂର୍ଯଵର୍ମଣା ଚିତ୍ରରେଖାଂ ସମାଗତ୍ଯ ନୃତ୍ଯାଦୀଂସ୍ତୈଃ ସମଂ କୁରୁ
ହେ ଦେବ, ତୁମେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟବର୍ମା ସହିତ ଚିତ୍ରରେଖାଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ସେମାନଙ୍କ ସହ ନୃତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କର।
ମୋହଯିତ୍ଵା ଚ ତାଂ ଦେଵୀଂ ପଠିତ୍ଵା ତନ୍ମତଂ ଶୁଭମ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ତାଙ୍କର ଶୁଭ ମତ ପଢ଼।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ଦେଵସ୍ସ ରାଜା ଵିସ୍ମଯାନ୍ଵିତଃ
ଏପରି କହି ଦେବତା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ରାଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଫାଲ୍ଗୁନେ ମାସି ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ତ୍ରଯସ୍ତେ ଯୋଗିରୂପିଣଃ 3.3.23.
ଫାଲ୍ଗୁନ ମାସ ଆସିଲାବେଳେ, ସେ ତିନିଜଣ ଯୋଗି ରୂପ ଧାରଣ କଲେ।
ମୃଦଂଗାଂକସ୍ତଦା ଦେଵୋ ମକରଂଦୋ ଵିପଂଚିମାନ୍
ସେବେଳେ ଦେବତା ମୃଦଙ୍ଗ ବଜାଇଲେ, ମକରନ୍ଦ ବୀଣା ନାଡ଼ିଲେ।
ମୋହଯିତ୍ଵା ଚ ନଗରଂ ତଥା ଗଜପତିଂ ନୃପମ୍
ସେ ନଗର ଓ ଗଜପତି ରାଜାଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଦେଲେ।
ଵାଂଛିତଂ ବ୍ରୂହି ମେ ଯୋଗିନ୍ସ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରାହ ନମ୍ରଧୀଃ
ଏ ଯତି, ତୁମର ଇଚ୍ଛା କହ, ଏପରି କହିଲେ, ସେ ନମ୍ର ହୃଦୟରେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
କୃତ୍ଵା କାର୍ଯମହଂ ଶୀଘ୍ରଂ ପୁନର୍ଦାସ୍ଯମି ତେ ସୁତମ୍
ମୁଁ ଏହି କାମ ଶୀଘ୍ର କରି, ପୁଣି ତୁମ ପୁଅକୁ ଫେରାଇ ଦେବି।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗଜପତିର୍ଦତ୍ତ୍ଵା ତେଭ୍ଯଃ ସ୍ଵକଂ ସୁତମ୍
ଏହା ଶୁଣି, ଗଜପତି ତାଙ୍କର ପୁଅକୁ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଲେ।
ପକ୍ଷମାତ୍ରେଣ ବାହ୍ଲୀକଂ ନଗରଂ ପ୍ରଯଯୁର୍ମୁଦା
ଦୁଇ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ବାହ୍ଲିକା ନଗରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଆଯଯୁର୍ଲାସ୍ଯତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞା ନୃପମୋହନତତ୍ପରାଃ
ନୃତ୍ୟର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ରାଜାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିବା ସେମାନେ ଆସିଲେ।
ମୋହିତାସ୍ତୈଶ୍ଚ ତେ ସର୍ଵେ ଗୀତନୃତ୍ଯଵିଶାରଦୈଃ
ଗୀତ ଓ ନୃତ୍ୟର ଦକ୍ଷ ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତେ ମୋହିତ ହେଲେ।
ତାନାଦାଯ ପୁନର୍ଭୂପଃ ସ୍ଵଗେହମଭିନଂଦନଃ
ସେମାନେ ଙ୍କୁ ନେଇ, ରାଜା ଆନନ୍ଦରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲେ।