ସ୍ଵଯୋଗେନୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶଃ ପୀତ୍ଵା ଵାଯଵ୍ଯମୁତ୍ତମମ୍
ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ, କୃଷ୍ଣାଂଶ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବାୟୁବାଣ ପିଇ ନେଲେ।
ତଥାଵିଧଂ ରିପୁଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶକ୍ରପୁତ୍ରୋ ମହାବଲଃ
ଏଭଳି ଶତ୍ରୁକୁ ଦେଖି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଆଶ୍ଚର୍ୟ ହେଲେ।
ପୁନର୍ଯୋଗବଲେନୈଵ ତଦସ୍ତ୍ରଂ ସଂକ୍ଷଯଂ ଗତମ୍
ପୁନି ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ, ସେ ଅସ୍ତ୍ର ଅକାର୍ଯ୍ୟ ହେଇଗଲା।
ସ୍ଵଯୋଗେନୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଜଲଂ ସର୍ଵଂ ମୁଖେଽକରୋତ୍
ନିଜ ଯୋଗ ଶକ୍ତିରେ, କୃଷ୍ଣାଂଶ ସମସ୍ତ ଜଳକୁ ନିଜ ମୁହଁରେ ରଖିଲେ।
ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ବାହୁଶାଲୀ ଯତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ଚର୍ମ ଖଡ୍ଗଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଶୁ ଖଡ୍ଗଯୁଦ୍ଧମଚୀକରତ୍
ସ୍ପଷ୍ଟ ମନ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହାତ ଦେଇ, ନିଜ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ସେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲା । ଚାମର ଓ ତଳୱାର ନେଇ, ସେ ତଳୱାର ଯୁଦ୍ଧରେ ଲଗିଗଲା ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ପ୍ରାପ୍ତା ଦେଵାଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵଭୂମିପାଃ
ଏହି ସମୟରେ ଦେବତାମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ଭୂମିର ରାଜାମାନେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ ।
ପ୍ରାତଃକାଲେ ଚ ସଂପ୍ରାପ୍ତେ ବଲଖାନିର୍ମହାବଲଃ
ପ୍ରଭାତ ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଖାନି ଆସିଗଲେ ।
ଶ୍ରମେଣ କର୍ଶିତୋ ଵୀରଃ ଶକ୍ରପୁତ୍ରଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍
କ୍ଲାନ୍ତିରେ ଶୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା, ଶୂର ଓ ମହିମାଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ ସେଠାରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ ।
ସ୍ଵଖଡ୍ଗେନୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶ ଶିରସ୍ତଵ ହରାମ୍ଯହମ୍ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଖଡ୍ଗମାଦାଯ ଯଯୌ ଶୀଘ୍ରଂ ରୁଷାନ୍ଵିତଃ
“ମୋ ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା, ହେ କୃଷ୍ଣାଂଶ, ତୁମର ମୁଣ୍ଡ ନେଇଯିବି,” ବୋଲି କହି, ସେ ତଳୱାର ଉଠାଇ, କ୍ରୋଧରେ ଦ୍ରୁତ ଚାଲିଗଲା ।
ବଲଖାନିସ୍ତୁ ତଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାସ୍ତ୍ରଂ ପ୍ରେମକାତରଃ 3.3.19.
ବଳଖାନି ତାଙ୍କୁ ପରିଚୟ କରି, ପ୍ରେମରେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ର ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।
ହେ ଇନ୍ଦୁଲ ମହାଭାଗ ପିତୃମାତୃଯଶସ୍କର
“ହେ ଇନ୍ଦୁଳା, ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ପିତା ମାତାଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ବଢ଼ାଇଥିବା,” ବୋଲି କହିଲେ ।
ପୂର୍ଵଂ ହତ୍ଵା ଚ ମାଂ ଵୀର ସ୍ଵପିତୃଵ୍ଯଂ ତତଃ ପୁନଃ ସୁଖୀ ଭଵ ମହାଵୀର ଗେହେ ଵୈ ସୁଖଵର୍ମଣଃ
“ପ୍ରଥମେ ମୋତେ ମାରି, ଶୂର, ତାପରେ ତୁମର ପିତୃବ୍ୟକୁ ମାରି, ମହାଶୂର, ତୁମେ ସୁଖବର୍ମାଣଙ୍କ ଘରେ ସୁଖୀ ହେବ ।”
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଚ ସ୍ଵକୁଲଂ ଶିଶୁଃ କୃତଵାନ୍ରୋଦନଂ ଗାଢମପରାଧନିଵୃତ୍ତଯେ
ଏହି କଥା ଶୁଣି ଓ ନିଜ କୁଳ ବୁଝି, ଶିଶୁ ଗଭୀର ଭାବରେ କ୍ଷମା ପାଇବାକୁ କାମନା କରି କାନ୍ଦିଲା ।
ଉଵାଚ ମଧୁରଂ ଵାକ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ତାତ ମମ ପ୍ରିଯ
ସେ ମଧୁର କଥା କହିଲା: “ଶୁଣ, ପ୍ରିୟ ବାପା, ମୋର ଆତ୍ମୀୟ ।”
ଦେଵୋ ଵା ମାନୁଷୋ ଵାପି ପନ୍ନଗୋ ଵାପି ଦାନଵଃ
“ଦେବ, ମନୁଷ୍ୟ, ସାପ କିମ୍ବା ଦାନବ —”
ସୋହମାଜନ୍ମଶୁଦ୍ଧସ୍ଯ ପିତୁରାହ୍ଲାଦକସ୍ଯ ଚ
“ମୁଁ ହେଉଛି ସେ, ଜନ୍ମରୁ ପବିତ୍ର, ଯିଏ ପିତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାଏ ।”
ପଦ୍ମିନ୍ଯା ଜନିତଂ ମୋହଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ଜ୍ଞାତଵାନ୍ନ ହି
“ପଦ୍ମିନୀର ମୋହ ଗ୍ରହଣ କରି, ମୁଁ ଜାଣିପାରିନଥିଲି ।”
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସ ପୁନର୍ବାଲୋ ରୁରୋଦ ସ୍ନେହକାତରଃ
ଏପରି କହି, ଶିଶୁ ପୁଣି ପ୍ରେମରେ ଭରି, କାନ୍ଦିପକାଇଲା ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚସ୍ତସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଵଚନଂ ଶିଶୋଃ ଉତ୍ସଵଂ କାରଯାମାସ ତତ୍ର ଦେଶେ ଜନେଜନେ
ଶିଶୁର କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣାଂଶ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସବ କରାଇଲେ ।
ଆର୍ଯ୍ଯସିଂହସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନାନାଦ୍ରଵ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ 3.3.19.
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ନାନା ଉପହାରରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଆର୍ଯ୍ୟସିଂହ ଆସିଲେ ।
ଶତଂ ହଯାଂସ୍ତଥା ନାଗାନ୍ମୁକ୍ତାମଣି ଵିଭୂଷିତାନ୍
ସେ ଶତ ଘୋଡା ଓ ହାତୀ, ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ଶୋଭିତ, ଦେଇଲେ ।
ପ୍ରସ୍ଥାନମକରୋତ୍ତେଷାଂ ସ ପ୍ରେମ୍ଣା ଵାକ୍ଯଗଦ୍ଗଦଃ
ସେ ପ୍ରେମରେ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠରେ, ତାଙ୍କର ଯାତ୍ରା ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିଦେଲେ ।
ଉଷିତ୍ଵା ମାସମେକଂ ତୁ ତସ୍ମିନ୍ମାର୍ଗେ ଭଯାନକେ
ସେ ଭୟଙ୍କର ପଥରେ ଗୋଟିଏ ମାସ ରହିଲେ।
ଆହ୍ଲାଦସ୍ତୁ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ସୁତଂ ପତ୍ନୀସମନ୍ଵିତମ୍
ଆହ୍ଲାଦ ଆନନ୍ଦିତ ହୃଦୟରେ, ତାଙ୍କର ପତ୍ନୀ ଓ ପୁଅ ସହିତ ଥିଲେ।
ଦଶହାରାଖ୍ଯନଗରଂ ସଂପ୍ରାପ୍ତଃ ସ୍ଵକୁଲୈସ୍ସହ
ସେ ତାଙ୍କର ପରିବାର ସହିତ ଦଶହାରା ନାମକ ସହରକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ପୃଥ୍ଵୀରାଜସ୍ତୁ ତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ଵିସ୍ମଯଂ ପରମଂ ଯଯୌ
ପୃଥ୍ବୀରାଜ ଏହି କଥା ଶୁଣି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ।
ଅପ୍ସସରସ୍ତ୍ଵଂ ସ୍ଵଯଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଭୂମୌ ନାରୀତ୍ଵମାଗତା
ତୁମେ ନିଜେ ଅପ୍ସରା ରୂପକୁ ଛାଡ଼ି, ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଜଣେ ନାରୀ ହେଲେ।
ଯକ୍ଷ୍ମଣା ମରଣଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକମୁପାଯଯୌ
ତୁମେ କ୍ଷୟ ରୋଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇ ଶ୍ୱର୍ଗ ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ସୂତ ଉଵାଚ ମୁନେ ପାଂଚାଲଦେଶେ ତୁ ରାଜାସୀଦ୍ବଲଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ସୂତ କହିଲେ: ମୁନି, ପାଞ୍ଚାଳ ଦେଶରେ ବଳବର୍ଦ୍ଧନ ନାମକ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ।
ବିସେନଵଂଶଭୂପାଲୋ ଵେଦତତ୍ତ୍ଵଵିଶାରଦଃ
ସେ ବିସେନ ବଂଶର ରାଜା ଥିଲେ ଏବଂ ବେଦର ତତ୍ତ୍ୱରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ।