ରତ୍ନଭାନୌ ମୃତେ ରାଜ୍ଞି ମରୁଧନ୍ଵମହୀପତିଃ
ରତ୍ନଭାନୁ ରାଜାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ପରେ, ମରୁଧନ୍ବ ଭୂମିର ରାଜା ହେଲେ।
ଆରାଧ୍ଯ ପାଵକଂ ଦେଵଂ ଯଜ୍ଞଧ୍ଯାନଵ୍ରତାର୍ଚନୈଃ
ସେ ଯଜ୍ଞ, ଧ୍ୟାନ, ବ୍ରତ ଓ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଆରାଧନା କଲେ।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ପାଵକୀଯଂ ହଯଂ ଶୁଭମ୍
ତେବେ, ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ଅଗ୍ନିଯୁକ୍ତ ଏକ ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଦେଲେ।
ପାଵକାସ୍ତେ ହି ଚତ୍ଵାରଃ ସମୁଦ୍ଭୂତା ମହୀତଲେ
ଏହି ଚାରିଜଣ ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇ ଭୂମିରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଅଷ୍ଟାଦଶଵଯୋଭୂତାଃ ସର୍ଵେ ତେ ମୁନିପୁଂଗଵ
ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଅଠାର ବର୍ଷ ବୟସର ଥିଲେ।
ଅଷ୍ଟାଦଶାବ୍ଦଵଯସା ସା କନ୍ଯା ଵରଵର୍ଣିନୀ
ସେ ସୁନ୍ଦର କନ୍ୟା ମଧ୍ୟ ଅଠାର ବର୍ଷ ବୟସର ଥିଲେ।
ଶାର୍ଦୂଲଵଂଶୀ ସ ନୃପଃ କୃତଵାନ୍ଵୈ ସ୍ଵଯଂଵରମ୍
ଶାର୍ଦୂଳ ବଂଶର ସେ ରାଜା ନିଜେ ସ୍ୱୟଂବର ଆୟୋଜନ କଲେ।
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷେ ସିତେ ପକ୍ଷେ ଚାଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ଚଂଦ୍ରଵାସରେ
ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ସୋମବାର ଦିନରେ,
ଵିଦ୍ଯୁଦ୍ଵର୍ଣଂ ମୁଖଂ ତସ୍ଯାଶ୍ଚଂଚଲାଯାସ୍ତଥାଗତମ୍ 3.3.16.
ସେ ଚଞ୍ଚଳାଙ୍କର ମୁହଁ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରଙ୍ଗରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଉଥିଲା।
ସାପି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚ ତଂ ଵୀରଂ ମୁମୋହ ଗଜମୁକ୍ତିକା
ସେ ନାୟକଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ହାତୀମୁକ୍ତା ପରି ମୂର୍ଛିତ ହେଲେ।
ତାରକାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ଭୂପାଲାଃ ସର୍ଵଶସ୍ତ୍ରାସ୍ତ୍ରସଂଯୁତାଃ
ତାରକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତ ଶସ୍ତ୍ର ଓ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ଥିଲେ।
ତଥାଵିଧାନ୍ନୃପାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭୂପାନ୍ପଂଚଶତାନ୍ବଲୀ
ଏମିତି ପାଞ୍ଚଶତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାମାନେ ଥିବାକୁ ଦେଖି,
ସର୍ଵତୋ ଵଧ୍ଯମାନଂ ତଂ ବଲଖାନିଂ ସ ତାରକଃ
ତାରକ ଚାରିପଟେ ଘେରିଥିବା ସେନାକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ମହୀରାଜସୁତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଖଡ୍ଗଂ ତଥା ଗତମ୍
ମହୀରାଜଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁଅ, ତଳୱାର ଉଠିଥିବାକୁ ଦେଖି,
ପରାଜିତେ ନୃପବଲେ ବଲଖାନିର୍ମହାବଲଃ
ରାଜାଙ୍କ ସେନା ପରାଜିତ ହେଲାପରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଳଖାନି ରହିଗଲେ।
ତାଂ ଗଚ୍ଛଂତୀଂ ସୁତାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗଜସେନୋ ମହୀପତିଃ
ତାଙ୍କ ଝିଅ ଚାଲିଯିବାକୁ ଦେଖି, ମହୀପତି ଗଜସେନ ଚିନ୍ତିତ ହେଲେ।
ଜଂବୁକଘ୍ନଂ ମହାଵୀରଂ ମାଯଯା ତମମୋହଯତ୍
ଜମ୍ବୁକ ଘାତକ ମହାବୀରଙ୍କୁ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଭ୍ରମିତ କଲେ।
ନିଗଡୈସ୍ତଂ ବବଂଧାଶୁ ଦୃଢୈର୍ଲୋହମଯୈ ରୁଷା
କ୍ରୋଧରେ, ଦୃଢ଼ ଲୋହାର ଶୃଙ୍ଖଳରେ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ବାନ୍ଧିଦେଲେ।
ଚାଂଡାଲାଂଶ୍ଚ ସମାହୂଯ କଠିନାଂସ୍ତତ୍ରଵାସିନଃ 3.3.16.
ସେଠାରେ ଥିବା କଠୋର ଚଣ୍ଡାଳମାନେକୁ ଡାକିଲେ।
ତେ ରୌଦ୍ରାସ୍ତଂ ସମାବଧ୍ଯ ତାଡଯାମାସୁରୂଜ୍ଜିତାଃ
ସେ କ୍ରୁର ଲୋକମାନେ, ତାଙ୍କୁ ବାନ୍ଧି ନିରନ୍ତର ପ୍ରହାର କଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତତସ୍ତୁ ଚଂଡାଲାନ୍ବଲଖାନିରତାଡଯତ୍
ତାପରେ ବଳଖାନି, ଚଣ୍ଡାଳମାନେକୁ ଦେଖି, ସେମାନେକୁ ପ୍ରହାର କଲେ।
ମୃତେ ପଂଚଶତେ ରୌଦ୍ରେ ତଚ୍ଛେଷା ଦୁଦ୍ରୁଵୁର୍ଭଯାତ୍
ପାଞ୍ଚଶତ କ୍ରୁର ଲୋକ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବା ପରେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଭୟରେ ପଳାଇଗଲେ।
ସ ନୃପଃ କାରଣଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ହସ୍ତବଦ୍ଧୋ ମହାବଲୀ
ସେ ରାଜା କାରଣ ବୁଝି, ହାତପାଉଁ ବାନ୍ଧା ହେଲେ, ଯଦିଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଭଵାନ୍ମହାବଲୋ ଵୀର ଚାଂଡାଲୈର୍ବଂଧନଂ ଗତଃ
ହେ ମହାବଳୀ ବୀର, ତୁମେ ଚଣ୍ଡାଳମାନେ ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲେ।
ମତ୍ସୁତା ଭଵନେ ପ୍ରାପ୍ତା ଦିଷ୍ଟ୍ଯା ତ୍ଵଂ ଜୀଵିତଂ ଗତଃ ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରିଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ତଂ ପ୍ରଶସ୍ଯ ତଥାକରୋତ୍
ମୋ ଝିଅ ତୁମ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚିଛି, ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ପୁଣି ଜୀବନକୁ ଫେରିଛ। ଏହି ପ୍ରିୟ କଥା ଶୁଣି, ସେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ ଏବଂ ଏହିପରି କାମ କଲେ।
ମଂଡପେ ଵେଦକର୍ମାଣି ଵିଵାହାର୍ଥଂ ଚକାର ସଃ
ମଣ୍ଡପ ଭିତରେ ବିବାହ ପାଇଁ ବେଦିକ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଲା।
ତଦାଜ୍ଞଯା ଲିଖିତ୍ଵାସୌ ଗଜସେନୋଽଗ୍ନିସେଵକଃ
ତାଙ୍କର ଆଦେଶରେ ଅଗ୍ନିର ସେବକ ଗଜସେନ ଏହା ଲେଖିଲେ।
ବଲଖାନେର୍ଵିଵାହୋଽତ୍ର ଭଵାନ୍ସୈନ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ଏଠାରେ ବଳଖାନଙ୍କ ବିବାହ ତୁମ ସେନା ସହିତ ହେଉଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ନିଶି ଜାତାଯାଂ ବଲଖାନିର୍ମହାବଲଃ 3.3.16.
ଏହି କଥା କୁହାଯିବା ପରେ, ବଳଖାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାତିରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଗରଲଂ ତେନ ସଂଭୁକ୍ତଂ ନ ମମାର ଵରାଚ୍ଛୁଭାତ୍ ପୁନର୍ବବଂଧ ନିଗଡୈସ୍ତାଡଯାମାସ ଵେତସୈଃ
ସେ ବିଷ ଖାଇଲେ, କିନ୍ତୁ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲା ନାହିଁ; ପୁଣି ତାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ବାନ୍ଧି ବେତରେ ପିଟାଗଲା।