ବିନ୍ଦୁଲଂ ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଦେଵସ୍ତତ୍ର ମନୋରଥମ୍
ସେଠାରେ, କୃଷ୍ଣାଂଶ ଦେବତା ଓ ବିନ୍ଦୁଳା ଏକେ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ହରିଣୀଂ ବଲଖାନିଶ୍ଚ ତଦ୍ଭ୍ରାତା ହରିନାଗରମ୍
ହରିଙ୍କ ଭାଇ, ବଳଖାନି ଓ ହରିନାଗର।
ରାତ୍ରୌ ତନ୍ନୃପତେଃ ସେନାଂ ହତ୍ଵା ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ତତ୍ପତିମ୍
ରାତିରେ ସେ ରାଜାଙ୍କର ସେନାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁକୁ ଗାଁଥି ଦେଲେ ।
ସ୍ଵସୈନ୍ଯଂ ତେ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ନିର୍ଭଯା ବଲଵତ୍ତରାଃ
ତାଙ୍କର ନିଜ ସେନା ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଆସିଲା ।
ନିଗଡୈରେକତଃ କୃତ୍ଵା ପଞ୍ଚ ଭୂପାନ୍ହି ଵଂଚକାନ୍
ପାଞ୍ଚଜଣ ଚତୁର ରାଜାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଏକସାଥି ଗାଁଥି ଦେଲେ ।
ନେତ୍ରସିଂହୋ ଵରୋ ଭ୍ରାତା ସୁନ୍ଦରାରଣ୍ଯଭୂମିପଃ 3.3.13.
ନେତ୍ରସିଂହ, ସୁନ୍ଦରାରଣ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏବଂ ଭୂମିପତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ହରାନନ୍ଦୋ ନାମ୍ନା ତାନଯୁଧଦ୍ବଲୀ । । ନେତ୍ରସିଂହସ୍ଯ ସୈନ୍ଯଂ ଚ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଂ ତଦାଗମତ୍
ହରାନନ୍ଦ ନାମକ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଆସିଲେ; ଏବଂ ନେତ୍ରସିଂହଙ୍କର ସେନା, ଚାରି ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ, ସେ ସମୟରେ ଆସିଲା ।
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷୈ ରଣୋ ଘୋରଃ ସପ୍ତଲକ୍ଷଯୁତୈରଭୂତ୍ ଅର୍ଦ୍ଧସୈନ୍ଯଂ ରିପୋସ୍ତତ୍ର ହତଶେଷମଦୁଦ୍ରୁଵତ୍
ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସାତ ଲକ୍ଷ ସେନାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ, ହତ୍ୟା ହୋଇ ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଭାଗିଗଲେ ।
ଵିସ୍ମିତଃ ସ ହରାନନ୍ଦୋ ରୁଦ୍ରମାଯାଵିଶାରଦଃ ।। ବଲାଧିକ୍ଯଯୁତାଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶିଵଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ହରାନନ୍ଦ ଅବାକ ହେଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମାୟାରେ ଦକ୍ଷ; ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଶକ୍ତି ଅଧିକ ଜାଣି, ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଗଲେ ।
ରଚିତ୍ଵା ଶାଂବରୀଂ ମାଯାଂ ନାନାରୂପଵିଧାରିଣୀମ୍ । । ପାଷାଣଭୂତାନ୍ସକଲାନ୍କୃତ୍ଵା ଭୂପାନ୍ସମାଯଯୌ
ଶାମ୍ବରୀ ମାୟା, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ପାଷାଣରେ ପରିଣତ କରି, ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ।
ସସୁତଂ ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନୃପଂ ପୂର୍ଣବଲଂ ତତଃ
ତାପରେ, ନିଜ ପୁଅ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ରାଜା—
ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈସ୍ତଦା ଦେଵୀଂ ଧ୍ଯାଯଂତୀ କାମରୂପିଣୀମ୍ । । ତଦା ତୁଷ୍ଟା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଂସ୍ତାନବୋଧଯତ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଯେଉଁ ଚାହିଁଲେ ଏହି ରୂପ ନେଇପାରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ; ତାପରେ ଜଗତ୍ ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମୂର୍ଛିତ ଲୋକମାନେକୁ ଜାଗିଲେ ।
ଯଥା ବଦ୍ଧଃ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵାମୀ କଥଯାମାସ ସା ତଥା ।। ଅହଂ ଶୁକୀ ଭଵାମ୍ଯଦ୍ଯ ଭଵାନ୍ବିଂଦୁଲସଂସ୍ଥିତଃ । ।। 3.3.13.୧୨
ଯେପରି ଗାଁଥି ହେଲେ ମାଲିକ ନିଜେ କଥା କହିଥିଲେ, ସେପରି ସେ କହିଲେ: 'ଆଜି ମୁଁ ଶୁକା ହେବି, ତୁମେ ଚାନ୍ଦରେ ବସିଛ ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଶୁକୀ ଭୂତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂଶେନ ସମନ୍ଵିତା
ଏପରି କହି, ସେ ଶୁକା ହେଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନେଇ ।
ଆଶ୍ଵାସ୍ଯ ତଂ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣାଂଶଂ ପ୍ରତ୍ଯଵର୍ଣଯତ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ ।
ରକ୍ଷକାଞ୍ଛତସାହସ୍ରାନ୍ହତ୍ଵା ଭ୍ରାତରମାଯଯୌ । । ପୌର୍ଣିମାଂ ମଧୁଯୁକ୍ତାଂ ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ
ଏକ ଲକ୍ଷ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତି ମଧୁରେ ଭରିଥିବା ବୁଝି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ ।
ସ୍ନାନଧ୍ଯାନାଦିକା ନିଷ୍ଠାଃ କୃତ୍ଵା ଗେହମୁପାଯଯୁଃ ।। ସାଗରସ୍ଯ ତଟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତେ ଚ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । । ଚୈତ୍ରସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ସ୍ଵଗେହଂ ପୁନରାଯଯୁଃ
ସ୍ନାନ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ; ସାଗର ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ କଲେ; ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚମୀରେ ନିଜ ଘରକୁ ପୁନଃ ଫେରିଲେ ।
ଦୂତା ଉଷ୍ଟ୍ରସମାରୂଢାସ୍ତତ୍କ୍ଷେମକରଣୋତ୍ସୁକାଃ । । ଵୈଶାଖେ ଶୁକ୍ଲପଂଚମ୍ଯାଂ ସ୍ଵଗେହଂ ପୁନରାଯଯୁଃ
ଉଷ୍ଟ୍ରାରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଦୂତମାନେ, ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷେମ ନିମିତ୍ତ ଉତ୍ସୁକ, ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ନିଜ ଘରକୁ ପୁନଃ ଫେରିଲେ ।
ମଲନା ଭୂପତିଶ୍ଚୈଵ ଗେହେଗେହେ ମହୋତ୍ସଵମ୍ ।। କାରଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ଧନମ୍
ମଲନା ଏବଂ ଭୂପତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ବିଧିମତ ଉତ୍ସବ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଧନ ଦେଲେ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଚତୁର୍ଦଶାବ୍ଦେ କୃଷ୍ଣାଂଶେ ଯଥା ଜାତଂ ତଥା ଶୃଣୁ କଲୌ ଜନ୍ମତ୍ଵମାପନ୍ନଃ ସ୍ଵର୍ଣଵତ୍ଯୁଦରେଽଵସତ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଚାରିଦଶ ବର୍ଷରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ବିଷୟରେ, କିପରି ଘଟିଲା ଶୁଣ; କଳିଯୁଗରେ ସେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବସିଥିଲେ ।
ଚୈତ୍ରଶୁକ୍ଲ ନଵମ୍ଯାଂ ଚ ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ଗୁରୁଵାସରେ
ଚୈତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ନବମୀ ଦିନ, ମଧ୍ୟାହ୍ନ ବେଳେ, ଗୁରୁବାରରେ,
ଜାତେ ତସ୍ମିନ୍ସୁତଶ୍ରେଷ୍ଠେ ଦେଵାଃ ସର୍ଷିଗଣାସ୍ତଦା ଇତ୍ଯୂଚୁର୍ଵଚନଂ ତସ୍ମାଦିନ୍ଦୁଲୋ ନାମ ଚାଭଵତ୍
ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଷିମାନେ ଏହି କଥା କହିଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ଇନ୍ଦୁଲୋ ନାମ ଦିଆଗଲା।
ଆହ୍ଲାଦୋ ଜାତକର୍ମାଦୀନ୍କାରଯିତ୍ଵା ଶିଶୋର୍ମୁଦା
ଆହ୍ଲାଦ ଖୁସିରେ ଶିଶୁର ଜନ୍ମ କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ସବଗୁଡିକ କରିଲେ।
ଇନ୍ଦୁଲେ ତନଯେ ଜାତେ ଦ୍ଵିମାସାଂତେ ମହୀତଲେ ନେତ୍ରସିଂହ ସୁତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଲନାସ୍ନେହସଂଯୁତା
ଇନ୍ଦୁଲୋଙ୍କ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲାପରେ, ଦୁଇ ମାସ ପରେ, ମହିଳାମାନେ ତେଲ ଓ ସ୍ନେହରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, ନେତ୍ରସିଂହଙ୍କ ପୁଅକୁ ଦେଖିଲେ।
ଶତଵୃନ୍ଦାଶ୍ଚ ନର୍ତକ୍ଯୋ ନାନାରାଗେଣ ସଂଯୁତାଃ
ସେଉଁତି ଶତାଧିକ ନୃତ୍ୟାଙ୍ଗନାମାନେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ସଜି ଏକଠା ହେଲେ।
ସପ୍ତରାତ୍ରମୁଷିତ୍ଵା ସ ଯୋଗସିଂହୋ ଯଯୌ ଗୃହମ୍
ସାତ ରାତି ରହିବା ପରେ, ଯୋଗସିଂହ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ପୁତ୍ରସ୍ନେହେନ ତଂ ପୁତ୍ରଂ ସ ଜହାର ସ୍ଵମାଯଯା
ପୁଅ ପ୍ରେମରେ, ସେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ତାଙ୍କ ପୁଅକୁ ନେଇଗଲେ।
ସ୍ନେହପ୍ଲୁତା ଶଚୀ ଦେଵୀ ସ୍ଵସ୍ତନୌ ତମପାଯଯତ୍ 3.3.14.
ସ୍ନେହରେ ଭରିଥିବା ଶଚୀ ଦେବୀ ନିଜ ଅଂକରେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ପାଇଲେ।
ଇନ୍ଦୁଂ ପୀଯୂଷଭଵନଂ ଗୃହ୍ଣାତି ଵପୁଷା ସ୍ଵଯମ୍ ସ ବାଲଃ ସ୍ଵପିତୁର୍ଵିଦ୍ଯାଂ ପଠିତ୍ଵା ଶ୍ରେଷ୍ଠତାମଗାତ୍
ଇନ୍ଦୁ ଅମୃତର ଭଳି ଚମକିଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ; ସେ ବାଳକ ନିଜ ପିତାଙ୍କ ଜ୍ଞାନ ପଢି ଉତ୍କୃଷ୍ଟତାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଵିନଷ୍ଟେ ବାଲକେ ତସ୍ମିନ୍ଦେଵୀ ସ୍ଵର୍ଣଵତୀ ତଦା
ସେ ବାଳକ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲାବେଳେ, ସ୍ବର୍ଣ୍ଣବତୀ ଦେବୀ—