ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଶଲ୍ଯାଂଶଃ ସୁଯୋଧନମୁଖେରିତମ୍ ଆହ୍ଲାଦସ୍ଯ ସମୀପଂ ସ ଗତ୍ଵୈତଦ୍ଵଂଚନାଯ ହି
ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଶଲ୍ୟାଂଶ ଯାହା ସୁୟୋଧନ କହିଥିଲେ, ଆହ୍ଲାଦଙ୍କ ପାଖକୁ ଏହି ଚତୁର୍ୟ ପାଇଁ ଗଲା।
ଭଵନ୍ତୋଂଶାଵତାରାଶ୍ଚ ମଯା ଜ୍ଞାତାଃ ସୁରୋତ୍ତମାତ୍ ରାମାଂଶାଯ ସ୍ଵକନ୍ଯାଂ ଚ ଦାସ୍ଯାମି କୁଲରୀତିତଃ
ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିଛି ଯେ ଆପଣମାନେ ସବୁଁ ଅଂଶାବତାର; କୁଳର ରୀତି ଅନୁଯାୟୀ, ମୁଁ ମୋ କନ୍ୟାକୁ ରାମାଂଶକୁ ଦେଇବି।
ଇତ୍ଯାହ୍ରାଦଂ ସମାଦିଶ୍ଯ ସ ନୃପଶ୍ଛଲମାଶ୍ରିତଃ
ଏଭଳି ଆହ୍ଲାଦକୁ ନିର୍ଦେଶ ଦେଇ, ରାଜା ଚତୁର୍ୟ ଅପନେଇଲେ।
ସହସ୍ରଂ ମଂଡପେ ଭୂପାନ୍ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଵବଲୈଃ ସହ
ସେ ଏକ ହଜାର ରାଜାଙ୍କୁ ମଣ୍ଡପରେ ନିଜ ସେନା ସହିତ ବସାଇଲେ।
ଵିଵାହପ୍ରଥମାଵର୍ତେ ଯୋଗସିଂହୋଽସିମୁତ୍ତମମ୍
ବିବାହର ପ୍ରଥମ ଚକ୍ରରେ ଯୋଗସିଂହ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ତଳୱାର ଧରିଥିଲେ।
ତମାହ ତାଲନୋ ଧୀମାନ୍ନ ଯୋଗ୍ଯଂ ଭଵତା କୃତମ୍ ନିରାଯୁଧୈଃ ପରୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଶସ୍ତ୍ରିଣାଂ ସଂଗରୋ ହି ନଃ
ଧୀର ତାଳନା ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଯାହା କରିଛ, ଏହା ଠିକ୍ ନୁହେଁ; ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ମାନେ ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ମାନେ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ଆମ ପାଇଁ ଉଚିତ ନୁହେଁ।'
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଯୋଗସିଂହଂ କୃଷ୍ଣାଂଶସ୍ତଂ ସମାରୁଧତ୍ 3.3.13.
ଏହା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣାଂଶ ଯୋଗସିଂହ ଉପରେ ଆସିବାକୁ ଲଗିଲେ।
ଵିଜଯଂ ତୃତୀଯାଵର୍ତେ ସୁଖଖାନିର୍ନ୍ଯରୁଂଦ୍ଧ ଵୈ ରୂପଣସ୍ତଂ ଗୃହୀତ୍ଵାଶୁ ଯୁଯୁଧେ ତଦ୍ବଲୈଃ ସହ
ତୃତୀୟ ଚକ୍ରରେ ବିଜୟା ସୁଖର ପଥକୁ ଅଟକାଇଲେ; ରୂପଣ ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ଧରି ନିଜ ସେନା ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ପଂଚମେ ବହୁରାଜାନଂ ତାଲନଶ୍ଚ ସମାରୁଧତ୍
ପଞ୍ଚମ ଚକ୍ରରେ ତାଳନା ଅନେକ ରାଜାଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନନ୍ତରେ ଦେଵଃ କାଲଦର୍ଶୀ ସମାଗତଃ
ଏହି ସମୟରେ, କାଳକୁ ଦେଖିପାରିବା ଦେବତା ଆସିଗଲେ।
ବିନ୍ଦୁଲଂ ଚୈଵ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଦେଵସ୍ତତ୍ର ମନୋରଥମ୍
ସେଠାରେ, କୃଷ୍ଣାଂଶ ଦେବତା ଓ ବିନ୍ଦୁଳା ଏକେ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ହରିଣୀଂ ବଲଖାନିଶ୍ଚ ତଦ୍ଭ୍ରାତା ହରିନାଗରମ୍
ହରିଙ୍କ ଭାଇ, ବଳଖାନି ଓ ହରିନାଗର।
ରାତ୍ରୌ ତନ୍ନୃପତେଃ ସେନାଂ ହତ୍ଵା ବଦ୍ଧ୍ଵା ଚ ତତ୍ପତିମ୍
ରାତିରେ ସେ ରାଜାଙ୍କର ସେନାକୁ ହତ୍ୟା କରି, ତାଙ୍କ ପ୍ରଭୁକୁ ଗାଁଥି ଦେଲେ ।
ସ୍ଵସୈନ୍ଯଂ ତେ ସମାଜଗ୍ମୁର୍ନିର୍ଭଯା ବଲଵତ୍ତରାଃ
ତାଙ୍କର ନିଜ ସେନା ନିର୍ଭୟ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇ ଆସିଲା ।
ନିଗଡୈରେକତଃ କୃତ୍ଵା ପଞ୍ଚ ଭୂପାନ୍ହି ଵଂଚକାନ୍
ପାଞ୍ଚଜଣ ଚତୁର ରାଜାଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଖଳାରେ ଏକସାଥି ଗାଁଥି ଦେଲେ ।
ନେତ୍ରସିଂହୋ ଵରୋ ଭ୍ରାତା ସୁନ୍ଦରାରଣ୍ଯଭୂମିପଃ 3.3.13.
ନେତ୍ରସିଂହ, ସୁନ୍ଦରାରଣ୍ୟର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏବଂ ଭୂମିପତି, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ହରାନନ୍ଦୋ ନାମ୍ନା ତାନଯୁଧଦ୍ବଲୀ । । ନେତ୍ରସିଂହସ୍ଯ ସୈନ୍ଯଂ ଚ ଚତୁର୍ଲକ୍ଷଂ ତଦାଗମତ୍
ହରାନନ୍ଦ ନାମକ ଯୁଦ୍ଧରେ ପ୍ରବଳ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଆସିଲେ; ଏବଂ ନେତ୍ରସିଂହଙ୍କର ସେନା, ଚାରି ଲକ୍ଷ ସଂଖ୍ୟାରେ, ସେ ସମୟରେ ଆସିଲା ।
ପଞ୍ଚଲକ୍ଷୈ ରଣୋ ଘୋରଃ ସପ୍ତଲକ୍ଷଯୁତୈରଭୂତ୍ ଅର୍ଦ୍ଧସୈନ୍ଯଂ ରିପୋସ୍ତତ୍ର ହତଶେଷମଦୁଦ୍ରୁଵତ୍
ପାଞ୍ଚ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ସାତ ଲକ୍ଷ ସେନାରେ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଅର୍ଦ୍ଧାଂଶ, ହତ୍ୟା ହୋଇ ବଞ୍ଚିଥିବା ଲୋକମାନେ, ଭାଗିଗଲେ ।
ଵିସ୍ମିତଃ ସ ହରାନନ୍ଦୋ ରୁଦ୍ରମାଯାଵିଶାରଦଃ ।। ବଲାଧିକ୍ଯଯୁତାଞ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଶିଵଧ୍ଯାନପରୋଽଭଵତ୍
ହରାନନ୍ଦ ଅବାକ ହେଲେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମାୟାରେ ଦକ୍ଷ; ଶତ୍ରୁ ସେନାର ଶକ୍ତି ଅଧିକ ଜାଣି, ଶିବଙ୍କ ଧ୍ୟାନରେ ଲଗିଗଲେ ।
ରଚିତ୍ଵା ଶାଂବରୀଂ ମାଯାଂ ନାନାରୂପଵିଧାରିଣୀମ୍ । । ପାଷାଣଭୂତାନ୍ସକଲାନ୍କୃତ୍ଵା ଭୂପାନ୍ସମାଯଯୌ
ଶାମ୍ବରୀ ମାୟା, ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିବା, ସୃଷ୍ଟି କରି, ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ପାଷାଣରେ ପରିଣତ କରି, ସେମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ।
ସସୁତଂ ଭ୍ରାତରଂ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଂ ନୃପଂ ପୂର୍ଣବଲଂ ତତଃ
ତାପରେ, ନିଜ ପୁଅ, ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭାଇ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ସହିତ ରାଜା—
ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈସ୍ତଦା ଦେଵୀଂ ଧ୍ଯାଯଂତୀ କାମରୂପିଣୀମ୍ । । ତଦା ତୁଷ୍ଟା ଜଗଦ୍ଧାତ୍ରୀ ମୂର୍ଚ୍ଛିତାଂସ୍ତାନବୋଧଯତ୍
ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି, ଯେଉଁ ଚାହିଁଲେ ଏହି ରୂପ ନେଇପାରନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କାନ୍ଦିଲେ; ତାପରେ ଜଗତ୍ ଜନନୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ମୂର୍ଛିତ ଲୋକମାନେକୁ ଜାଗିଲେ ।
ଯଥା ବଦ୍ଧଃ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଵାମୀ କଥଯାମାସ ସା ତଥା ।। ଅହଂ ଶୁକୀ ଭଵାମ୍ଯଦ୍ଯ ଭଵାନ୍ବିଂଦୁଲସଂସ୍ଥିତଃ । ।। 3.3.13.୧୨
ଯେପରି ଗାଁଥି ହେଲେ ମାଲିକ ନିଜେ କଥା କହିଥିଲେ, ସେପରି ସେ କହିଲେ: 'ଆଜି ମୁଁ ଶୁକା ହେବି, ତୁମେ ଚାନ୍ଦରେ ବସିଛ ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ସା ଶୁକୀ ଭୂତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂଶେନ ସମନ୍ଵିତା
ଏପରି କହି, ସେ ଶୁକା ହେଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନେଇ ।
ଆଶ୍ଵାସ୍ଯ ତଂ ଯଥାଯୋଗ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣାଂଶଂ ପ୍ରତ୍ଯଵର୍ଣଯତ୍
ସେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଇ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ ।
ରକ୍ଷକାଞ୍ଛତସାହସ୍ରାନ୍ହତ୍ଵା ଭ୍ରାତରମାଯଯୌ । । ପୌର୍ଣିମାଂ ମଧୁଯୁକ୍ତାଂ ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସର୍ଵେ ତ୍ଵରାନ୍ଵିତାଃ
ଏକ ଲକ୍ଷ ରକ୍ଷକଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରି, ସେ ନିଜ ଭାଇଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ; ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତି ମଧୁରେ ଭରିଥିବା ବୁଝି, ସମସ୍ତେ ଉତ୍ସୁକ ହେଲେ ।
ସ୍ନାନଧ୍ଯାନାଦିକା ନିଷ୍ଠାଃ କୃତ୍ଵା ଗେହମୁପାଯଯୁଃ ।। ସାଗରସ୍ଯ ତଟଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତେ ଚ ମହୋତ୍ସଵମ୍ । । ଚୈତ୍ରସ୍ଯ କୃଷ୍ଣପଞ୍ଚମ୍ଯାଂ ସ୍ଵଗେହଂ ପୁନରାଯଯୁଃ
ସ୍ନାନ, ଧ୍ୟାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିଷ୍ଠା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସେମାନେ ଘରକୁ ଫେରିଲେ; ସାଗର ତଟକୁ ପହଞ୍ଚି, ବଡ଼ ଉତ୍ସବ କଲେ; ଚୈତ୍ର ମାସର କୃଷ୍ଣ ପଞ୍ଚମୀରେ ନିଜ ଘରକୁ ପୁନଃ ଫେରିଲେ ।
ଦୂତା ଉଷ୍ଟ୍ରସମାରୂଢାସ୍ତତ୍କ୍ଷେମକରଣୋତ୍ସୁକାଃ । । ଵୈଶାଖେ ଶୁକ୍ଲପଂଚମ୍ଯାଂ ସ୍ଵଗେହଂ ପୁନରାଯଯୁଃ
ଉଷ୍ଟ୍ରାରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଦୂତମାନେ, ସେମାନଙ୍କର କ୍ଷେମ ନିମିତ୍ତ ଉତ୍ସୁକ, ବୈଶାଖ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀରେ ନିଜ ଘରକୁ ପୁନଃ ଫେରିଲେ ।
ମଲନା ଭୂପତିଶ୍ଚୈଵ ଗେହେଗେହେ ମହୋତ୍ସଵମ୍ ।। କାରଯିତ୍ଵା ଵିଧାନେନ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋ ଦଦୌ ଧନମ୍
ମଲନା ଏବଂ ଭୂପତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଘରରେ ବିଧିମତ ଉତ୍ସବ କରାଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେକୁ ଧନ ଦେଲେ ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଚତୁର୍ଦଶାବ୍ଦେ କୃଷ୍ଣାଂଶେ ଯଥା ଜାତଂ ତଥା ଶୃଣୁ କଲୌ ଜନ୍ମତ୍ଵମାପନ୍ନଃ ସ୍ଵର୍ଣଵତ୍ଯୁଦରେଽଵସତ୍
ସୂତ କହିଲେ: ଚାରିଦଶ ବର୍ଷରେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ବିଷୟରେ, କିପରି ଘଟିଲା ଶୁଣ; କଳିଯୁଗରେ ସେ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବସିଥିଲେ ।