ଅଦ୍ଯାପି ତୌ ସ୍ଥିତୌ ଵୀରୌ ହା ପୁତ୍ରେତି ପ୍ରଭାଷିଣୌ ତସ୍ଯୋଦଯୋ ଵୃଥା ଜ୍ଞେଯୋ ଵୃଥାକୀର୍ତିଃ ପ୍ରିଯଂକରୀ
ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଇ ଶୂରବୀର 'ହା ପୁଅ' ବୋଲି କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ ଅର୍ଥହୀନ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଭୂପତୀନ୍ପ୍ରାହ ନମ୍ରଧୀଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନମ୍ର ମନେ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମ୍ଲେଚ୍ଛୈର୍ନରାଶନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତନ୍ନୃପେଣ ରଣୋଽଭଵତ୍ ମ୍ଲେଚ୍ଛୈସ୍ତୈଶ୍ଚ ହତୌ ତତ୍ର ଶ୍ରୁତେଯଂ ଵିଶ୍ରୁତା କଥା
ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଓ ନରାଶନମାନେ ସହ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଠାରେ ସେଇ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏହି ଘଟଣା ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମାତୁଲେନାଦ୍ଯ କଥିତଂ ନଵୀନଂ ମରଣଂ ତଯୋଃ
ଆଜି ମାମା ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନୂତନ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣା କହିଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ସ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ମାତରଂ ପ୍ରାହ ସତ୍ଵରମ୍
ଏପରି କହି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ମାଆକୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଜ୍ରସମଂ ଵାକ୍ଯଂ ରୁରୋଦ ଜନନୀ ତଦା
ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମୟରେ ଜନନୀ କାନ୍ଦିପକେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପିତୃଵଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜମ୍ବୁକଂ ଶିଵକିଂକରମ୍
ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ଜାଣି, ଜମ୍ବୁକ ନାମକ ଶିବଙ୍କ ସେବକ ବିଷୟରେ ଶୁଣି—
ଜଯ ଜଯ ଜଯ ଜଗଦମ୍ବ ଭଵାନି ହ୍ଯଖିଲଲୋକସୁରପିତୃମୁନିଖାନି
ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜଗଦମ୍ବା ଭବାନୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ମାଆ!
ଇତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ କୃଷ୍ଣାଂଶଃ ସୁଷ୍ଵାପ ନିଜସ ଦ୍ମନି ମୋହଯିତ୍ଵାଶୁ ତତ୍ପାର୍ଶ୍ଵେ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସର୍ଵଗା
ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନିଜ ଘରେ ଶୁଇଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ଚତୁର୍ଲକ୍ଷବଲୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତାଲନଃ ଶୀଘ୍ରମାଗତଃ 3.3.12.
ଚାରି ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ତାଳନ ତୁରନ୍ତ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ବଲଖାନିସ୍ତଦା ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚୈକଲକ୍ଷବଲାନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମୟରେ ବଳଖାନି ମଧ୍ୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ଆସିଲେ।
ସଜ୍ଜୀଭୂତାନ୍ସମାଲୋକ୍ଯ ତାନୁଦ୍ଯାନେ ସସୈନ୍ଯକାନ୍
ଉଦ୍ୟାନରେ ସେମାନେ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି—
ଵିହ୍ଵଲଂ ନୃପମାଲୋକ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଂଶୋଽଽଶ୍ଵାସଯନ୍ମୁଦା
ରାଜାଙ୍କୁ ବିକଳ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯଂ ତଦୀଯଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାଧିପୋଽଭଵତ୍
ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ସେନାକୁ ଅଧିକାର କରି, ଅଧିପତି ହେଲେ।
ପତାକାଃ ପଞ୍ଚସାହସ୍ରାଃ ସାହସ୍ରଂ କାଷ୍ଠକାରିଣଃ
ପାଞ୍ଚ ହଜାର ପତାକା ଓ ଏକ ହଜାର କାଠମିଷ୍ଟ୍ରୀ ଥିଲେ।
ତ୍ରିଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ହଯାଃ ସର୍ଵେ ଉଷ୍ଟ୍ରା ଦଶସହସ୍ରକାଃ
ସମସ୍ତ ମିଶି ତିନି ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା ଓ ଦଶ ହଜାର ଉଠ ଥିଲେ।
ତାଲନଶ୍ଚ ସମାଯାତଃ ସର୍ଵସେନାଧିପୋଽଭଵତ୍
ତାଳନ ଆସିଲେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ସେନାର ନାୟକ ହେଲେ।
ବଲଖାନିର୍ହଯାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମଧିପୋଽଭଵତ୍ ପତ୍ତୀନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ କୃଷ୍ଣାଂଶଶ୍ଚାଧିପୋଽଭଵତ୍
ବଳଖାନି ସମସ୍ତ ଘୋଡ଼ାଚଳି ସେନାର ମୁଖିଆ ହେଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣାଂଶ ସମସ୍ତ ପଦାତି ସେନାର ଅଧିପତି ହେଲେ।
ନତ୍ଵା ତେ ମଲନାଂ ଭୂପୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯନେକଶଃ
ମଲନ ରାଜା ବନ୍ଦନା କରି ବହୁତ ଦାନ ଦେଲେ।
ପକ୍ଷମାତ୍ରଗତଃ କାଲୋ ମାର୍ଗେ ତସ୍ମିନ୍ରଣୈଷିଣାମ୍ ସେନାଂ ନିଵାସଯାମାସୁର୍ନିର୍ଭଯାସ୍ତେ ମହାବଲାଃ ।। 3.3.12.
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ମାର୍ଗରେ ମାତ୍ର ଅଧା ଦିନ କଟିଗଲା, ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ସେନାକୁ ସେଠାରେ ରଖିଲେ।
ଦେଵସିଂହମତେନୈଵ ଯୋଗିନସ୍ତେ ତଦାଭଵନ୍
ଦେବସିଂହଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ସେଠି ଯୋଗୀମାନେ ଏହିପରି ହେଲେ।
ମଡ୍ଡୁଧାରୀ ତଦା ଦେଵୋ ଵୀଣାଧାରୀ ଚ ତାଲନଃ
ମଡ୍ଡୁଧାରୀ ସେ ସମୟରେ ଦେବତା ସମାନ ଥିଲେ, ଏବଂ ତାଳନ ବୀଣା ଧରିଥିଲେ।
ମାତୁରଗ୍ରେ ସ୍ଥିତାସ୍ତେ ଵୈ ନନୃତୁଃ ପ୍ରେମଵିହ୍ଵଲାଃ
ସେମାନେ ମାଆଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ଭଲପାଇବାରେ ଭିଜି ନୃତ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ମୋହିତାଂ ମାତରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପରଂ ହର୍ଷମୁପାଯଯୁଃ
ମାଆଙ୍କୁ ମୋହିତ ଦେଖି ସେମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦ ପାଇଲେ।
ନତ୍ଵା ତାଂ ପ୍ରଯଯୁଃ ସର୍ଵେ ପୁରୀଂ ମାହିଷ୍ମତୀଂ ଶୁଭାମ୍
ତାଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କରି ସମସ୍ତେ ଶୁଭ ମାହିଷ୍ମତୀ ପୁରୀକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଦୂତ୍ଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ରିପୋର୍ଗେହଂ ଯଯୁସ୍ତେ କାର୍ଯତତ୍ପରାଃ
ଦୂତ ସହିତ ସେମାନେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ଘରକୁ ନିଜ କାମରେ ଲାଗି ଯାଇଥିଲେ।
ଵିସଂଜ୍ଞାଂ ମହିଷୀଂ କୃତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂଶଃ ସର୍ଵମୋହନଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରୁଥିବା କୃଷ୍ଣାଂଶ ରାଣୀଙ୍କୁ ଅଚେତନ କରିଦେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସା ସୁଂଦରଂ ରୂପଂ ଶ୍ଯାମାଂଗଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍
ସେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଶ୍ୟାମ ଦେହ ଥିବା ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଥା ଗତାଂ ନାରୀଂ କୃଷ୍ଣାଂଶଃ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଗିରା
ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ଏଭଳି ଆସିଥିବା ଦେଖି, କୃଷ୍ଣାଂଶ ମୃଦୁ କଥାରେ କହିଲେ।
ସାହ ଭୋ ଦେଵକୀପୁତ୍ର ଯଦି ପାଣିଂ ଗ୍ରହୀଷ୍ଯସି 3.3.12.
ସେ କହିଲେ, 'ହେ ଦେବକୀନନ୍ଦନ, ଯଦି ତୁମେ ମୋର ହାତ ଧରିବା...'।