ଇଷଶୁକ୍ଲଦଶମ୍ଯାଂ ଚ ରାଜ୍ଞାଂ ଜାତଃ ସମାଗମଃ
ଇଷ ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷର ଦଶମୀ ତିଥିରେ, ରାଜାମାନେ ଏକଠା ହେଲେ।
କାନ୍ଯକୁବ୍ଜେ ମହାରମ୍ଯେ ନାନାଭୂପାଃ ସମାଯଯୁଃ
ସୁନ୍ଦର କାନ୍ୟାକୁବ୍ଜରେ ବିଭିନ୍ନ ଭୂପତିମାନେ ଆସି ଯୋଗ ଦେଲେ।
କୃଷ୍ଣାଂଶଦର୍ଶନେ ଵାଂଛା ତସ୍ଯ ଚାସୀତ୍ତଦା ମୁନେ
ସେ ସମୟରେ, ମୁନି, ସେ କୃଷ୍ଣାଂଶଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ।
ଜିତୋ ଯେନ ମହୀରାଜଃ ସର୍ଵଲୋକପ୍ରପୂଜିତଃ ଭ୍ରାତୃଜଂ ପ୍ରଣତଂ ପ୍ରାହ ଶୃଣୁ ଶୁକ୍ଲଯଶସ୍କର
ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ମହୀରାଜଙ୍କୁ ଜିତିଥିଲେ, ସେ ନମ୍ର ଭାଇକୁ କହିଲେ: 'ଶୁକ୍ଳୟଶସ୍କର, ଶୁଣ।'
ରାଜରାଜପଦଂ ତେ ହି କଥଂ ସଂହର୍ତୁମିଚ୍ଛସି
'ତୁମେ କିପରି ରାଜାରାଜ ପଦବୀ କୁ ଅପସାରଣ କରିବାକୁ ଚାହାଁଛ?'
ରାଜାନସ୍ତେ ଚ ସହିତାଃ ସ୍ଵସୈନ୍ଯୈଃ ପରିଵାରିତାଃ
ସେଇ ରାଜାମାନେ ନିଜ ନିଜ ସେନା ସହ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।
ଶିରୀଷାଖ୍ଯପୁରସ୍ଥଂ ଚ ଜ୍ଞାତ୍ଵା କୃଷ୍ଣାଂଶମୁତ୍ତମମ୍
ଶିରୀଷ ନାମକ ପୁରରେ କୃଷ୍ଣାଂଶ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିଲେ।
ଦଦୃଶୁସ୍ତଂ ମହାତ୍ମାନଂ ପୁଂଡରୀକନିଭାନନମ୍
ସେମାନେ ସେ ମହାତ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ମୁହଁ ପଦ୍ମ ଫୁଲ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ।
ତଦା ମହୀପତିଃ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଵଚନଂ ପ୍ରାହ ଭୂପତୀନ୍ ପିତରୌ ତସ୍ଯ ବଲିନୌ ମାହିଷ୍ମତ୍ଯାଂ ମୃତିଂ ଗତୌ
ତେବେ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପିତାମାତା ମାହିଷ୍ମତୀରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି।'
ଜମ୍ବୁକୋ ନାମ ଭୂପାଲୋ ନାର୍ମଦୀଯୈଃ ସମନ୍ଵିତଃ ଶିଲାପତ୍ରେ ସମାରୋପ୍ଯ ତଯୋର୍ଗାତ୍ରମଚୂର୍ଣଯତ୍ 3.3.12.
ଜମ୍ବୁକ ନାମକ ଏକ ରାଜା, ନର୍ମଦା ନଦୀ ପାଖରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସହିତ, ସେମାନଙ୍କ ଦୁଇ ଦେହକୁ ପଥର ଉପରେ ରଖି ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରିଦେଲେ।
ଅଦ୍ଯାପି ତୌ ସ୍ଥିତୌ ଵୀରୌ ହା ପୁତ୍ରେତି ପ୍ରଭାଷିଣୌ ତସ୍ଯୋଦଯୋ ଵୃଥା ଜ୍ଞେଯୋ ଵୃଥାକୀର୍ତିଃ ପ୍ରିଯଂକରୀ
ଏଯାଁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୁଇ ଶୂରବୀର 'ହା ପୁଅ' ବୋଲି କାନ୍ଦୁଛନ୍ତି—ତାଙ୍କର ଉତ୍ଥାନ ଅର୍ଥହୀନ, ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ମଧ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ଭୂପତୀନ୍ପ୍ରାହ ନମ୍ରଧୀଃ
ଏହି କଥା ଶୁଣି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନମ୍ର ମନେ ରାଜାମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ମ୍ଲେଚ୍ଛୈର୍ନରାଶନୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତନ୍ନୃପେଣ ରଣୋଽଭଵତ୍ ମ୍ଲେଚ୍ଛୈସ୍ତୈଶ୍ଚ ହତୌ ତତ୍ର ଶ୍ରୁତେଯଂ ଵିଶ୍ରୁତା କଥା
ମ୍ଲେଚ୍ଛ ଓ ନରାଶନମାନେ ସହ ଏହି ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା; ସେଠାରେ ସେଇ ମ୍ଲେଚ୍ଛମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ, ଏହି ଘଟଣା ଏବେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ମାତୁଲେନାଦ୍ଯ କଥିତଂ ନଵୀନଂ ମରଣଂ ତଯୋଃ
ଆଜି ମାମା ତାଙ୍କ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ନୂତନ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣା କହିଛନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତାନ୍ସ କୃଷ୍ଣାଂଶୋ ମାତରଂ ପ୍ରାହ ସତ୍ଵରମ୍
ଏପରି କହି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କ ମାଆକୁ କହିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଜ୍ରସମଂ ଵାକ୍ଯଂ ରୁରୋଦ ଜନନୀ ତଦା
ବଜ୍ର ସମାନ କଠିନ କଥା ଶୁଣି, ସେ ସମୟରେ ଜନନୀ କାନ୍ଦିପକେ।
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ପିତୃଵଧଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଜମ୍ବୁକଂ ଶିଵକିଂକରମ୍
ପିତାଙ୍କ ହତ୍ୟା ଜାଣି, ଜମ୍ବୁକ ନାମକ ଶିବଙ୍କ ସେବକ ବିଷୟରେ ଶୁଣି—
ଜଯ ଜଯ ଜଯ ଜଗଦମ୍ବ ଭଵାନି ହ୍ଯଖିଲଲୋକସୁରପିତୃମୁନିଖାନି
ଜୟ ଜୟ ଜୟ ଜଗଦମ୍ବା ଭବାନୀ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକ, ଦେବତା, ପିତୃ ଓ ଋଷିମାନଙ୍କର ମାଆ!
ଇତି ଧ୍ଯାତ୍ଵା ସ କୃଷ୍ଣାଂଶଃ ସୁଷ୍ଵାପ ନିଜସ ଦ୍ମନି ମୋହଯିତ୍ଵାଶୁ ତତ୍ପାର୍ଶ୍ଵେ ପ୍ରେଷଯାମାସ ସର୍ଵଗା
ଏପରି ଧ୍ୟାନ କରି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ନିଜ ଘରେ ଶୁଇଲେ; ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଲେ।
ଚତୁର୍ଲକ୍ଷବଲୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧଂ ତାଲନଃ ଶୀଘ୍ରମାଗତଃ 3.3.12.
ଚାରି ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ତାଳନ ତୁରନ୍ତ ଆସିପହଞ୍ଚିଲେ।
ବଲଖାନିସ୍ତଦା ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚୈକଲକ୍ଷବଲାନ୍ଵିତଃ
ସେ ସମୟରେ ବଳଖାନି ମଧ୍ୟ ଏକ ଲକ୍ଷ ସେନା ସହିତ ଆସିଲେ।
ସଜ୍ଜୀଭୂତାନ୍ସମାଲୋକ୍ଯ ତାନୁଦ୍ଯାନେ ସସୈନ୍ଯକାନ୍
ଉଦ୍ୟାନରେ ସେମାନେ ସେନା ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅବସ୍ଥାରେ ଦେଖି—
ଵିହ୍ଵଲଂ ନୃପମାଲୋକ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଂଶୋଽଽଶ୍ଵାସଯନ୍ମୁଦା
ରାଜାଙ୍କୁ ବିକଳ ଦେଖି, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅଂଶ ଖୁସିରେ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ଲକ୍ଷସୈନ୍ଯଂ ତଦୀଯଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଚାଧିପୋଽଭଵତ୍
ସେ ଏକ ଲକ୍ଷ ସେନାକୁ ଅଧିକାର କରି, ଅଧିପତି ହେଲେ।
ପତାକାଃ ପଞ୍ଚସାହସ୍ରାଃ ସାହସ୍ରଂ କାଷ୍ଠକାରିଣଃ
ପାଞ୍ଚ ହଜାର ପତାକା ଓ ଏକ ହଜାର କାଠମିଷ୍ଟ୍ରୀ ଥିଲେ।
ତ୍ରିଲକ୍ଷାଶ୍ଚ ହଯାଃ ସର୍ଵେ ଉଷ୍ଟ୍ରା ଦଶସହସ୍ରକାଃ
ସମସ୍ତ ମିଶି ତିନି ଲକ୍ଷ ଘୋଡ଼ା ଓ ଦଶ ହଜାର ଉଠ ଥିଲେ।
ତାଲନଶ୍ଚ ସମାଯାତଃ ସର୍ଵସେନାଧିପୋଽଭଵତ୍
ତାଳନ ଆସିଲେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ସେନାର ନାୟକ ହେଲେ।
ବଲଖାନିର୍ହଯାନାଂ ଚ ସର୍ଵେଷାମଧିପୋଽଭଵତ୍ ପତ୍ତୀନାଂ ଚୈଵ ସର୍ଵେଷାଂ କୃଷ୍ଣାଂଶଶ୍ଚାଧିପୋଽଭଵତ୍
ବଳଖାନି ସମସ୍ତ ଘୋଡ଼ାଚଳି ସେନାର ମୁଖିଆ ହେଲେ, ଏବଂ କୃଷ୍ଣାଂଶ ସମସ୍ତ ପଦାତି ସେନାର ଅଧିପତି ହେଲେ।
ନତ୍ଵା ତେ ମଲନାଂ ଭୂପୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦାନାନ୍ଯନେକଶଃ
ମଲନ ରାଜା ବନ୍ଦନା କରି ବହୁତ ଦାନ ଦେଲେ।
ପକ୍ଷମାତ୍ରଗତଃ କାଲୋ ମାର୍ଗେ ତସ୍ମିନ୍ରଣୈଷିଣାମ୍ ସେନାଂ ନିଵାସଯାମାସୁର୍ନିର୍ଭଯାସ୍ତେ ମହାବଲାଃ ।। 3.3.12.
ଯୁଦ୍ଧକୁ ଯିବା ମାର୍ଗରେ ମାତ୍ର ଅଧା ଦିନ କଟିଗଲା, ସେ ସମୟରେ ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ସେନାକୁ ସେଠାରେ ରଖିଲେ।