ପୂର୍ଵାର୍ଦ୍ଧାଦ୍ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା .ସର୍ଵଦେଵସମନ୍ଵିତଃ 3.4.25.
ପ୍ରଥମ ଅର୍ଦ୍ଧରୁ ଭଗବାନ ବ୍ରହ୍ମା ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ତୃତୀଯୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପଃ ଶିଵକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ତୃତୀୟ ମହାକଳ୍ପକୁ ଶିବ କଳ୍ପ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତାରଃ ଶିଵପୌରାଣିକୈଃ ସ୍ମୃତଃ
ଶିବପୁରାଣ ଜଣା ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି, ଏହାର ବିସ୍ତାର ଶତ କୋଟି ଅଟେ।
ଗଣେଶସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ
ସେଠାରେ ପ୍ରଭୁ ଗଣେଶ, ପୁରାତନ ପୁରୁଷଙ୍କର ଆସନରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଭିସମୁଦ୍ଭୂତଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ପିତାମହଃ
ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ନାଭିରୁ ପିତାମହ ପରମେଷ୍ଠୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପଂଚମୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପୋ ଵାଯୁକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ
ପଞ୍ଚମ ମହାକଳ୍ପକୁ ବାୟୁ କଳ୍ପ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
ମହେନ୍ଦ୍ରାଦଭଵତ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ମହେଂଦ୍ରାଦିଂଦ୍ରିଯାଣି ଚ
ସେ ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶକ୍ତି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ଶନିର୍ବୁଧୋ ରଵିଃ ଶୁକ୍ରୋ ଵିଶ୍ଵ କର୍ମା ବୃହସ୍ପତିଃ
ଶନି, ବୁଧ, ରବି, ଶୁକ୍ର, ବିଶ୍ବକର୍ମା ଓ ବୃହସ୍ପତି—
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତା ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମା ଲିଙ୍ଗେନ୍ଦ୍ରିଯସମୁଦ୍ଭଵଃ । ସୃଷ୍ଟିପାତା ସ ଵୈ ଵିଷ୍ଣୁରଵତାରିପଦୋଦ୍ଭଵଃ । । ୧୦୮ ଚତୁର୍ଵିଂଶତିତତ୍ତ୍ଵେଷୁ କଲ୍ପେକଲ୍ପେ ପ୍ରଭୁର୍ଗତଃ । ସନତ୍କୁମାରୋ ହଂସଶ୍ଚ ଵାରାହୋ ନାରଦସ୍ତଥା । । ୧୦୯ ନାରାଯଣୌ ଚ କପିଲାତ୍ରେଯୌ ଯଜ୍ଞାଶ୍ଵକଣ୍ଟକୌ । ଵୃଷଭଶ୍ଚ ପୃଥୁର୍ମତ୍ସ୍ଯଃ କୂର୍ମୋ ଧନ୍ଵନ୍ତରିସ୍ତଥା । । 3.4.25.୧୧୦ ମୋହିନୀ ଚ ନୃସିଂହଶ୍ଚ ଵାମନୋ ଭାର୍ଗଵସ୍ତଥା । ରାମୋ ଵ୍ଯାସୋ ବଲଃ କୃଷ୍ଣୋ ବୁଦ୍ଧଃ କଲ୍କୀ ସ୍ଵତତ୍ତ୍ଵଗଃ । । ୧୧୧ ଗୁହ୍ଯଜନ୍ମା ମହାଦେଵଃ ସୃଷ୍ଟିଦୈତ୍ଯଵିନାଶକଃ । ଏଵଂ ଜାତାସ୍ତ୍ରଯୋ ଦେଵା ମହାକଲ୍ପେ ଚ ପଞ୍ଚମେ । । ୧୧୨ ଷଷ୍ଠୋ ଯସ୍ତୁ ମହାକଲ୍ପୋ ଵହ୍ନିକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ । ସ୍କନ୍ଦସ୍ତତ୍ରୈଵ ଭଗଵାନ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ । । ୧୧୩ ପୁରୁଷାଵ୍ଯଯତଃ ସ୍କନ୍ନଃ ସ୍କନ୍ଦସ୍ତସ୍ମାନ୍ମହାର୍ଚିମାନ୍ । ସୂର୍ଯରୂପା ମହାର୍ଚିର୍ଯା ତସ୍ଯାଂ ଜାତୋ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । । ୧୧୪ ଵହ୍ନିରୂପା ମହାର୍ଚିର୍ଯା ତସ୍ଯାଂ ଜାତଃ ପିତାମହଃ । ଚନ୍ଦ୍ରରୂପା ମହାର୍ଚିର୍ଯା ତସ୍ଯାଂ ଜାତଃ ସ ଵୈ ହରଃ । । ୧୧୫ ଋଷଯୋ ମୁନଯୋ ଵର୍ଣା ଲୋକା ଜାତାଃ ପିତାମହାତ୍ । ଆଦିତ୍ଯା ଵିଶ୍ଵଵସଵସ୍ତୁଷିତା ଭାସ୍ଵରାନିଲାଃ । । ୧୧୬ ମହାରାଜିକସାଧ୍ଯାଶ୍ଚ ଦେଵା ଵିଷ୍ଣୁସମୁଦ୍ଭଵାଃ । ଯକ୍ଷରାକ୍ଷସଗନ୍ଧର୍ଵାଃ ପିଶାଚାଃ କିନ୍ନରାଦଯଃ । । ୧୧୭ ଦୈତ୍ଯାଶ୍ଚ ଦାନଵା ଭୂତାସ୍ତାମସା ରୁଦ୍ରସମ୍ଭଵାଃ । କଲ୍ପେ କଲ୍ପେ ସମୁଦ୍ଭୂତମେଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଗୋଚରେ । । ୧୧୮ ସପ୍ତମୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକଲ୍ପକଃ । ପାଵକସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ । । ୧୧୯ ଅଚିନ୍ତ୍ଯତେଜସସ୍ତସ୍ମାତ୍ପୁରୁଷାଦ୍ଵହ୍ନିରୁଦ୍ଭଵଃ । ତତୋ ଜାତୋ ମହାବ୍ଧିଶ୍ଚ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତଂ ଵିରାଣ୍ମଯମ୍ । । 3.4.25.୧୨୦ ରୋମ୍ଣି ରୋମ୍ଣି ତତସ୍ତସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଃ କୋଟିଶୋଽଭଵନ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଦଭଵଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସର୍ଵଲୋକପିତାମହଃ । । ୧୨୧ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ଵିଭୁର୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ହରଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତାରୋ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାଖ୍ଯପୁରାଣକେ । । ୧୨୨ ତ୍ରିନେତ୍ରଂ ପଞ୍ଚଵକ୍ତ୍ରଂ ଚ ଦଶବାହୁର୍ଭଵସ୍ଯ ଚ । ଅଷ୍ଟାଦଶାନାଂ କଲ୍ପାନାଂ ଵାଯୁର୍ଵୈ ଵୈଦିକୈଃ ସ୍ମୃତଃ । । ୧୨୩ ମହାକଲ୍ପେଽଭଵନ୍ସର୍ଵେ ଦ୍ଵିସହସ୍ରାଃ କ୍ଷଯଂ ଗତାଃ । ଅଷ୍ଟମୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପୋ ଲିଙ୍ଗକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ । । ୧୨୪ ତତ୍ରୈଵ ଭଗଵାନ୍ଧର୍ମଃ ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ । ଅଚିନ୍ତ୍ଯାଵ୍ଯକ୍ତରୂପଶ୍ଚ ଜାତୋ ଧର୍ମଃ ସନାତନଃ । । ୧୨୫ ଧର୍ମାତ୍କାମଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଃ କାମାଲ୍ଲିଙ୍ଗସ୍ତ୍ରିଧାଭଵତ୍ । ପୁଂଲ୍ଲିଙ୍ଗଃ କ୍ଲୀବଲିଙ୍ଗଶ୍ଚ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗଶ୍ଚ ସୁରୋତ୍ତମ । । ୧୨୬ ପୁଁଲ୍ଲିଙ୍ଗାଦଭଵଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ତ୍ରୀଲିଙ୍ଗାଚ୍ଚ ମହେନ୍ଦିରା । କ୍ଲୀବଲିଙ୍ଗାତ୍ସ ଵୈ ଶେଷସ୍ତସ୍ଯୋପରି ସ ଚ ସ୍ଥିତଃ । । ୧୨୭ ତ୍ରିଭ୍ଯସ୍ତମୋମଯେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଜାତମେକାର୍ଣଵଂ ଜଗତ୍ । ସୁପ୍ତେ ନାରାଯଣେ ଦେଵେ ନାଭେଃ ପଙ୍କଜମୁତ୍ତମମ୍ । । ୧୨୮ ଜାତଂ ତସ୍ମାତ୍ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମା ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ଵିରାଡଯମ୍ । ଶତକୋଟିପ୍ରଵିସ୍ତାରୈର୍ଲିଙ୍ଗପୌରାଣିକୈଃ କଥା । । ୧୨୯ ଗୀତା ଚୈଵ ଵିଧେରଗ୍ରେ ତସ୍ଯ ସାରୋଽଯମୁତ୍ତମଃ । ନଵମୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପୋ ମତ୍ସ୍ଯକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ । । 3.4.25.୧୩୦ କୁବେରସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ । ଅଵ୍ଯଯାଚ୍ଚ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଧୂଲିଵୃନ୍ଦୋ ମହାଂସ୍ତଥା । । ୧୩୧ ରଜୋଭୂତାଚ୍ଚ ତସ୍ମାଚ୍ଚ କୁବେରସ୍ଯ ସମୁଦ୍ଭଵଃ । କୁବେରାଦୁଦ୍ଭଵନ୍ମତ୍ସ୍ଯୋ ଵେଦମୂର୍ତିଶ୍ଚ ସଦ୍ଗୁଣଃ । । ୧୩୨ ମତ୍ସ୍ଯୋଦରାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରାଯଣୋ ହରିଃ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଭେଃ ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ । । ୧୩୩ ବ୍ରହ୍ମଣଶ୍ଚୋଦ୍ଭଵଂ ଦୈଵଂ ଦୈଵାଦ୍ଦେଵା ବଭୂଵିରେ । ଚତୁର୍ଵିଂଶତିତତ୍ତ୍ଵାନି ତୈର୍ଦେଵୈର୍ଜନିତାନି ଵୈ । । ୧୩୪ କଲ୍ପେକଲ୍ପେ କ୍ରମାଦେଵଂ କଲ୍ପନାମାନ୍ଯକାରଯତ୍ । ମତ୍ସ୍ଯକଲ୍ପେ ତୁ ମତ୍ସ୍ଯଶ୍ଚ ମହାମତ୍ସ୍ଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭଵଃ । । ୧୩୫ ତନ୍ମତ୍ସ୍ଯାଦ୍ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମଣ ଉଦ୍ଭଵଃ । କୂର୍ମକଲ୍ପେ ମହାମତ୍ସ୍ଯାତ୍କୂର୍ମୋ ଜାତଃ ସ କଚ୍ଛପଃ । । ୧୩୬ କୂର୍ମାଚ୍ଚ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତତୋ ବ୍ରହ୍ମା ତତୋ ଵିରାଟ୍ । ଶ୍ଵେତଵାରାହକଲ୍ପେ ଚ ଵରାହାଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରୁଦ୍ଭଵଃ । । ୧୩୭ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନାଭେଶ୍ଚ ସ ବ୍ରହ୍ମା ତତୋ ଜାତୋ ଵିରାଡଯମ୍ । ଏଵଂ ସର୍ଵେ ଚ ଵୈ କଲ୍ପା ଜ୍ଞେଯାଃ ସର୍ଵତ୍ର ଵୈ ବୁଧୈଃ । । ୧୩୮ ଦଶମୋ ଯୋ ମହାକଲ୍ପଃ କୂର୍ମକଲ୍ପଃ ସ ଵୈ ସ୍ମୃତଃ । ଅଚେତାସ୍ତତ୍ର ଭଗଵାନ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନେ । । ୧୩୯ ପ୍ରକୃତେଶ୍ଚ ପରୋ ଯୋ ଵୈ ତୁରୀଯୋଽଵ୍ଯଯ ଏଵ ଚ । ଶୂନ୍ଯଭୂତାତ୍ତତୋ ଜାତଃ ପ୍ରଚେତା ଭଗଵାନ୍ସ୍ଵଯମ୍ । । 3.4.25.୧୪୦ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତୋ ମହାନବ୍ଧିସ୍ତତ୍ର ସୁଷ୍ଵାପ ସ ପ୍ରଭୁଃ । ନାରାଯଣ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ସ ଵୈ ଜଲପତିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । । ୧୪୧ ତଦର୍ଦ୍ଧାଚ୍ଚ ମହାକୂର୍ମସ୍ତତଃ ଶେଷୋ ମହାନଭୂତ୍ । ତ୍ରିଧାଽଭଵତ୍ସ ଵୈ ଶେଷୋ ଭୂମା ଶେଷଶ୍ଚ ଭୌମନୀ । । ୧୪୨ ଭୂମା ସ ଵୈ ଵିରାଡ୍ ଜ୍ଞେଯଃ ଶେଷୋପରି ସ ଚାସ୍ଥିତଃ । ଭୌମନୀ ଚ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀଃ ସା ଭୂମ୍ନୋ ହୃଦି ସଂସ୍ଥିତା । । ୧୪୩ ଭୂମ୍ନୋ ଜାତଃ ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟିସ୍ଥିତିଵିନାଶକଃ । ତ୍ରିଧାମୂର୍ତିଃ ସ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମା କଲ୍ପେକଲ୍ପେ କ୍ରମାଦଯମ୍ ।। ୧୪୪ ପଟଂ ସୁଷୁପ୍ତଭୂତଂ ଯତ୍ପୁରାଣପୁରୁଷାସନମ୍ । ଯତ୍ର ଗତ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣ୍ଯେଵ ତୃପ୍ତିଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କ୍ଷଯନ୍ତି ଵୈ ।। ୧୪୫ ଅହଙ୍କାରସ୍ତଦାଗତ୍ଯ ଚୈତନ୍ଯଂ ମନସି ସ୍ଥିତମ୍ । ଵଞ୍ଚଯିତ୍ଵା ପୁନର୍ଲୋକଂ କରୋତି ସ୍ମ ସ୍ଵଲୀଲଯା ।। ୧୪୬ ତୁରୀଯଶକ୍ତିର୍ଯା ଜ୍ଞେଯା ମହାକାଲୀ ସନାତନୀ । ମହାକଲ୍ପଶ୍ଚ ତୈଃ ସର୍ଵୈସ୍ତଦଙ୍ଗଂ ଶ୍ରୁତିଭିଃ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୧୪୭ ନମସ୍ତସ୍ଯୈ ମହାକାଲ୍ଯୈ ମମ ମାତ୍ରେ ନମୋ ନମଃ । ଯତଃ ପୁରାଣପୁରୁଷା ଭଵନ୍ତି ଚ ଲିଯନ୍ତି ଚ ।। ୧୪୮ ଦଶୈଵ ଚ ମହାକଲ୍ପା ଵ୍ଯତୀତା ଇହ ଭୋଃ ସୁରାଃ । ସାମ୍ପ୍ରତଂ ଵର୍ତତେ ଯୋ ଵୈ ମହାକଲ୍ପୋ ଭଵିଷ୍ଯକଃ ।। ୧୪୯ ତଦୁତ୍ପତ୍ତିଂ ଶୃଣୁଧ୍ଵଂ ଭୋ ଦେଵାଃ ସର୍ପିଗଣା ମମ । ଅଚିନ୍ତ୍ଯମକ୍ଷରଂ ଯତ୍ତୁ ତୁରୀଯଂ ଚ ସଦା ସ୍ଥିତମ୍ ।। 3.4.25.୧୫୦ ଯଦ୍ଗତ୍ଵା ନ ନିଵର୍ତନ୍ତେ ନରାସ୍ତତ୍ରୈଵ ତତ୍ପଦମ୍ । ଅନେକସୃଷ୍ଟିରଚନାଃ ସନ୍ତି ତସ୍ଯୈଵ ଲୀଲଯା ।। ୧୫୧ ତସ୍ଯାନ୍ତଂ ନ ଵିଦୁର୍ଦେଵାଃ କଥଂ ଜାନନ୍ତି ଵୈ ନରାଃ । ଭୂତୋ ଭୂତୋ ମହାକଲ୍ପୋ ଦୃଷ୍ଟୋ ଵୈଦେସ୍ତଦୀରିତଃ ।। ୧୫୨ ଭାଵ୍ଯା ଯେ ତୁ ମହାକଲ୍ପା ନ ଵୈ ଜାନନ୍ତି ତେ ସଦା । ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମହାକଲ୍ପାଃ କୈଶ୍ଚିଦ୍ଵେଦୈରୁଦୀରିତାଃ ।। ୧୫୩ ଅଷ୍ଟାଦଶ ମହାକଲ୍ପାଃ ପୃଥଙ୍ ନାମ୍ନୋପଵର୍ଣିତାଃ । ଏକାଦଶ ମହାକଲ୍ପାଃ କୈଶ୍ଚିତ୍ପ୍ରୋକ୍ତାଃ ପୁରାତନୈଃ ।। ୧୫୪ ଅତୋଽହଂ ନିଶ୍ଚଯେନାଦ୍ଯ ଭାଵ୍ଯକଲ୍ପେଷୁ ଭୋଃ ସୁରାଃ । ଵେଦାନାଂ ଵଚନଂ ସତ୍ଯଂ ନାନ୍ଯଥା ଚ ଭଵେତ୍କ୍ଵଚିତ୍ ।। ୧୫୫ ତଦଵ୍ଯଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତୋ ରାଧାକୃଷ୍ଣଃ ସନାତନଃ । ଏକୀଭୂତଂ ଦ୍ଵଯୋରଙ୍ଗଂ ରାଧାକୃଷ୍ଣୋ ବୁଧୈଃ ସ୍ମୃତଃ ।। ୧୫୬ ସହସ୍ରଯୁଗପର୍ଯନ୍ତଂ ଯତ୍ତେପେ ପରମଂ ତପଃ । ତଦା ସ ଚ ଦ୍ଵିଧା ଜାତୋ ରାଧାକୃଷ୍ଣଃ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ ।। ୧୫୭ ସହସ୍ରଯୁଗପର୍ଯନ୍ତଂ ତେପତୁସ୍ତୌ ପରଂ ତପଃ । ତଯୋରଙ୍ଗାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତା ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନା ତମନାଶିନୀ । । ୧୫୮ ତଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଭିଃ ସମୁଦ୍ଭୂତଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଶୁଭମ୍ । ଏକଵିଂଶତ୍ପ୍ରକୃତଯୋ ଯୋଜନେ ଯୋଜନେ ସ୍ମୃତାଃ । । ୧୫୯ ଦିଵ୍ଯଂ ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଜାତଂ ଚତୁରାଶୀତିସମ୍ମିତେ । କ୍ରୋଶାଯାମଂ ମହାରମ୍ଯଂ ତଲ୍ଲିଙ୍ଗଂ ଶୃଣୁ ମେ ପ୍ରଭୋ । । 3.4.25.୧୬୦ ଇନ୍ଦ୍ରିଯପ୍ରକୃତୀନାଂ ଚ ଦଶାନାଂ ଗ୍ରାମତଦ୍ଦଶ
ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ବ୍ରହ୍ମା, ଲିଙ୍ଗ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି। ସୃଷ୍ଟିର ରକ୍ଷାକାରୀ ବିଷ୍ଣୁ, ଅବତାର ପଥରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ। ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ପ୍ରଭୁ ଚବିଶଟି ତତ୍ତ୍ୱରେ ବିରାଜିଥାନ୍ତି।