ଵୈଵସ୍ଵତେଽନ୍ତରେ ପୂର୍ଵଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ଵିଚିତ୍ରକୃତ୍ ସ୍ପର୍ଦ୍ଧାଭୂତୋ ମହାମାଯାଂ ତୁଷ୍ଟାଵ ବହୁପୂଜନୈଃ
ବୈବସ୍ବତ ମନୁଙ୍କର ଅନ୍ତରାଳରେ, ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ଅନେକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ତିଆରି କରିଥିବା, ମହାମାୟାଙ୍କୁ ଅନେକ ପୂଜା ଦେଇ ପ୍ରତିସ୍ପର୍ଦ୍ଧା କରିଥିଲେ।
ପ୍ରସନ୍ନା ସା ତଦା ଦେଵୀ ଚିତ୍ରାଯାଂ ତସ୍ଯ ଯୋଷିତି
ସେତେବେଳେ, ଦେବୀ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଇ, ତାଙ୍କର ପ୍ରିୟା ଚିତ୍ରା ରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଷୋଡଶାବ୍ଦେ ଵଯଃ ପ୍ରାପ୍ତେ ସଂଜ୍ଞାଯାସ୍ତତ୍ପିତା ସୁଖୀ
ଯେତେବେଳେ ସେ ଷୋଡଶ ବର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ତାଙ୍କର ପିତା ସଞ୍ଜ୍ଞା ଖୁସି ହେଲେ।
ଯକ୍ଷାଧୀଶାଶ୍ଚ ଷଡ୍ଵିଂଶତ୍କୁବେରାଦ୍ଯାସ୍ସମାଗତାଃ
ଏବଂ ଷଡ୍ବିଂଶତି ଯକ୍ଷ ଅଧିପତି, କୁବେର ଆଦି, ଏକଠି ହେଲେ।
ପାଵକା ଊନପଂଚାଶଦ୍ଵାଯଵଶ୍ଚ ତଥା ସ୍ମୃତାଃ
ଉନପଞ୍ଚାଶି ଅଗ୍ନି ଏବଂ ବାୟୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛନ୍ତି।
ତ୍ରଯୋଦଶ ଚ ପ୍ରତ୍ଯୂଷାଃ ପ୍ରାପ୍ତା ଵିଶ୍ଵପ୍ରରକ୍ଷକାଃ
ତେର ଜଣ ପ୍ରତ୍ୟୂଷ, ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ, ଆସିଥିଲେ।
ଭଵାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦାଃ ରୁଦ୍ରାଃ ଶଶିମଣ୍ଡଲରକ୍ଷକାଃ
ଏବଂ ତାହାପରେ ଭବ ଆଦି ରୁଦ୍ରମାନେ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ମଣ୍ଡଳର ରକ୍ଷକ, ଆସିଥିଲେ।
ଦାନଵା ଵିପ୍ରଚିତ୍ତ୍ଯାଦ୍ଯାଶ୍ଚତୁରାଶୀତିରାଯଯୁଃ
ଦାନବମାନେ, ବିପ୍ରଚିତ୍ତି ଆଦି ଏବଂ ଅଠାଉଁ ଚାରି ଜଣ, ଆସିଥିଲେ।
ଶେଷାଦ୍ଯାଶ୍ଚ ତଦା ନାଗାସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯାଦ୍ଯା ଗରୁଡାଃ ସ୍ମୃତାଃ 3.4.18.
ଏବଂ ତାହାପରେ ଶେଷ ଆଦି ନାଗମାନେ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଆଦି ଗରୁଡମାନେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛନ୍ତି।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ଦେଵୀ ଦେଵକନ୍ଯାସମନ୍ଵିତା
ଏହି ମଧ୍ୟରେ, ଦେବୀ ଦେବକନ୍ୟାମାନେ ସହିତ ଆସିଥିଲେ।
ତାଂ ସମାଲୋକ୍ଯ ବଲଵାନ୍ବଲିଃ କାମଵିମୋହିତଃ
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବଲି ଚାହାଣାରେ ଭ୍ରମିତ ହେଲେ।
ତଦା କ୍ରୋଧାତୁରା ଦେଵା ରୁରୁଧୁର୍ଦୈତ୍ଯସତ୍ତମମ୍
ତାହାପରେ ଦେବମାନେ, କ୍ରୋଧରେ ବିପର୍ଯ୍ୟସ୍ତ ହୋଇ, ଦୈତ୍ୟମାନେର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଲି ପାଇଁ କନ୍ଦିଲେ।
ଦାନଵାଶ୍ଚ ତଦା ଦୈତ୍ଯା ନାନାଵାହନସଂସ୍ଥିତାଃ
ସେ ସମୟରେ ଦାନବ ଓ ଦୈତ୍ୟମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଯାନରେ ବସି ଆଗ୍ରହ କରିଥିଲେ।
ଦାନଵୈଶ୍ଚ ହତା ଦେଵାଃ ସୁରୈର୍ଦୈତ୍ଯା ଵିନାଶିତାଃ
ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେବମାନେ ହତ ହେଲେ; ଦେବମାନେ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଲେ।
ପକ୍ଷମାତ୍ର ମଭୂଦ୍ଯୁଦ୍ଧଂ ଦିଵ୍ଯଂ ଦାନଵଦେଵଯୋଃ
ଦାନବ ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ କେବଳ ଏକ ପାଖ ଚଳିବା ଅବଧି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହେଲା।
ଅଘାସୁରୋଽର୍ଯମା ଚୈଵ ବଲଃ ଶକ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ
ଅଘାସୁର, ଅର୍ୟମା, ବଳ ଓ ଶକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ।
ଵତ୍ସାସୁରୋ ଭଗଶ୍ଚୈଵ ଵିଵସ୍ଵାଂଶ୍ଚ ବଲିଃ ସ୍ଵଯମ୍
ବତ୍ସାସୁର, ଭଗ, ବିବସ୍ୱାନ୍ ଓ ବଲି ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ଥିଲେ।
ଵିଶ୍ଵକର୍ମା ମଯଶ୍ଚୈଵ କାଲନେମିର୍ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ ପରାଜିତାଶ୍ଚ ତେ ଦୈତ୍ଯା ଯୁଦ୍ଧଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଦୁଦ୍ରୁଵୁଃ
ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ମୟା, କାଳନେମି ଓ ହରି ସ୍ୱୟଂ—ଏହି ଦୈତ୍ୟମାନେ ପରାଜିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ଛାଡି ଭାଗିଗଲେ।
ଵିଵସ୍ଵାଁଶ୍ଚ ତଦା ସଂଜ୍ଞାଂ ଗୃହୀତ୍ଵା ରଥସଂସ୍ଥିତାମ୍ 3.4.18.
ତାପରେ ବିବସ୍ୱାନ୍ ରଥରେ ଉଭୟ ଥିବା ସଂଜ୍ଞାକୁ ନେଲେ।
ଵିଵସ୍ଵଂତଂ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସଂଜ୍ଞା ଵଚୋଽବ୍ରଵୀତ୍
ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ବିବସ୍ୱାନ୍କୁ ଦେଖି ସଂଜ୍ଞା କହିଲେ।
ତ୍ଵଯା ଜିତାହଂ ଭଗଵନ୍ବଲେର୍ଵିପ୍ରିଯକାରିଣଃ
ପ୍ରଭୁ, ବଲିଙ୍କ ଇଚ୍ଛାକୁ ବିରୋଧ କରିଥିବା ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ପରାଜିତ ହୋଇଛି।
ଵୀରଭୁକ୍ତା ସଦା ନାରୀ ସ୍ତ୍ରୀରତ୍ନଂ ମୁନିଭିଃ ସ୍ମୃତମ୍ ଏକା ସା ପ୍ରକୃତିର୍ମାତା ଗୁଣସାମ୍ଯାତ୍ସନାତନୀ
ଯେ ନାରୀ ସଦା ବୀରମାନେ ଦ୍ୱାରା ଭୋଗିତ, ତାକୁ ମୁନିମାନେ ନାରୀମଣି ବୋଲି କହନ୍ତି; ସେ ଏକା ମୂଳ ମାତା, ଗୁଣସମ୍ୟରେ ସନାତନ।
ସତ୍ତ୍ଵଭୂତା ଚ ଭଗି ନୀ ରଜୋଭୂତା ଚ ଗେହିନୀ
ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ଥିଲେ ଭାଗିନୀ, ରଜସ୍ ଗୁଣରେ ଥିଲେ ଘେହିନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ବହଵଃ ପୁରୁଷା ଯେ ଵୈ ନିର୍ଗୁଣାଶ୍ଚୈକରୂପିଣଃ
ଅନେକ ପୁରୁଷ ଅଛନ୍ତି, ଯେମାନେ ନିର୍ଗୁଣ ଓ ଏକ ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି।
ଅଲୋକେ ପାପଜାସ୍ସର୍ଵେ ଦେଵବ୍ରହ୍ମସମୁଦ୍ଭଵାଃ କୋଽପି ପୁତ୍ରଃ ପିତା ଭ୍ରାତା ସ ଚ ତସ୍ଯାଃ ପତିର୍ଭଵେତ୍
ଅନ୍ଧକାରରେ ପାପରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଦେବ ଓ ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ—କେହି ପୁତ୍ର, କେହି ପିତା, କେହି ଭାଇ ହୋଇପାରେ; ସେ ତାଙ୍କର ପତି ହୋଇପାରେ।
ସ୍ଵକୀଯାଂ ଚ ସୁତାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଵିଷ୍ଣୁଦେଵଃ ସ୍ଵମାତରମ୍
ବ୍ରହ୍ମା ନିଜ ଜନ୍ମଜା ଝିଅକୁ, ବିଷ୍ଣୁ ନିଜ ମାତାକୁ ଜୀବନସଙ୍ଗୀନୀ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵେଦମଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ଚାଦିତିସଂଭଵଃ
ଏହି ବେଦମୟ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଆଦିତିର ପୁତ୍ର—
ସୁତାଃ କନ୍ଯାସ୍ତଯୋର୍ଜାତା ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତସ୍ତଥା
ତାଙ୍କର ଝିଅମାନେ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ଜନ୍ମିଲେ, ବିବସ୍ୱାନ୍ଙ୍କ ପୁତ୍ର ମନୁ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମିଲେ।
ତଦା ସଂଜ୍ଞା ସତୀ ସାକ୍ଷାତ୍ତେଜୋଭୂତଂ ପତିଂ ସ୍ଵକମ୍ 3.4.18.
ତାପରେ ସଂଜ୍ଞା ସତୀ ସ୍ୱୟଂ ତେଜସ୍ୱୀ ପତିଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
ସାଵର୍ଣିଶ୍ଚ ମନୁସ୍ତସ୍ଯାଂ ଶନିଶ୍ଚ ତପତୀ ତଥା
ତାଙ୍କରୁ ସାବର୍ଣି ମନୁ, ଶନି ଓ ତପତୀ ଜନ୍ମିଲେ।