ତଦା ପ୍ରାପ୍ତ ଇଲୋ ଵିପ୍ରସ୍ତସ୍ଯା ରୂପେଣ ମୋହିତଃ 3.4.17.
ତାହାପରେ ଋଷି ଇଲୋ ତାଙ୍କର ରୂପରେ ଆକୃଷ୍ଟ ହୋଇ ଆସିଲେ।
ଏତସ୍ମିନ୍ନଂତରେ ତତ୍ର ଵାଗୁଵା ଚାଶରୀରିଣୀ
ସେ ସମୟରେ ସେଠାରେ ଏକ ଦେହହୀନ ଶବ୍ଦ ଶୁଣାଗଲା।
ଅନିଲୋ ନାମ ତତ୍ରୈଵ ଵିଖ୍ଯାତୋଽଭୂଦ୍ଦ୍ଵିଜସ୍ଯ ଵୈ
ସେଠାରେ 'ଅନିଳ' ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।
ଛିତ୍ତ୍ଵାଛିତ୍ତ୍ଵା ଶିରୋ ରମ୍ଯଂ ତସ୍ମୈ ଜାତଂ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁଣ୍ଡକୁ ବାରମ୍ବାର କାଟି ଏବଂ ଯୋଡ଼ି, ପୁଣିପୁଣି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଉଥିଲା।
ପ୍ରାହ ତ୍ଵମୂନପଂଚା ଶଦ୍ଵିଭେଦାଞ୍ଜନଯିଷ୍ଯସି
ସେ ଶବ୍ଦ କହିଲା, 'ତୁମେ ଏହାର ପାଞ୍ଚ ଓ ଛଅ ପ୍ରକାର ବିଭାଗ ତିଆରି କରିବ।'
ଯଥା କୁବେରୋ ଭଗଵାନ୍ଷଡ୍ଵିଂଶଦ୍ଵରୁଣପ୍ରିଯଃ
ଯେପରି ଭଗବାନ କୁବେର, ଛବିଶି ଵରୁଣଙ୍କର ପ୍ରିୟ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତେ ଵଚନେ ତସ୍ମିନ୍ଦିତିକୁକ୍ଷୌ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ଏହି ଉକ୍ତି ହେବା ସମୟରେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦିତିଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ଥିଲେ।
ଧାନ୍ଯପାଲସ୍ଯ ଵୈ ଗେହେ ମୃଲଗଂଡାନ୍ତଜଃ ସୁତଃ
ଧାନର ରକ୍ଷକଙ୍କ ଘରେ, ମୃଳଗଙ୍କ ଗାଳରୁ ଜଣେ ପୁଅ ଜନ୍ମ ନେଲେ।
ଅଲିକୋ ନାମ ଵୈ ମ୍ଲେଚ୍ଛସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥାନେ ସମାଗତଃ
ସେଠାରେ, 'ଅଲିକ' ନାମକ ଜଣେ ବିଦେଶୀ ଆସିଲେ।
ଅନପତ୍ଯୋ ଵସ୍ତ୍ରକାରୀ ସୁତଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଗୃହଂ ଯଯୌ
ସେ ବନ୍ଧ୍ୟା ଓ ବସ୍ତ୍ର ବନାଇଥିବା, ପୁଅ ପାଇଁ ଘରକୁ ଫେରିଗଲେ।
ସ ସପ୍ତାବ୍ଦଵପୁର୍ଭୂତ୍ଵା ଗୋଦୁଗ୍ଧପାନତତ୍ପରଃ 3.4.17.
ସେ ସାତ ବର୍ଷ ବୟସର ଆକୃତି ନେଇ, ଗାଈର ଦୁଧ ପିବାରେ ମନ ଲଗାଇଲେ।
ସ୍ଵହସ୍ତେନୈଵ ସଂସ୍କୃତ୍ଯ ଭୋଜନଂ ହରଯେଽପର୍ଯତ୍
ସେ ନିଜ ହାତରେ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ହରିଙ୍କୁ ଭୋଗ ଦେଲେ।
ପିତୃମାତୃପରିତ୍ଯକ୍ତଃ ସ ବାଲଃ ପଂଚହାଯନଃ
ପିତା ମାତା ଛାଡ଼ିଦେଇଥିବା, ସେ ଶିଶୁ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ଥିଲେ।
ଗୋଵର୍ଦ୍ଧନଗିରୌ ପ୍ରାପ୍ଯ ନାରଦସ୍ଯୋପଦେଶତଃ
ନାରଦଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ସେ ଗୋବର୍ଧନ ପାହାଡ଼କୁ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ତଦା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଭଗଵାନ୍ଵିଷ୍ଣୁର୍ନାରାଯଣଃ ପ୍ରଭୁଃ
ତାହାପରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ନାରାୟଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଦ୍ଵଦନଂ ରମ୍ଯଂ ମାଯାଶକ୍ତ୍ଯା ଦିଶୋ ଦଶ
ସେ ସୁନ୍ଦର ମୁହଁକୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ମାୟାଶକ୍ତିରେ ଦଶ ଦିଗ ଦେଖାଦେଲା।
ଧୁଵୋଽପି ଭଗଵାନ୍ସାକ୍ଷାତ୍ସର୍ଵପୂଜ୍ଯୋ ବଭୂଵ ହ
ଧ୍ରୁବ ମଧ୍ୟ ନିଜେ ଭଗବାନ ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଇ, ସମସ୍ତଙ୍କ ପୂଜ୍ୟ ହେଲେ।
ନଭଃପତିଃ କାଲକରଃ ଶିଶୁମାରପତିସ୍ସ ଵୈ
ଆକାଶର ନାଥ, ସମୟର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଓ ଶିଶୁମାର ନକ୍ଷତ୍ରର ନାଥ ମଧ୍ୟ।
ତସ୍ମାଦ୍ଧରାଯାଂ ସଂଭୂତୋ ଭୌମୋ ନାମ ମହାଗ୍ରହଃ
ପୃଥିବୀରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ବଡ଼ ଗ୍ରହଟିକୁ ଭୌମ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ ।
ଵହ୍ନିଦେଵ୍ଯା ତତୋ ଜାତଶ୍ଚାହଂ ତତ୍ର ମହାଗ୍ରହଃ
ତାପରେ ଅଗ୍ନିଦେବୀରୁ ମୁଁ ଏଠାରେ ବଡ଼ ଗ୍ରହ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲି ।
ଗ୍ରହଭୂତଃ ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ର ନଭୋଦେଵ୍ଯାଂ ତଦୁଦ୍ଭଵଃ 3.4.17.
ମୁଁ ଗ୍ରହ ହୋଇ ସେଠାରେ ରହିଲି, ଆମି ଆକାଶଦେବୀରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲି ।
thumb|400px|ଦିଗ୍ଗଜ1 ପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦିଶି ଵୈ ତସ୍ମାଜ୍ଜାତଶ୍ଚୈରାଵତୋ ଗଜଃ
ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଚୈରାବତ ହାତୀର ଜନ୍ମ ହେଲା ।
ଵାମନଃ କୁମୁଦଶ୍ଚୈଵ ପୁଷ୍ପଦଂତଃ କ୍ରମାଦ୍ଗଜାଃ ।। ସାର୍ଵଭୌମଃ ସୁପ୍ରତୀକୋ ନଭୋଦିକ୍ଷୁ ତୁ ତତ୍ସୁତାଃ
ବାମନ, କୁମୁଦ ଏବଂ ପୁଷ୍ପଦନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ହାତୀମାନେ । ସାର୍ବଭୌମ ଓ ସୁପ୍ରତୀକ, ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଆକାଶର ଦିଗଗୁଡିକରେ ଅଛନ୍ତି ।
ଅଭ୍ରମୁଃ କପିଲା ଚୈଵ ପିଂଗଲାଖ୍ଯା ଇମାଃ କ୍ରମାତ୍
ଅଭ୍ରମୁ, କପିଳା ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳା ନାମରେ, ଏମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ।
ଭୂମିଦିକ୍ଷୁ କରିଣ୍ଯଶ୍ଚ ଜାତାସ୍ତସ୍ମାତ୍ତୁ ତତ୍ପ୍ରିଯାଃ
ପୃଥିବୀର ଦିଗଗୁଡିକରେ ହାତୀମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟା ମହିଳା ହାତୀମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ ।
ପଶୁଯୋନ୍ଯୁଦ୍ଭଵାନାଂ ଚ ନୃଣାଂ ତା ଯୋଷିତସ୍ସଦା
ପଶୁ ଯୋନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସଦା ମିଳନ୍ତି ।
ମନୁଵଂଶୋଦ୍ଭଵାନାଂ ଚ ନୃଣାଂ ଚାନ୍ଯୋଦ୍ଭଵାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ
ମନୁବଂଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ମାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଅଛନ୍ତି ।
ଦ୍ଵିଧା ଧୁଵସ୍ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଭୂମେରୂର୍ଦ୍ଧ୍ଵମଧସ୍ତଥା
ଧ୍ରୁବକୁ ଦୁଇପ୍ରକାର ଭାବରେ ବୁଝିବା ଯୋଗ୍ୟ: ପୃଥିବୀର ଉପରେ ଏବଂ ତଳେ ।
ଅଧୋଧ୍ରୁଵେ ସଦା ରାତ୍ରିର୍ନାରକାସ୍ତତ୍ର ଵୈ ସ୍ଥିତାଃ
ତଳ ଧ୍ରୁବରେ ସଦା ରାତି ରହେ; ସେଠାରେ ନରକବାସୀମାନେ ବସିଥାନ୍ତି ।
ମହୋ ଜନସ୍ତପସ୍ସତ୍ଯଂ ତେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ଦିନଂ ସ୍ମୃତମ୍ ତେଷୁ ନିତ୍ଯଂ ସ୍ମୃତା ରାତ୍ରିଃ କଲ୍ପମାନଂ ଚ କୋଵିଦୈଃ
ମହ, ଜନ, ତପ, ସତ୍ୟ — ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସଦା ଦିନ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ଏମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରାତିକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କଳ୍ପ ଭାବେ ଗଣନା କରନ୍ତି ।