ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଘଟତୋଯୈରନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ 'ତଦ୍ ବିଷ୍ଣୋଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘଡ଼ିର ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାସ୍ତୋଷ୍ପତିଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ଯୂପେ ସଂପୂଜଯେତ୍କ୍ରମାତ୍
ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀରେ ପ୍ରଥମେ ବାସ୍ତୁପତିଙ୍କୁ, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅର୍ଘ୍ଯପାତ୍ରେ ଚ ଦୁଷ୍ଟେ ଚ ହସ୍ତେନୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ ) ଶିଵଲୋକସ୍ଥିତା ଗାଵଃ ସର୍ଵଦେଵୈଃ ସୁପୂଜିତାଃ ସ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକେ ହାତରେ ଧରି ତାହାକୁ ଫେଙ୍କିଦେବା ଉଚିତ୍। ଶିବଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ଯାଵଂତି ତୃଣଗୁଲ୍ମାନି ସଂତି ଭୂମୌ ଶୁଭାନି ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଶୁଭ ଘାସ ଓ ଝାଡ଼ି ଅଛି—
ଦିନୈକସାଧ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ସଦ୍ଯୋଧିଵାସମାଜ୍ଯେନ ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ତାଂତ୍ରିକୋତ୍ତମଃ
ଏକ ଦିନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା— ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରିକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉତ୍ତରଂ ତୁ ଗତେ ହଂସେ ଅତୀତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ
ହଂସ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚଳିଗଲେ ଓ ଉତ୍ତରାୟଣ ସମାପ୍ତ ହେଲେ,
ନାରାଯଣାଦିମୂର୍ତୀନାଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଭେଦ ଏଵ ତୁ
ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ବତିସ୍ଟି ରୂପ ଅଛି।
ନିତ୍ଯଂ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ମତିମାନ୍କୁର୍ଯାଦଭ୍ଯୁଦଯଂ ତତଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଗଣେଶ ଗ୍ରହଦିକ୍ପାଲାନ୍ପ୍ରତିକୁଂଭେଷୁ ପୂଜଯେତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁମ୍ଭରେ ଗଣେଶ, ଗ୍ରହ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାପଯେତ୍ପ୍ରଥମଂ ଦେଵଂ ତୋଯୈଃ ପଞ୍ଚଵିଧୈରପି
ପ୍ରଥମେ, ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତିଲତୈଲୈଶ୍ଚ ସ୍ନେହୈଶ୍ଚ କଷାଯୈରପି ସତ୍ତମାଃ
ଏବଂ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷ, ତିଳ ତେଲ, ଅନ୍ୟ ତେଲ ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।
ତୁଲସୀକୁସୁମାପୁଷ୍ପପତ୍ରାଣ୍ଯାହୁସ୍ତ୍ରିପତ୍ରକମ୍
ତୁଳସୀ ଗଛର ପତ୍ର ଓ ଫୁଲ ତିନିଟି ପତ୍ର ଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ମୃତ୍ତିକା କରିଦଂତସ୍ଯ ତଥାଶ୍ଵଖୁରମୃତ୍ତିକା
ହାତୀ ଦାଁତ ଉପରୁ ମିଟି ଓ ଘୋଡ଼ା ଖୁର ଉପରୁ ମିଟି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।
କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରାଣପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଚ ହୋମଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଯଥାଵିଧି 2.3.18.
ପ୍ରାଣ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବା ଓ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଇତି ଶ୍ରୀଭଵିଷ୍ଯେ ମହାପୁରାଣେ ମଧ୍ଯମ ପର୍ଵଣି ତୃତୀଯଭାଗେଽଷ୍ଟାଦଶୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀଭବିଷ୍ୟ ମହାପୁରାଣର ମଧ୍ୟମ ଭାଗର ତୃତୀୟ ଅଂଶର ଅଠାରୋତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଦେଵାଦିପ୍ରତିଷ୍ଠାଵର୍ଣନମ୍ ଅଧିଵାସ୍ଯ ଚ ପୂର୍ଵେଦ୍ଯୁଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧମଭ୍ଯୁଦଯାତ୍ମକମ୍
ଦେବତା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିବରଣୀ— ପୂର୍ବଦିନ ଅଧିବାସ କରି, ଶୁଭ ହେବା ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପ୍ରଥମେ ଜଲଜୈଃ ସ୍ନାନଂ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈରନଂତରମ୍
ପ୍ରଥମେ ପଦ୍ମର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ତାପରେ ଗୋମାତାଙ୍କର ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍ପାଦନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପଞ୍ଚାମୃତୈଃ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯୈଃ କରୀଷଶତଧାରଯା
ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଅମୃତ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଗୋ-ଉତ୍ପାଦନ ଏବଂ ଶତଧାରା ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ।
ବିଲ୍ଵପତ୍ରୈଃ ଫଲୈର୍ଵାପି ଦଦ୍ଯାଚ୍ଚାପି ଶତାହୁତୀଃ
ବିଲ୍ବପତ୍ର କିମ୍ବା ଫଳ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଶତାହୁତି ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରତିମାଂ କାଲିକାଯାଶ୍ଚ ତାରାଯାଶ୍ଚ ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍
କାଳୀ ଓ ତାରାଙ୍କର ପ୍ରତିମାକୁ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଭୋଜଯେତ୍ସ୍ନାପଯେଦ୍ଦେଵୋ ଗଂଧତୋଯୈର୍ଦିନତ୍ରଯମ୍
ଦେବତାଙ୍କୁ ତିନି ଦିନ ଧରି ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳରେ ସ୍ନାନ ଓ ଭୋଜନ କରାଯିବ।
ସମୀରଣଂ ତତୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ପେଟିକାଯାଂ ନିଵେଶଯେତ୍
ତାପରେ ଧୂପ ଦେଇ, ଏହାକୁ ଏକ ପେଟିରେ ରଖିବା ଉଚିତ।
ତତୋ ଵୈ ଚାଷ୍ଟମଦିନେ ରାତ୍ରାଵପି ପ୍ରପୂଜଯେତ୍
ଏହା ପରେ ଅଷ୍ଟମୀ ରାତିରେ ପୁନିଥରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଶିଵଲିଙ୍ଗପ୍ରତିଷ୍ଠାଂ ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ତଂତ୍ରମତଂ ଯଥା
ଏବେ ମୁଁ ତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ କହିବି।
ନିତ୍ଯଂ ସମାପ୍ଯ ଚ ପୁନଃ କୁର୍ଯାଦଭ୍ଯୁଦଯଂ ତତଃ 2.3.19.
ନିତ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରି, ପୁନି ଅଭ୍ୟୁଦୟ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ।
ପରିଵାରଗଣୈଃ ସାର୍ଦ୍ଧମର୍ଚଯେତ୍ତଦନଂତରମ୍
ତାପରେ ପରିବାର ଦେବତାମାନେ ସହିତ ଏକାସାଥି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ତିଲହେମମଯୀଂ ଗାଂ ଚ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଗାଂ ଚ ଵିଧାନତଃ
ତିଳ ଓ ସୁନାରେ ତିଆରି ଗାଈ ଏବଂ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବାସ୍ତବିକ ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଣିମାଯାଂ ଵିଶେଷେଣ ନାନ୍ଯେଷାଂ ଚ କଥଂଚନ
ବିଶେଷ କରି ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦିନେ କେବେ ନୁହେଁ।
ତ୍ରିହସ୍ତଚରକାଯଂ ଚ ହସ୍ତୈକଂ ଚତୁର୍ହସ୍ତକେ
ତିନି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଦେହ ଓ ଗୋଟିଏ ହାତ, କିମ୍ବା ଚାରି ହାତ ଥିବା ଉଚିତ।
ସଦ୍ଯୋଧିଵାସଯେଦ୍ଦେଵଂ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାଂ ସ୍ନାପଯେଦଥ
ଦେବତାଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ସମୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ସ୍ନାନ କରାଯିବ।