ଵେଦାଗମେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କଥିତଂ ସେତୁବନ୍ଧନେ
ବେଦ ଓ ଆଗମରେ ସେତୁ ବନ୍ଧନ ସମ୍ପର୍କରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା ହୋଇଛି—
ଯୂପଂ ଦଦ୍ଯାଦିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଅନ୍ତେ ଚାପି ତଥା ଧ୍ଵଜାନ୍
‘ଯୂପ ଦେବା ଉଚିତ’ ବୋଲି ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ଶେଷରେ ଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ—
ପୂର୍ଣାଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସଵିତ୍ରେଽର୍ଘ୍ଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଚ ସ୍ଵଗୃହଂ ଵ୍ରଜେତ୍ 2.3.16.
ସବିତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ପରେ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଯିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵଂ ଚ ଦଧିଵାସଂ ଚ ପ୍ରଭାତେ ଵିପ୍ରଭୋଜନମ୍
ପୂର୍ବରୁ ଦହି ଭାତ ଦେବା ଓ ପ୍ରଭାତେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ଵିଷ୍ଣୁଂ ଶିଵଂ ହୁତାଶଂ ଚ ଏକକୁଣ୍ଡେ ସମର୍ଚଯେତ୍
ଏକେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
କୁର୍ଯାଦେକୈକଶୋ ଵିପ୍ରା ଅଷ୍ଟା ଵିଂଶତିସଂଖ୍ଯଯା ଜ୍ଞାତିଭିଃ ସହ ଭୁଞ୍ଜୀତ କୃତକୃତ୍ଯୋଽଭିଧୀଯତେ
ଏକେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ, ମୋଟ ଅଠାଇଶିଜଣ, ନିଜ ଜଣେଇ ମାନେ ସହିତ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ; ଏପରି କରିଥିବାକୁ କୃତକୃତ୍ୟ ଭାବେ କୁହାଯାଏ।
ଗୋପ୍ରଚାରଵିଧିଵର୍ଣନମ୍ ଷଷ୍ଟିହସ୍ତମିତାଂ ଭୂମିଂ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଣାଂ ମନୋରମାମ୍
ଗାଁଠିଆ ପାଇଁ ନିୟମ: ଷଷ୍ଟି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା ଏବଂ ମନୋହର ଏକ ଜମି—
ପ୍ରଚାରାର୍ଥଂ ଗଵାଂ ଚୈଵ ଯୋ ଦଦ୍ଯାତ୍ସୁସମାହିତଃ
ଯିଏ ଏପରି ଜମି ଗାଈ ଚରାଇବା ପାଇଁ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଦେଇଥାଏ—
ତଦର୍ଧଂ ଚ ତଦର୍ଧଂ ଚ ତଦର୍ଧଂ ଵା ସମୁତ୍ସୃଜେତ୍
ସେ ଯଦି ଏହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ ଦେଇଥାଏ—
ଅଲଂକାରଂ ଵିନା ଧେନୁଂ ଫଲସ୍ଯାର୍ଧଂ ପ୍ରକୀର୍ତିତମ୍
ଗହଣା ବିନା ଦିଆଯାଇଥିବା ଗାଈରେ ଅର୍ଦ୍ଧ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ।
ଦ୍ଵିହସ୍ତଵେଦିକାମଧ୍ଯେ ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ସେତୁମଂଡପମ୍
ଦୁଇ ହସ୍ତ ଚଉଡ଼ା ବେଦିର ମଧ୍ୟରେ ସେତୁ ପାଇଁ ଏକ ମଣ୍ଡପ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ।
ଗଣେଶଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲଂ ଚ ଶେଷଂ ଚୈଵ ଦିଗୀଶ୍ଵରାନ୍
ଗଣେଶ, କ୍ଷେତ୍ରପାଳ, ଶେଷ ଓ ଦିଗ୍ପାଳମାନେ—
ସ୍ଥାଲୀପାକେନ ଜୁହୁଯାଦନ୍ତେ ଵୈ ଵିପ୍ରଭୋଜନମ୍
ସ୍ଥାଳୀପାକ ଅନୁସାରେ ହୋମ କରି, ଶେଷରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଯିବା ଉଚିତ।
ତ୍ର୍ଯମ୍ବକେନୈଵ ମଂତ୍ରେଣ ଭୂମିଂ ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ପୂଜଯେତ୍
ତ୍ରୟମ୍ବକ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଭୂମିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରଦଦ୍ଯାଦସୁନୀତେତି ପୁନସ୍ତୁ ନୈଵ ସ୍ଥାପଯେତ୍
‘ଅସୁନୀତି’ ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ପୁଣିଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
ଏଵଂ ଯୂପସ୍ଯ ଚ ତଥା ଅଧିଗୃହ୍ଣାତି ମଂତ୍ରକମ୍ 2.3.17.
ଏଭଳି ଯୂପ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
ସୁରାସୁରେତି କୁସୁମଂ ଦୂର୍ଵାମନ୍ତ୍ରେଣ ଦୂର୍ଵିକାମ୍
‘ସୁରାସୁର’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଫୁଲ ଓ ‘ଦୂର୍ବା’ ମନ୍ତ୍ରରେ ଦୂର୍ବା ଘାସ ଦେବା ଉଚିତ।
ସ୍ଥାଲୀପାକେନ ଵିଧିନା ଅନ୍ଯେଷାଂ ପୂର୍ଵଵଚ୍ଚରେତ୍
ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାଳୀପାକ ଦେଇ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବବତ କରିବା ଉଚିତ।
ତଂତ୍ରେଣ ନିର୍ମିତଂ କୁର୍ଯାତ୍ସକଲଂ ଚ ତ୍ରିହସ୍ତକମ୍
ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅନୁଯାୟୀ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷଟିକୁ ତିନି ହସ୍ତ ଲମ୍ବା କରି ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ଥାପଯେତ୍ତତ୍ର ମନ୍ତ୍ରେଣ ପଞ୍ଚଗଵ୍ଯେନ ଯତ୍ନତଃ
ସାବଧାନତା ସହିତ, ମନ୍ତ୍ର ପଢ଼ି ଓ ଗାଈର ପଞ୍ଚ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରି ସେଠାରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।
ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋରିତି ମନ୍ତ୍ରେଣ ଘଟତୋଯୈରନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ 'ତଦ୍ ବିଷ୍ଣୋଃ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଘଡ଼ିର ପାଣି ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ୍।
ଵାସ୍ତୋଷ୍ପତିଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ ଯୂପେ ସଂପୂଜଯେତ୍କ୍ରମାତ୍
ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳୀରେ ପ୍ରଥମେ ବାସ୍ତୁପତିଙ୍କୁ, ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଅର୍ଘ୍ଯପାତ୍ରେ ଚ ଦୁଷ୍ଟେ ଚ ହସ୍ତେନୋତ୍ସୃଜ୍ଯ ସତ୍ତମାଃ ) ଶିଵଲୋକସ୍ଥିତା ଗାଵଃ ସର୍ଵଦେଵୈଃ ସୁପୂଜିତାଃ ସ ମୁକ୍ତଃ ସର୍ଵପାପେଭ୍ଯୋ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକେ ମହୀଯତେ
ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ଅଶୁଦ୍ଧ ହେଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକେ ହାତରେ ଧରି ତାହାକୁ ଫେଙ୍କିଦେବା ଉଚିତ୍। ଶିବଲୋକରେ ବସୁଥିବା ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭଲଭାବେ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ସମ୍ମାନ ମିଳେ।
ଯାଵଂତି ତୃଣଗୁଲ୍ମାନି ସଂତି ଭୂମୌ ଶୁଭାନି ଚ
ପୃଥିବୀରେ ଯେତେ ଶୁଭ ଘାସ ଓ ଝାଡ଼ି ଅଛି—
ଦିନୈକସାଧ୍ଯପ୍ରତିଷ୍ଠାଵିଧାନଵର୍ଣନମ୍ ସଦ୍ଯୋଧିଵାସମାଜ୍ଯେନ ପ୍ରକୁର୍ଯାତ୍ତାଂତ୍ରିକୋତ୍ତମଃ
ଏକ ଦିନର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ବର୍ଣ୍ଣନା— ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତାନ୍ତ୍ରିକ ଘିଅ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ପବିତ୍ରିକରଣ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଉତ୍ତରଂ ତୁ ଗତେ ହଂସେ ଅତୀତେ ଚୋତ୍ତରାଯଣେ
ହଂସ (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଚଳିଗଲେ ଓ ଉତ୍ତରାୟଣ ସମାପ୍ତ ହେଲେ,
ନାରାଯଣାଦିମୂର୍ତୀନାଂ ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଦ୍ଭେଦ ଏଵ ତୁ
ନାରାୟଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କର ବତିସ୍ଟି ରୂପ ଅଛି।
ନିତ୍ଯଂ ନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ ମତିମାନ୍କୁର୍ଯାଦଭ୍ଯୁଦଯଂ ତତଃ
ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍, ତାପରେ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ୍।
ଗଣେଶ ଗ୍ରହଦିକ୍ପାଲାନ୍ପ୍ରତିକୁଂଭେଷୁ ପୂଜଯେତ୍
ପ୍ରତ୍ୟେକ କୁମ୍ଭରେ ଗଣେଶ, ଗ୍ରହ ଓ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ସ୍ନାପଯେତ୍ପ୍ରଥମଂ ଦେଵଂ ତୋଯୈଃ ପଞ୍ଚଵିଧୈରପି
ପ୍ରଥମେ, ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ପାଣି ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍।